• 35C đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, Bến Tre
  • T2-T7: 11:00-12:00; 17:00-20:00; CN: 07:00-12:00;17:00-19:00

Xuất huyết dưới kết mạc là gì, có nguy hiểm không?

Vết đỏ trong lòng trắng mắt

Bệnh mắt thường gặp

Xuất huyết dưới kết mạc là gì? Có nguy hiểm không?

Xuất huyết dưới kết mạc thường khiến người bệnh giật mình vì lòng trắng mắt xuất hiện một mảng đỏ tươi, đôi khi rất rộng nhưng lại ít đau. Bài viết này giải thích rõ xuất huyết dưới kết mạc là gì có nguy hiểm không, khi nào có thể theo dõi và khi nào cần gặp bác sĩ mắt.

Lưu ý y khoa: Chỉ tham khảo, không thay thế khám. Triệu chứng nặng hãy khám sớm.

Tóm tắt nhanh cho người đang bị đỏ một bên mắt

Nếu bạn đang soi gương và thấy một mảng đỏ như máu ở lòng trắng mắt, câu hỏi thường gặp nhất là xuất huyết dưới kết mạc là gì có nguy hiểm không. Câu trả lời ngắn gọn là: đa số trường hợp xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần không nguy hiểm, không làm mù mắt, thường tự nhạt màu và hấp thu trong khoảng 1 đến 2 tuần. Tuy vậy, không nên xem nhẹ mọi trường hợp đỏ mắt, vì một số bệnh mắt khác cũng gây đỏ, đau, nhìn mờ hoặc chói sáng và cần điều trị sớm.

Khi nào có thể bình tĩnh theo dõi?

Bạn có thể tương đối yên tâm hơn khi mắt chỉ có mảng đỏ ở lòng trắng, không đau nhiều, không nhìn mờ, không chảy ghèn, không sợ ánh sáng, không có chấn thương và thị lực vẫn như bình thường. Trong tình huống này, xuất huyết dưới kết mạc thường giống một vết bầm nhỏ nằm trên bề mặt mắt, nhìn đáng sợ nhưng thường tự ổn định.

Khi nào nên khám sớm?

Cần khám sớm nếu đỏ mắt kèm đau nhức, cộm xốn nhiều, nhìn mờ, nhìn đôi, chói sáng, nhức đầu, buồn nôn, chảy ghèn, sưng mi, chấn thương, hóa chất bắn vào mắt, đang dùng thuốc chống đông, có bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn đông máu hoặc xuất huyết lặp lại nhiều lần.

Lưu ý: Bài viết giúp bạn hiểu vấn đề và biết dấu hiệu cảnh báo, nhưng không thể thay thế khám trực tiếp bằng đèn sinh hiển vi, đo thị lực, đo nhãn áp hoặc các kiểm tra cần thiết khác.

Xuất huyết dưới kết mạc là gì?

Kết mạc là lớp màng mỏng, trong suốt, phủ lên phần lòng trắng của mắt và mặt trong mi mắt. Bên dưới lớp màng này có rất nhiều mạch máu nhỏ. Khi một hoặc vài mạch máu nhỏ bị vỡ, máu có thể thoát ra và nằm lại giữa kết mạc với củng mạc, tạo thành mảng đỏ rõ rệt. Tình trạng đó được gọi là xuất huyết dưới kết mạc.

Điểm làm nhiều người lo lắng là màu đỏ có thể rất tươi, ranh giới rõ, đôi khi lan rộng gần nửa hoặc gần toàn bộ lòng trắng mắt. Tuy nhiên, lượng máu thực tế thường rất ít và nằm ở bề mặt ngoài nhãn cầu, không phải máu chảy vào trong lòng mắt. Vì vậy, trong trường hợp đơn thuần, thị lực thường không bị ảnh hưởng, đồng tử vẫn bình thường và người bệnh có thể chỉ cảm thấy hơi cộm, nặng mắt hoặc gần như không có triệu chứng.

Có thể hình dung xuất huyết dưới kết mạc giống một vết bầm dưới da. Khi da bị va chạm, mạch máu nhỏ dưới da vỡ ra và tạo vết bầm tím. Ở mắt, vì kết mạc trong và nền củng mạc có màu trắng, vết máu hiện lên rất nổi bật nên trông đáng sợ hơn. Theo thời gian, máu được cơ thể hấp thu dần, màu đỏ có thể chuyển sang đỏ sẫm, nâu, vàng nhạt rồi biến mất.

Khi tìm hiểu xuất huyết dưới kết mạc là gì có nguy hiểm không, điều quan trọng là phải phân biệt với các nguyên nhân đỏ mắt khác. Đỏ mắt do viêm kết mạc thường đi kèm ghèn, ngứa, chảy nước mắt hoặc lây lan. Đỏ mắt do viêm giác mạc thường đau, sợ ánh sáng, nhìn mờ. Cơn glôcôm góc đóng cấp có thể gây đau nhức dữ dội, buồn nôn, nhìn quầng xanh đỏ quanh đèn. Xuất huyết tiền phòng sau chấn thương có thể thấy máu trong phần trước mắt và cần khám khẩn. Những tình trạng này không nên tự kết luận là xuất huyết dưới kết mạc thông thường.

Một mảng đỏ ở lòng trắng mắt không phải lúc nào cũng là bệnh nặng, nhưng mọi đỏ mắt kèm giảm thị lực, đau nhiều hoặc chấn thương đều cần được bác sĩ mắt đánh giá.

Xuất huyết dưới kết mạc có nguy hiểm không?

Trong phần lớn trường hợp, xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần là lành tính. Người bệnh vẫn nhìn rõ, mắt không đau hoặc chỉ hơi cộm, không có tổn thương giác mạc, không viêm trong mắt và không có bệnh toàn thân đáng lo. Khi đó, bác sĩ thường giải thích, theo dõi và hướng dẫn chăm sóc để giảm khó chịu. Mảng đỏ sẽ nhạt dần theo tiến trình tự nhiên, không cần can thiệp xâm lấn.

Tuy nhiên, câu hỏi xuất huyết dưới kết mạc là gì có nguy hiểm không không nên được trả lời quá đơn giản. Bản thân mảng xuất huyết có thể không nguy hiểm, nhưng nó đôi khi là dấu hiệu gợi ý một yếu tố khác cần chú ý. Ví dụ, người lớn tuổi bị xuất huyết dưới kết mạc tái phát có thể cần kiểm tra huyết áp, đường huyết, tình trạng mạch máu, thuốc đang dùng hoặc rối loạn đông máu. Người bị đỏ mắt sau va đập cần loại trừ trầy giác mạc, dị vật, rách kết mạc, xuất huyết tiền phòng hoặc tổn thương sâu hơn.

Vì vậy, cách tiếp cận thận trọng là phân tầng nguy cơ. Nếu chỉ là một mảng đỏ đơn độc, thị lực tốt, không đau, không chấn thương và không có bệnh nền đáng kể, nguy cơ thường thấp. Nếu có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào, cần khám để xác định đúng nguyên nhân. Trong y khoa mắt, nhiều bệnh khác nhau có thể cùng biểu hiện bằng đỏ mắt, nhưng mức độ nguy hiểm rất khác nhau.

Một điểm nữa cần nhấn mạnh là xuất huyết dưới kết mạc thường không lây. Nếu mắt chỉ có mảng máu đỏ dưới kết mạc và không có ghèn, không ngứa rát kiểu viêm kết mạc, không ho sốt do nhiễm siêu vi, thì người bệnh không cần quá lo lắng về việc lây bệnh mắt cho người khác. Dù vậy, vẫn nên giữ vệ sinh tay, tránh dụi mắt và không dùng chung khăn mặt vì đây là nguyên tắc chung để phòng các bệnh mắt thường gặp.

Thường không nguy hiểm khi

  • Không đau hoặc chỉ hơi vướng nhẹ.
  • Thị lực không giảm so với bình thường.
  • Không sợ ánh sáng, không chảy ghèn vàng xanh.
  • Không có tiền sử chấn thương mắt.
  • Mảng đỏ xuất hiện một lần và nhạt dần theo thời gian.

Có thể đáng lo khi

  • Đỏ mắt sau va đập, tai nạn hoặc dị vật.
  • Đau nhức, nhìn mờ, chói sáng, đau đầu.
  • Xuất huyết lặp lại nhiều lần hoặc ở cả hai mắt.
  • Có chảy máu cam, bầm da, chảy máu nướu.
  • Đang dùng thuốc chống đông hoặc có bệnh huyết áp, tiểu đường.

Vì sao mạch máu dưới kết mạc có thể bị vỡ?

Mạch máu dưới kết mạc rất nhỏ và mỏng. Chỉ cần áp lực tĩnh mạch tăng đột ngột, ma sát cơ học hoặc thành mạch yếu hơn bình thường, mạch có thể vỡ. Đôi khi người bệnh không nhớ bất kỳ sự kiện nào đặc biệt. Họ ngủ dậy, đánh răng, nhìn vào gương và thấy mắt đỏ. Đây là lý do nhiều trường hợp được gọi là xuất huyết dưới kết mạc tự phát.

1. Tăng áp lực đột ngột khi ho, hắt hơi, nôn ói hoặc rặn

Những hoạt động như ho mạnh, hắt hơi liên tục, nôn ói, rặn khi táo bón, nâng vật nặng hoặc gắng sức có thể làm áp lực trong hệ tĩnh mạch tăng nhanh. Các mạch máu nhỏ ở kết mạc không chịu được sự thay đổi áp lực này và bị vỡ. Người bệnh thường không cảm thấy đau lúc xảy ra, nên chỉ phát hiện sau đó.

2. Dụi mắt, khô mắt, dị ứng hoặc kích ứng bề mặt mắt

Dụi mắt là thói quen rất thường gặp, đặc biệt ở người bị ngứa mắt do dị ứng, khô mắt, làm việc màn hình lâu hoặc ngủ thiếu. Ma sát lặp lại có thể làm tổn thương mạch máu nông. Người đeo kính áp tròng, nếu thao tác tháo lắp không đúng hoặc vệ sinh không tốt, cũng có thể bị kích ứng, trầy xước bề mặt mắt và cần được đánh giá kỹ hơn khi có đỏ mắt.

3. Chấn thương, dị vật hoặc sau thủ thuật mắt

Mắt đỏ sau chấn thương cần được xem là tình huống khác với xuất huyết tự phát. Một cú va đập, móng tay quẹt vào mắt, bụi kim loại, cành cây, tai nạn lao động hoặc tai nạn giao thông có thể gây xuất huyết dưới kết mạc, nhưng đồng thời cũng có thể gây trầy giác mạc, dị vật giác mạc, rách kết mạc hoặc tổn thương bên trong nhãn cầu. Sau một số thủ thuật hoặc phẫu thuật mắt, mảng đỏ dưới kết mạc cũng có thể xuất hiện; khi đó nên tái khám theo đúng lịch của bác sĩ điều trị.

4. Tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh lý mạch máu

Ở người trung niên và người lớn tuổi, thành mạch có thể kém đàn hồi hơn. Tăng huyết áp làm áp lực lên hệ mạch cao hơn, đái tháo đường có thể ảnh hưởng đến vi mạch, rối loạn mỡ máu và hút thuốc lá cũng tác động lên sức khỏe mạch máu. Một lần xuất huyết dưới kết mạc không đủ để kết luận bạn có bệnh toàn thân, nhưng nếu tình trạng lặp lại hoặc đi kèm các dấu hiệu khác, việc kiểm tra sức khỏe tổng quát là hợp lý.

5. Thuốc ảnh hưởng đông máu và bệnh lý huyết học

Một số người dùng thuốc chống đông, thuốc kháng kết tập tiểu cầu hoặc có bệnh lý làm giảm khả năng đông máu sẽ dễ bầm tím, chảy máu cam, chảy máu nướu hoặc xuất huyết dưới kết mạc hơn. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc vì có thể làm tăng nguy cơ tim mạch hoặc đột quỵ. Cách đúng là liên hệ bác sĩ đang theo dõi bệnh nền hoặc đi khám để được đánh giá nguy cơ và hướng xử trí phù hợp.

6. Nhiễm trùng, viêm hoặc bệnh mắt đi kèm

Xuất huyết dưới kết mạc đôi khi xuất hiện cùng viêm kết mạc do siêu vi, viêm bờ mi, khô mắt, dị ứng hoặc các rối loạn bề mặt nhãn cầu. Khi có ghèn, ngứa, sưng mi, đau rát, cảm giác dị vật rõ hoặc nhìn mờ, cần khám để phân biệt bệnh mắt đi kèm. Việc chỉ nhìn mảng đỏ rồi tự mua thuốc nhỏ mắt có kháng sinh hoặc corticoid có thể làm chậm chẩn đoán các bệnh cần điều trị khác.

Triệu chứng thường gặp của xuất huyết dưới kết mạc

Triệu chứng điển hình nhất là một mảng đỏ tươi ở phần lòng trắng mắt. Mảng đỏ có thể nhỏ như hạt gạo, như vệt máu hoặc lan thành mảng lớn. Ranh giới thường rõ, bề mặt mắt vẫn bóng, không có mủ. Nhiều người chỉ phát hiện khi người thân nhắc hoặc khi soi gương, vì cảm giác chủ quan rất ít.

Người bệnh có thể hơi cộm, hơi căng tức hoặc thấy mắt nặng nhẹ, đặc biệt nếu mảng xuất huyết rộng. Một số người thấy nước mắt chảy nhiều hơn do lo lắng hoặc do bề mặt mắt vốn khô, kích ứng. Tuy nhiên, xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần thường không gây đau dữ dội, không làm giảm thị lực, không gây chói sáng nhiều và không làm biến dạng đồng tử.

Màu sắc của mảng xuất huyết thay đổi theo ngày. Lúc đầu đỏ tươi, sau đó có thể đỏ sẫm, nâu đỏ, vàng nhạt rồi hết. Nếu mảng đỏ có vẻ lan nhẹ trong một đến hai ngày đầu nhưng thị lực vẫn tốt và không đau, điều này đôi khi chỉ phản ánh máu phân bố lại dưới lớp kết mạc. Dù vậy, nếu mảng đỏ tăng nhanh, phồng lên nhiều, kèm đau hoặc sau chấn thương, cần đi khám.

Lưu ý: Một mắt đỏ nhưng nhìn mờ, đau nhức, sợ ánh sáng hoặc có ghèn không nên được xem là xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần cho đến khi đã được bác sĩ mắt kiểm tra.

Phân biệt xuất huyết dưới kết mạc với các bệnh mắt đỏ khác

Đỏ mắt là triệu chứng rất rộng. Trong thực tế khám mắt, bác sĩ không chỉ nhìn màu đỏ mà còn đánh giá thị lực, vị trí đỏ, giác mạc, đồng tử, nhãn áp, tiền phòng, phản ứng viêm và tiền sử bệnh. Việc phân biệt giúp tránh bỏ sót bệnh cần điều trị khẩn.

Xuất huyết dưới kết mạc

Thường là mảng đỏ khu trú hoặc lan rộng ở lòng trắng, không đau nhiều, không ghèn, thị lực không giảm. Mảng đỏ có ranh giới khá rõ và không mất đi ngay khi nhỏ thuốc co mạch. Nếu không có dấu hiệu cảnh báo, tình trạng thường tự hấp thu.

Viêm kết mạc

Mắt đỏ lan tỏa hơn, có thể ngứa, chảy nước mắt, cộm, dính mi, ghèn trong hoặc ghèn mủ. Viêm kết mạc do siêu vi hoặc vi khuẩn có thể lây, cần vệ sinh tay, không dùng chung khăn và khám khi triệu chứng nặng hoặc kéo dài.

Viêm giác mạc

Thường đau, sợ ánh sáng, chảy nước mắt, nhìn mờ. Người đeo kính áp tròng cần đặc biệt thận trọng vì viêm giác mạc nhiễm trùng có thể tiến triển nhanh. Đây không phải tình huống nên tự theo dõi lâu tại nhà.

Cơn glôcôm góc đóng cấp

Có thể gây đỏ mắt, đau nhức dữ dội, nhìn mờ, nhìn quầng màu quanh nguồn sáng, nhức đầu, buồn nôn hoặc nôn. Đây là cấp cứu mắt, cần khám ngay để bảo vệ thị lực.

Ngoài ra, viêm màng bồ đào, viêm củng mạc, thượng củng mạc, dị vật giác mạc, bỏng hóa chất và xuất huyết tiền phòng cũng có thể làm mắt đỏ. Vì vậy, nếu bạn không chắc tình trạng của mình thuộc nhóm nào, đặc biệt khi có đau hoặc nhìn mờ, khám mắt là lựa chọn an toàn hơn so với tự suy đoán.

Khi nào cần đi khám ngay?

Không phải mọi xuất huyết dưới kết mạc đều cần khám khẩn cấp, nhưng có những dấu hiệu không nên chờ. Nếu có một trong các tình huống dưới đây, bạn nên đến cơ sở khám mắt sớm, hoặc đi cấp cứu nếu triệu chứng nặng, xuất hiện đột ngột sau chấn thương hoặc kèm giảm thị lực rõ.

Đau mắt nhiều hoặc đau tăng dần

Xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần thường không đau nhiều. Đau rõ có thể gợi ý trầy giác mạc, dị vật, viêm giác mạc, viêm củng mạc, tăng nhãn áp hoặc tổn thương sâu hơn.

Nhìn mờ, giảm thị lực hoặc chói sáng

Thị lực giảm không phải đặc điểm điển hình của xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần. Nếu nhìn mờ, thấy quầng sáng, sợ ánh sáng hoặc cảm giác có màn che, cần được kiểm tra.

Đỏ mắt sau chấn thương

Va đập, tai nạn, dị vật, móng tay quẹt vào mắt hoặc hóa chất bắn vào mắt đều cần đánh giá trực tiếp. Không nên chỉ nhìn mảng đỏ bên ngoài và bỏ qua khả năng tổn thương giác mạc hoặc bên trong mắt.

Có ghèn, sưng mi, sốt hoặc nghi nhiễm trùng

Ghèn vàng xanh, đau rát, sưng mi, đỏ lan, sốt hoặc giảm thị lực có thể liên quan viêm nhiễm. Tự dùng thuốc nhỏ có corticoid khi chưa khám có thể làm nặng một số nhiễm trùng.

Tái phát nhiều lần hoặc có chảy máu nơi khác

Nếu xuất huyết dưới kết mạc lặp lại, xuất hiện ở cả hai mắt, kèm bầm da, chảy máu cam, chảy máu nướu hoặc đang dùng thuốc chống đông, nên khám mắt và trao đổi thêm với bác sĩ nội khoa khi cần.

Các nhóm cần thận trọng hơn gồm trẻ nhỏ không mô tả triệu chứng rõ, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai có tăng huyết áp, người bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh thận, bệnh gan, người suy giảm miễn dịch, người mới phẫu thuật mắt và người đeo kính áp tròng. Với những nhóm này, việc khám sớm giúp xác định đúng vấn đề và giảm nguy cơ bỏ sót bệnh khác.

Có cần điều trị không? Theo dõi tại nhà như thế nào?

Với xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần, cơ thể thường tự hấp thu máu. Không có thuốc nhỏ mắt nào làm mảng máu biến mất ngay lập tức. Bác sĩ có thể hướng dẫn chăm sóc bề mặt mắt nếu bạn cộm, khô hoặc kích ứng, nhưng điều này nhằm giúp dễ chịu hơn, không phải làm tan máu tức thì. Không nên tự ý dùng thuốc nhỏ mắt không rõ thành phần, thuốc có corticoid, thuốc kháng sinh hoặc thuốc dân gian.

Bạn có thể theo dõi màu sắc và diện tích mảng đỏ mỗi ngày. Nếu mảng đỏ nhạt dần, không đau, thị lực ổn định, đó là diễn tiến thường gặp. Tránh dụi mắt, tránh gãi mạnh vùng mi, hạn chế nâng vật quá nặng trong vài ngày nếu trước đó xuất huyết xảy ra sau gắng sức. Nếu có ho nhiều, nôn ói, táo bón hoặc dị ứng gây dụi mắt, nên xử trí nguyên nhân này theo hướng dẫn phù hợp, vì chúng có thể làm xuất huyết tái phát.

Nếu bạn có máy đo huyết áp tại nhà, việc kiểm tra huyết áp là hợp lý, nhất là khi bạn trên 40 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp hoặc đau đầu, chóng mặt. Một lần đo cao chưa đủ để tự chẩn đoán, nhưng nếu huyết áp cao lặp lại, nên liên hệ bác sĩ. Người đang dùng thuốc chống đông hoặc thuốc tim mạch không tự ý ngưng thuốc chỉ vì mắt đỏ, vì nguy cơ của việc ngưng thuốc có thể lớn hơn. Hãy hỏi bác sĩ đang theo dõi hoặc đi khám.

Trong vài ngày đầu, mảng đỏ có thể trông nổi bật hơn do màu máu đậm hoặc do bạn quan sát thường xuyên. Điều nên theo dõi là triệu chứng đi kèm: đau, nhìn mờ, chói sáng, ghèn, sưng, xuất huyết lan nhanh bất thường hoặc không cải thiện sau khoảng 2 tuần. Nếu có bất thường, nên khám để được đánh giá.

Lưu ý: Không tự nhỏ thuốc có corticoid, không tự dùng kháng sinh và không tự ngưng thuốc chống đông. Mọi quyết định dùng thuốc cần dựa trên khám và tiền sử cụ thể.

Xuất huyết dưới kết mạc bao lâu thì hết?

Thời gian hấp thu thường khoảng 7 đến 14 ngày, đôi khi lâu hơn nếu mảng xuất huyết rộng, người bệnh lớn tuổi, đang dùng thuốc ảnh hưởng đông máu hoặc có bệnh nền mạch máu. Trong quá trình lành, màu đỏ không biến mất theo kiểu mờ đều ngay lập tức mà có thể đổi màu giống vết bầm: đỏ tươi, đỏ sẫm, nâu, vàng rồi trở lại trắng.

Nếu sau 2 tuần mảng đỏ hầu như không giảm, nếu mảng xuất huyết tiếp tục xuất hiện thêm, nếu cùng lúc có bầm da hoặc chảy máu nơi khác, hoặc nếu tình trạng tái diễn nhiều lần trong thời gian ngắn, nên khám. Bác sĩ mắt sẽ xác định có đúng là xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần hay có viêm, tổn thương bề mặt mắt hoặc vấn đề toàn thân cần phối hợp đánh giá.

Một số người lo rằng mảng đỏ càng rộng thì càng nguy hiểm. Thực tế, diện tích đỏ không phải yếu tố duy nhất quyết định mức độ nguy hiểm. Một mảng xuất huyết rộng nhưng không đau, thị lực bình thường và không chấn thương có thể vẫn lành tính. Ngược lại, một mắt chỉ đỏ ít nhưng đau nhức, nhìn mờ hoặc sợ ánh sáng có thể là bệnh cần xử trí sớm. Vì vậy, triệu chứng đi kèm quan trọng hơn cảm giác sợ hãi do màu đỏ.

Quy trình khám khi nghi xuất huyết dưới kết mạc

Khi đến khám mắt vì mảng đỏ ở lòng trắng, bác sĩ thường không chỉ xác nhận có xuất huyết hay không. Mục tiêu quan trọng hơn là loại trừ các nguyên nhân đỏ mắt nguy hiểm, tìm yếu tố nguy cơ và hướng dẫn theo dõi phù hợp. Quy trình có thể khác nhau tùy từng người bệnh, nhưng thường bao gồm các bước sau.

Bước 1: Hỏi bệnh sử và yếu tố nguy cơ

Bác sĩ sẽ hỏi thời điểm xuất hiện, có đau không, có nhìn mờ không, có chấn thương hay dị vật không, có ho, nôn, rặn, nâng vật nặng, dụi mắt hay không. Các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn đông máu, bệnh gan, bệnh thận, thuốc đang dùng và tiền sử phẫu thuật mắt cũng rất quan trọng.

Bước 2: Đo thị lực và quan sát bên ngoài

Đo thị lực giúp xác định mắt đỏ có làm ảnh hưởng khả năng nhìn hay không. Nếu thị lực giảm, bác sĩ sẽ tìm nguyên nhân khác ngoài xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần. Quan sát mi mắt, kết mạc, giác mạc và phản ứng đồng tử giúp định hướng chẩn đoán.

Bước 3: Khám bằng đèn sinh hiển vi

Đèn sinh hiển vi cho phép nhìn rõ bề mặt mắt ở độ phóng đại cao, phát hiện trầy giác mạc, dị vật, viêm, rách kết mạc, xuất huyết tiền phòng hoặc dấu hiệu bất thường khác. Đây là điểm khác biệt giữa việc tự soi gương và khám mắt chuyên khoa.

Bước 4: Đo nhãn áp hoặc soi đáy mắt khi cần

Nếu có đau, nhìn mờ, nhức đầu, tiền sử glôcôm, đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc triệu chứng gợi ý bệnh trong mắt, bác sĩ có thể đo nhãn áp, soi đáy mắt hoặc chỉ định kiểm tra bổ sung. Không phải ai cũng cần làm tất cả xét nghiệm.

Bước 5: Tư vấn theo dõi và phối hợp chuyên khoa

Nếu là xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần, bác sĩ sẽ giải thích diễn tiến, dấu hiệu cần quay lại và cách chăm sóc. Nếu nghi vấn bệnh toàn thân hoặc tác dụng thuốc, người bệnh có thể được khuyên liên hệ bác sĩ nội khoa, tim mạch hoặc huyết học.

Tại Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh ở Bến Tre, người bệnh có thể được khám mắt tổng quát, đo thị lực, đánh giá bề mặt nhãn cầu và tư vấn theo tình trạng cụ thể. Nội dung tư vấn luôn cần dựa trên khám trực tiếp, đặc biệt khi đỏ mắt không điển hình hoặc có bệnh nền.

Những yếu tố làm xuất huyết dưới kết mạc dễ xảy ra hoặc lâu hết

Không phải ai bị xuất huyết dưới kết mạc cũng có bệnh nặng. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể làm mạch máu dễ vỡ hơn hoặc làm thời gian hấp thu kéo dài hơn. Nhận diện các yếu tố này giúp người bệnh biết khi nào nên kiểm tra thêm thay vì chỉ chờ mảng đỏ biến mất.

Tuổi và tình trạng mạch máu

Người lớn tuổi có thành mạch kém đàn hồi hơn, dễ bị ảnh hưởng bởi tăng huyết áp, xơ vữa, đái tháo đường hoặc rối loạn chuyển hóa. Nếu xuất huyết dưới kết mạc xuất hiện lần đầu ở người lớn tuổi, đặc biệt nếu tái phát, nên kiểm tra huyết áp và sức khỏe tổng quát.

Thuốc và bệnh nền

Thuốc chống đông, thuốc kháng kết tập tiểu cầu, một số bệnh gan, bệnh thận, giảm tiểu cầu hoặc rối loạn đông máu có thể làm chảy máu dễ hơn. Người bệnh không tự ngưng thuốc mà nên trao đổi với bác sĩ đang điều trị.

Bề mặt mắt dễ kích ứng

Khô mắt, viêm bờ mi, dị ứng, dùng màn hình lâu, môi trường bụi, gió hoặc điều hòa có thể khiến người bệnh dụi mắt nhiều. Dụi mắt lặp lại vừa làm khó chịu kéo dài, vừa tăng nguy cơ vỡ mạch máu nông.

Thói quen sinh hoạt

Gắng sức đột ngột, rặn khi táo bón, ho kéo dài, ngủ ít, uống rượu nhiều hoặc kiểm soát huyết áp chưa tốt đều có thể góp phần. Điều chỉnh thói quen không bảo đảm không tái phát, nhưng giúp giảm các yếu tố thuận lợi.

Ngoài các yếu tố trên, tâm lý lo lắng cũng làm người bệnh quan sát mắt quá thường xuyên, chụp hình liên tục hoặc thử nhiều loại thuốc nhỏ mắt. Việc theo dõi là cần thiết, nhưng nên theo dõi có mục tiêu: thị lực, đau, chói sáng, ghèn, mức độ nhạt màu theo ngày và các dấu hiệu toàn thân.

Sai lầm thường gặp khi thấy mảng đỏ ở lòng trắng mắt

Vì xuất huyết dưới kết mạc nhìn rất nổi bật, người bệnh thường phản ứng nhanh bằng cách tự mua thuốc, tìm mẹo dân gian hoặc hỏi nhiều nguồn không chính thống. Một số việc tưởng là giúp mắt mau hết đỏ nhưng thực tế có thể không cần thiết hoặc làm tăng nguy cơ.

Sai lầm 1: Tự nhỏ thuốc có corticoid

Corticoid nhỏ mắt có thể làm giảm viêm trong một số bệnh, nhưng cũng có thể che lấp nhiễm trùng, làm tăng nhãn áp hoặc gây biến chứng nếu dùng sai. Mảng máu dưới kết mạc đơn thuần không cần tự dùng corticoid.

Sai lầm 2: Tự dùng kháng sinh dù không có nhiễm trùng

Kháng sinh không làm máu dưới kết mạc tan nhanh hơn. Nếu không có dấu hiệu nhiễm trùng và chưa được bác sĩ khám, tự dùng kháng sinh có thể không có lợi, gây tốn kém và làm người bệnh chủ quan.

Sai lầm 3: Tự ngưng thuốc chống đông

Người đang dùng thuốc chống đông hoặc thuốc tim mạch không nên tự ngưng vì sợ mắt đỏ. Việc ngưng thuốc đột ngột có thể nguy hiểm. Cần trao đổi với bác sĩ điều trị để cân nhắc lợi ích và nguy cơ.

Sai lầm 4: Đắp lá, nhỏ nước muối tự pha hoặc mẹo dân gian

Bề mặt mắt rất nhạy cảm. Các dung dịch không vô trùng có thể gây kích ứng, nhiễm trùng hoặc tổn thương giác mạc. Nên dùng sản phẩm dành cho mắt theo hướng dẫn chuyên môn nếu cần.

Sai lầm 5: Chủ quan khi có đau hoặc nhìn mờ

Đau và giảm thị lực là dấu hiệu cảnh báo. Nếu chỉ vì thấy trên mạng nói xuất huyết dưới kết mạc không nguy hiểm mà trì hoãn khám, người bệnh có thể bỏ sót bệnh mắt khác cần xử trí sớm.

Sai lầm 6: Chỉ quan tâm màu đỏ mà bỏ qua nguyên nhân

Nếu mảng đỏ xuất hiện sau ho dữ dội, tăng huyết áp, táo bón, chấn thương hoặc dùng thuốc chống đông, việc xử lý yếu tố nền quan trọng không kém việc chờ mắt hết đỏ.

Đặt lịch khám

Nếu bạn bị đỏ mắt, xuất huyết dưới kết mạc tái phát, không chắc có chấn thương hay có triệu chứng đau, nhìn mờ, chói sáng, hãy đặt lịch khám để bác sĩ mắt đánh giá trực tiếp.

Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám.

Lời khuyên của bác sĩ mắt để chăm sóc và phòng tái phát

Khi đã hiểu xuất huyết dưới kết mạc là gì có nguy hiểm không, bước tiếp theo là chăm sóc mắt hợp lý và giảm yếu tố nguy cơ. Không có biện pháp nào bảo đảm ngăn tái phát hoàn toàn, vì một số trường hợp xảy ra tự phát. Tuy vậy, các thói quen sau có thể giúp bề mặt mắt ổn định hơn và giảm các yếu tố làm mạch máu dễ vỡ.

Giữ vệ sinh tay và tránh dụi mắt

Dụi mắt là phản xạ tự nhiên khi ngứa, mỏi hoặc cộm, nhưng lại là nguyên nhân phổ biến gây kích ứng bề mặt mắt. Nếu mắt ngứa do dị ứng, khô mắt hoặc viêm bờ mi, nên khám để được tư vấn điều trị phù hợp thay vì dụi mắt liên tục. Rửa tay trước khi chạm vào vùng mắt, không dùng chung khăn mặt và thay khăn thường xuyên là những việc đơn giản nhưng hữu ích.

Kiểm soát ho, táo bón và các tình huống làm tăng áp lực

Ho kéo dài, nôn ói và rặn mạnh có thể làm áp lực tĩnh mạch tăng đột ngột. Nếu bạn đang ho nhiều, táo bón kéo dài hoặc phải gắng sức thường xuyên, hãy xử trí nguyên nhân theo hướng dẫn y tế. Uống đủ nước, ăn đủ chất xơ, vận động phù hợp và điều trị bệnh hô hấp khi cần có thể giúp giảm các đợt gắng sức quá mức.

Theo dõi huyết áp và bệnh nền

Người có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch nên tái khám định kỳ theo lịch của bác sĩ. Xuất huyết dưới kết mạc không phải dấu hiệu đặc hiệu để chẩn đoán các bệnh này, nhưng nó là dịp nhắc nhở bạn kiểm tra lại các chỉ số sức khỏe, nhất là khi tình trạng tái phát.

Bảo vệ mắt khi làm việc nguy cơ cao

Khi làm cơ khí, cắt cỏ, phun hóa chất, chơi thể thao đối kháng hoặc làm việc trong môi trường bụi, nên dùng kính bảo hộ phù hợp. Nhiều trường hợp đỏ mắt sau chấn thương nhỏ bị xem nhẹ, trong khi dị vật giác mạc hoặc trầy xước có thể gây đau và nhiễm trùng nếu không được xử trí đúng.

Không bỏ qua khám mắt định kỳ

Khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh mắt thường gặp như tật khúc xạ, khô mắt, bệnh lý đáy mắt liên quan đái tháo đường, tăng huyết áp, glôcôm hoặc đục thủy tinh thể. Với người bị cận thị, trẻ em hoặc người có bệnh nền, lịch khám cần cá thể hóa theo tuổi, khúc xạ, trục nhãn cầu, giác mạc, thói quen sinh hoạt và nguy cơ riêng. Các phương pháp như kính kiểm soát cận thị, Ortho-K hoặc atropine nếu được cân nhắc cho trẻ cận thị cũng cần khám, đo đạc, theo dõi và tái khám; Ortho-K không chữa khỏi cận thị vĩnh viễn.

Các nhóm người cần chú ý đặc biệt

Xuất huyết dưới kết mạc có thể gặp ở nhiều lứa tuổi, nhưng ý nghĩa lâm sàng không giống nhau ở mọi người. Một người trẻ, khỏe, bị mảng đỏ sau hắt hơi mạnh và không có triệu chứng khác thường có nguy cơ khác với một người lớn tuổi đang dùng thuốc chống đông hoặc một trẻ nhỏ sau té ngã.

Trẻ em

Trẻ nhỏ thường khó mô tả đau, nhìn mờ hoặc chói sáng. Nếu trẻ bị đỏ mắt sau té, va đập, bị vật lạ bắn vào mắt, quấy khóc, nheo mắt, sợ ánh sáng, dụi mắt liên tục hoặc có ghèn, nên đưa trẻ đi khám. Không tự nhỏ thuốc người lớn cho trẻ. Với trẻ có tật khúc xạ hoặc cận thị, việc đo khúc xạ, theo dõi trục nhãn cầu và lựa chọn kính cần cá thể hóa; không nên tự mua kính hoặc tự áp dụng phương pháp kiểm soát cận thị khi chưa được đánh giá.

Người lớn tuổi

Người lớn tuổi dễ có tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch và dùng nhiều loại thuốc. Nếu xuất huyết dưới kết mạc tái phát, kèm bầm da hoặc chảy máu nơi khác, cần được đánh giá thận trọng hơn. Khám mắt cũng là cơ hội kiểm tra đục thủy tinh thể, glôcôm, bệnh võng mạc do đái tháo đường hoặc tăng huyết áp.

Người đeo kính áp tròng

Đỏ mắt ở người đeo kính áp tròng cần cẩn thận hơn, vì viêm giác mạc nhiễm trùng có thể diễn tiến nhanh. Nếu có đau, sợ ánh sáng, chảy nước mắt, nhìn mờ hoặc cộm nhiều, nên ngưng đeo kính áp tròng và đi khám. Không tự đeo lại kính khi chưa rõ nguyên nhân.

Phụ nữ mang thai

Một mảng xuất huyết đơn thuần có thể không nguy hiểm, nhưng phụ nữ mang thai cần chú ý huyết áp, phù, đau đầu, nhìn mờ hoặc các dấu hiệu bất thường khác. Nếu có triệu chứng toàn thân hoặc huyết áp cao, cần liên hệ cơ sở y tế sản khoa và khám mắt khi cần.

Người sau phẫu thuật hoặc thủ thuật mắt

Sau một số can thiệp mắt, mảng đỏ dưới kết mạc có thể xuất hiện và được bác sĩ giải thích trước. Tuy nhiên, nếu đau tăng, nhìn mờ, chảy dịch, sưng nhiều hoặc không đúng diễn tiến đã được dặn, nên tái khám sớm thay vì chờ đến lịch hẹn xa.

Xuất huyết dưới kết mạc có liên quan đến thị lực và đo kính không?

Xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần thường không làm thay đổi độ cận, viễn, loạn và không làm giảm thị lực. Nếu bạn thấy nhìn mờ trong lúc mắt đỏ, cần phân biệt nhìn mờ thật sự với cảm giác khó chịu do lo lắng, chảy nước mắt hoặc khô mắt. Đo thị lực tại phòng khám giúp xác định điều này khách quan hơn.

Người đang có nhu cầu đo kính, cắt kính hoặc kiểm tra khúc xạ vẫn nên báo cho bác sĩ hoặc kỹ thuật viên biết mắt đang có mảng xuất huyết, có đau hay không, có dùng thuốc gì không. Nếu mắt chỉ xuất huyết đơn thuần và thị lực ổn định, việc đánh giá khúc xạ có thể được cân nhắc tùy tình trạng. Nếu có viêm, đau, khô mắt nặng hoặc bệnh bề mặt nhãn cầu, đôi khi cần xử lý tình trạng mắt trước để kết quả đo ổn định hơn.

Ở trẻ em cận thị, phụ huynh đôi khi lo rằng mắt đỏ là dấu hiệu tăng độ. Thực tế, xuất huyết dưới kết mạc không phải dấu hiệu đặc hiệu của tăng độ cận. Kiểm soát cận thị cần dựa trên đo khúc xạ, tuổi, độ cận, loạn thị, tiền sử gia đình, trục nhãn cầu, giác mạc, thời gian nhìn gần, hoạt động ngoài trời và khả năng tuân thủ tái khám. Các lựa chọn như kính kiểm soát cận thị, Ortho-K hoặc thuốc nhỏ nồng độ thấp phải được cá thể hóa; không có phương pháp nào nên được quảng bá như chữa khỏi cận vĩnh viễn.

Khi nào nên đến Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh?

Nếu bạn đang tìm nơi khám mắt Bến Tre khi bị đỏ mắt, xuất huyết dưới kết mạc hoặc các bệnh mắt thường gặp, bạn có thể liên hệ Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh tại 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre. Phòng khám định vị trong khám mắt, khúc xạ, kiểm soát cận thị trẻ em, Ortho-K và tư vấn tròng kính Essilor, ZEISS theo nhu cầu cá nhân.

Trong trường hợp xuất huyết dưới kết mạc, bác sĩ mắt sẽ đánh giá xem tình trạng có đơn thuần hay không, có dấu hiệu cần xử trí thêm hay không và có cần theo dõi bệnh nền hay không. Nếu bạn có triệu chứng nặng như đau mắt nhiều, đỏ mắt lan nhanh, giảm thị lực, nhìn mờ đột ngột, chói sáng, chấn thương hoặc nghi nhiễm trùng, nên khám sớm thay vì chờ tự hết.

Phòng khám có thể sử dụng các thiết bị hỗ trợ trong khám và khúc xạ như hệ sinh thái ZEISS Vision Expert, máy mài Nidek LE 1200, Essilor Neksia 600 trong mảng kính thuốc. Việc nhắc đến thiết bị không có nghĩa mọi trường hợp đều cần cùng một quy trình; bác sĩ sẽ lựa chọn kiểm tra phù hợp với triệu chứng, tuổi, bệnh nền và mục tiêu khám của từng người.

Lưu ý: Nội dung trên website chỉ nhằm cung cấp kiến thức. Chẩn đoán và hướng xử trí cần dựa trên khám trực tiếp, đặc biệt với đỏ mắt có đau, nhìn mờ, chấn thương hoặc tái phát.

Câu hỏi xuất huyết dưới kết mạc là gì có nguy hiểm không nên được hiểu thế nào?

Điều quan trọng nhất là không rơi vào hai thái cực. Thái cực thứ nhất là quá hoảng sợ vì mảng đỏ nhìn giống máu chảy trong mắt. Điều này khiến người bệnh lo lắng, mất ngủ, tự dùng nhiều loại thuốc hoặc tìm cách làm tan máu nhanh. Thái cực thứ hai là quá chủ quan, xem mọi trường hợp đỏ mắt đều là lành tính và bỏ qua đau, nhìn mờ, chấn thương hoặc bệnh nền.

Cách hiểu đúng là: xuất huyết dưới kết mạc là hiện tượng máu nằm ở bề mặt ngoài nhãn cầu, dưới lớp kết mạc. Đa số trường hợp đơn thuần không nguy hiểm và tự hấp thu. Tuy nhiên, mảng đỏ cần được đặt trong bối cảnh toàn bộ người bệnh: tuổi, thuốc đang dùng, bệnh nền, chấn thương, triệu chứng đi kèm và số lần tái phát. Nếu có dấu hiệu cảnh báo, khám mắt là cần thiết.

Với người đã từng bị một lần và đã được bác sĩ xác nhận là xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần, nếu sau này xuất hiện lại nhưng nhẹ, không đau, không nhìn mờ và có nguyên nhân rõ như hắt hơi mạnh, bạn có thể bình tĩnh hơn. Dù vậy, tái phát nhiều lần, tăng tần suất hoặc xuất hiện kèm dấu hiệu chảy máu nơi khác vẫn nên được đánh giá. Bác sĩ mắt có thể phối hợp với bác sĩ nội khoa khi cần để kiểm tra huyết áp, xét nghiệm máu hoặc điều chỉnh thuốc theo chỉ định của chuyên khoa liên quan.

Nếu bạn không chắc mình có đúng là xuất huyết dưới kết mạc hay không, hãy dựa vào nguyên tắc an toàn: mắt đau, nhìn mờ, sợ ánh sáng, chảy ghèn, chấn thương, hóa chất, trẻ nhỏ, người lớn tuổi nhiều bệnh nền hoặc người đeo kính áp tròng đều nên được khám sớm. Trong bệnh mắt, chẩn đoán đúng từ đầu thường giúp tránh điều trị sai và giảm lo lắng không cần thiết.

Nguồn tham khảo y khoa

Nội dung trong bài được biên soạn theo hướng tư vấn sức khỏe mắt phổ thông, kết hợp kinh nghiệm lâm sàng và các nguồn tham khảo uy tín. Bạn có thể đọc thêm thông tin tổng quan về xuất huyết dưới kết mạc từ American Academy of OphthalmologyMayo Clinic. Các nguồn này cũng nhấn mạnh rằng đa số trường hợp tự khỏi, nhưng cần khám khi có đau, thay đổi thị lực, chấn thương hoặc xuất huyết tái phát.

Thông tin tham khảo không thay thế khám mắt. Nếu triệu chứng của bạn khác với mô tả thông thường, hoặc bạn có bệnh nền, đang dùng thuốc đặc biệt, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ.

Đặt lịch khám

Mắt đỏ do xuất huyết dưới kết mạc thường không nguy hiểm, nhưng khám sớm là cần thiết khi có đau, nhìn mờ, chấn thương, tái phát hoặc bạn không chắc nguyên nhân. Liên hệ phòng khám để được hướng dẫn thời điểm khám phù hợp.

Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám.

Câu hỏi thường gặp

Xuất huyết dưới kết mạc là gì, có nguy hiểm không?

Xuất huyết dưới kết mạc là tình trạng vỡ mạch máu nhỏ dưới lớp kết mạc, tạo mảng đỏ ở lòng trắng mắt. Đa số trường hợp đơn thuần không nguy hiểm và tự hấp thu, nhưng cần khám nếu có đau, nhìn mờ, chấn thương, chói sáng, ghèn hoặc tái phát nhiều lần.

Xuất huyết dưới kết mạc bao lâu thì khỏi?

Thông thường mảng đỏ nhạt dần trong khoảng 1 đến 2 tuần, đôi khi lâu hơn nếu xuất huyết rộng hoặc người bệnh có yếu tố nguy cơ. Nếu sau 2 tuần không cải thiện, đỏ tăng, đau hoặc thị lực thay đổi, nên đi khám.

Tôi có cần nhỏ thuốc khi bị xuất huyết dưới kết mạc không?

Nhiều trường hợp không cần thuốc đặc hiệu vì máu sẽ được hấp thu tự nhiên. Nếu mắt cộm hoặc khô, bác sĩ có thể tư vấn chăm sóc bề mặt mắt phù hợp. Không nên tự dùng kháng sinh, corticoid hoặc thuốc không rõ thành phần khi chưa khám.

Khi nào mắt đỏ do xuất huyết dưới kết mạc cần khám gấp?

Nên khám sớm nếu có đau mắt nhiều, giảm thị lực, nhìn mờ đột ngột, chói sáng, chảy ghèn, sưng mi, chấn thương, hóa chất bắn vào mắt, đang dùng thuốc chống đông, có bệnh nền nặng hoặc xuất huyết tái phát.

Xuất huyết dưới kết mạc tái phát nhiều lần có đáng lo không?

Tái phát nhiều lần cần được đánh giá để tìm yếu tố như tăng huyết áp, đái tháo đường, thuốc ảnh hưởng đông máu, rối loạn đông máu, dụi mắt, khô mắt hoặc bệnh bề mặt nhãn cầu. Không nên tự kết luận là lành tính nếu tình trạng lặp lại.

Thông tin liên hệ

Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính BS Minh Bến Tre

– Địa chỉ: 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre

– Hotline: 079 860 86 86

– Fanpage: https://www.facebook.com/phongkhammatbsminh

– Tiktok: https://www.tiktok.com/@phongkhammatbsminh

– Website: https://phongkhammatbsminh.com

– Giờ làm việc thường áp dụng: Thứ 2 đến thứ 7 từ 11h–12h và 17h–20h; Chủ nhật từ 7h–12h. Anh chị nên liên hệ trước để được hướng dẫn khung giờ phù hợp.