Stellest không phải kính đơn tròng thông thường

Kính đơn tròng thông thường chủ yếu có nhiệm vụ đưa hình ảnh rõ lên võng mạc để trẻ nhìn bảng, đọc sách và sinh hoạt. Với trẻ cận thị đang tăng độ, nhìn rõ là cần thiết nhưng chưa đủ. Điều phụ huynh quan tâm hơn là: độ cận có tiếp tục tăng nhanh không, trục nhãn cầu có tiếp tục dài ra không, và nguy cơ cận thị cao trong tương lai có thể giảm được phần nào không.

Stellest là tròng kính kiểm soát cận thị của Essilor, sử dụng công nghệ H.A.L.T. với vùng trung tâm để chỉnh tật khúc xạ và hệ vi thấu kính xung quanh. Cách thiết kế này tạo ra tín hiệu quang học hỗ trợ làm chậm tiến triển cận thị, đồng thời vẫn giúp trẻ có thị lực rõ qua vùng nhìn chính. Vì cấu trúc tròng kính khác kính đơn tròng, trẻ có thể cần một khoảng thời gian ngắn để làm quen.

Điểm phụ huynh cần hiểu đúng

Stellest không làm “hết cận” và không đảm bảo cận thị dừng hoàn toàn. Mục tiêu đúng là làm chậm tốc độ tăng độ và làm chậm tăng chiều dài trục nhãn cầu so với việc chỉ đeo kính đơn tròng trong nhóm trẻ phù hợp. Kết quả của từng trẻ có thể khác nhau do tuổi khởi phát cận, độ cận ban đầu, chiều dài trục nhãn cầu, di truyền, thời gian học gần, thời gian ngoài trời và mức độ tuân thủ đeo kính.

Vì vậy, hướng dẫn đeo kính lần đầu cần tập trung vào ba việc: giúp trẻ thích nghi, giúp phụ huynh biết cách theo dõi, và duy trì lịch tái khám. Nếu trẻ đeo không đều, kính thường bị tuột thấp, gọng lệch, tròng trầy nhiều, hoặc không tái khám đúng hẹn, hiệu quả thực tế có thể không như mong đợi.

Kiểm tra độ rõ khi nhìn xa và nhìn gần

Trẻ cần được kiểm tra nhìn xa: nhìn bảng chữ, biển hiệu, đồng hồ, hoặc vật ở khoảng cách xa trong phòng khám. Sau đó kiểm tra nhìn gần: đọc chữ, nhìn sách, nhìn màn hình ở khoảng cách học tập. Trẻ nên được hỏi bằng câu cụ thể, ví dụ: “Con thấy chữ có rõ không?”, “Hai mắt có đều nhau không?”, “Có bị méo, nghiêng, chóng mặt không?” Không nên chỉ hỏi “ổn không?” vì nhiều trẻ sẽ trả lời “ổn” để kết thúc nhanh.

Kiểm tra gọng khi trẻ cúi, ngẩng và đi lại

Sau khi đeo kính, trẻ nên thử cúi xuống, ngẩng lên, quay đầu, đi vài bước, nhìn xuống sàn và nhìn lên xa. Nếu kính tuột xuống sống mũi, tì đau sau tai, chạm má khi cười, hoặc bị lệch một bên, cần chỉnh ngay trước khi về. Với trẻ nhỏ, gọng ổn định rất quan trọng vì trẻ vận động nhiều và thường không tự nhận ra kính bị lệch.

Khi nào có thể tháo kính?

Trẻ có thể tháo kính khi tắm, ngủ, bơi, vệ sinh cá nhân, hoặc khi tham gia hoạt động có nguy cơ làm rơi vỡ kính nếu không có hướng dẫn bảo hộ phù hợp. Khi tháo, kính nên được đặt ngay vào hộp. Không nên để kính úp mặt tròng xuống bàn, bỏ vào túi áo, để trong cặp không có hộp hoặc treo lên cổ áo.

Cuối tuần có cần đeo không?

Có. Cuối tuần trẻ vẫn đọc sách, xem màn hình, đi chơi, học thêm và sinh hoạt ngoài trời. Nếu cuối tuần trẻ bỏ kính hoàn toàn, thời gian đeo trung bình trong tuần sẽ giảm. Phụ huynh nên duy trì nguyên tắc: thức dậy và sinh hoạt thì đeo kính, trừ những lúc không phù hợp như tắm, ngủ hoặc bơi.

Những điều trẻ thường làm sai

Trẻ thường lau kính bằng áo, để kính úp xuống bàn, bỏ kính vào cặp không có hộp, cầm một tay làm cong gọng, đặt kính trên ghế rồi ngồi lên, hoặc tháo kính khi chơi rồi quên ở lớp. Phụ huynh nên nhắc bằng quy tắc ngắn: “Không đeo thì cất hộp. Bẩn thì rửa. Không lau bằng áo.”

Khi kính bị lỏng, lệch hoặc trầy

Nếu kính bị lỏng, ve mũi lệch, càng kính cong, tròng trầy nhiều hoặc trẻ than nhìn không rõ như ban đầu, nên mang kính đến phòng khám hoặc cửa hàng kính để kiểm tra. Không nên tự bẻ gọng nhiều lần tại nhà vì có thể làm gãy gọng hoặc làm sai tư thế kính.

Khoảng cách học gần

Khi đọc sách hoặc viết bài, trẻ nên giữ khoảng cách hợp lý, thường khoảng 30–40 cm tùy chiều cao và tư thế. Nếu trẻ cúi sát vở, nằm đọc, nghiêng đầu, hoặc đưa màn hình quá gần mắt, phụ huynh cần chỉnh sớm. Không nên để trẻ học trong tư thế nằm sấp, nằm nghiêng hoặc vừa ăn vừa xem điện thoại.

Ánh sáng và màn hình

Bàn học nên đủ sáng, tránh chói trực tiếp vào mắt và tránh bóng đổ lên trang vở. Với thiết bị điện tử, nên đặt màn hình ở khoảng cách phù hợp, tăng cỡ chữ nếu cần, và tránh dùng kéo dài liên tục. Kính kiểm soát cận thị không phải “lá chắn” để trẻ dùng màn hình không giới hạn.

Cần kiểm tra lại nếu trẻ có các biểu hiện sau

• Nhìn mờ rõ rệt, không cải thiện sau khi chỉnh lại vị trí kính.
• Đau đầu nhiều, chóng mặt nhiều, buồn nôn hoặc không thể sinh hoạt bình thường.
• Nhìn đôi, nhìn méo, cảm giác nền nhà nghiêng hoặc khó đi cầu thang kéo dài.
• Hai mắt nhìn không đều, trẻ che một mắt để nhìn, hoặc nghiêng đầu liên tục.
• Kính thường xuyên tuột thấp, lệch một bên, tì đau sau tai hoặc in hằn sống mũi.
• Trẻ nhất quyết không đeo dù đã được hướng dẫn nhẹ nhàng trong vài ngày.

Không nên tự xử lý bằng cách bỏ kính

Khi trẻ than khó chịu, phản ứng đầu tiên của nhiều phụ huynh là cho trẻ tháo kính vài ngày. Cách này có thể làm trẻ càng khó quen hơn, đồng thời giảm thời gian đeo. Hướng xử lý tốt hơn là kiểm tra nguyên nhân: kính có đúng vị trí không, gọng có lỏng không, trẻ có nhìn qua vùng rìa không, độ kính có cần kiểm tra lại không, hay trẻ chỉ cần thêm thời gian thích nghi.

Nếu triệu chứng rõ hoặc kéo dài, phụ huynh nên cho trẻ quay lại nơi cắt kính để kiểm tra thị lực, độ kính, tâm kính và tư thế gọng.

Nhắc trẻ theo hướng tích cực

Trẻ sẽ hợp tác tốt hơn nếu phụ huynh nhắc theo hướng đồng hành thay vì trách mắng. Ví dụ: “Con đeo kính để nhìn rõ và giúp mắt kiểm soát tốt hơn nhé” sẽ dễ nghe hơn “Sao lại tháo kính ra nữa rồi?”. Mục tiêu là biến kính thành vật dụng bình thường như cặp sách, đồng hồ, bình nước, không phải một hình phạt.

Trao đổi với giáo viên nếu cần

Với trẻ nhỏ hay quên kính trong cặp hoặc tháo kính ở lớp, phụ huynh có thể trao đổi nhẹ với giáo viên chủ nhiệm: trẻ đang dùng kính kiểm soát cận thị và cần đeo đều khi học. Giáo viên chỉ cần nhắc trẻ đeo kính khi nhìn bảng hoặc làm bài, không cần giải thích quá nhiều trước lớp để tránh trẻ ngại.

Sai lầm 1: Chỉ đeo khi nhìn xa

Nhiều trẻ cận thị vẫn đọc gần được khi không đeo kính, nên trẻ có xu hướng tháo kính khi viết bài hoặc đọc sách. Tuy nhiên, với kính kiểm soát cận thị, thời gian đeo trong ngày rất quan trọng. Nếu trẻ chỉ đeo khi nhìn bảng, tổng thời gian đeo có thể thấp hơn nhiều so với khuyến nghị.

Sai lầm 2: Chấp nhận gọng bị tuột

Gọng tuột thấp làm trẻ nhìn qua vị trí không mong muốn của tròng kính, đồng thời khiến trẻ phải ngửa đầu hoặc nhìn lệch. Nếu gọng tuột, phụ huynh nên cho trẻ chỉnh lại gọng, không nên nghĩ “trẻ con đeo kính thì cái nào cũng tuột”.

Sai lầm 3: Lau kính bằng áo

Lau bằng áo là thói quen rất phổ biến nhưng dễ làm tròng trầy, đặc biệt khi trên tròng có bụi nhỏ. Tròng trầy không chỉ xấu về thẩm mỹ mà còn làm trẻ nhìn mờ, chói và khó chịu.

Sai lầm 4: Không tái khám vì thấy trẻ vẫn nhìn rõ

Trẻ vẫn nhìn rõ không có nghĩa là cận thị không tiến triển. Một số thay đổi cần được phát hiện bằng đo khúc xạ, đánh giá thị lực và theo dõi chiều dài trục nhãn cầu nếu có điều kiện. Tái khám định kỳ giúp bác sĩ đánh giá kế hoạch hiện tại có còn phù hợp không.

Câu nên nói

• “Kính giúp con nhìn bảng rõ hơn và học đỡ mỏi mắt hơn.”
• “Mấy ngày đầu hơi lạ là bình thường, ba mẹ sẽ nhắc con từ từ.”
• “Không đeo thì mình cất vào hộp để kính không bị trầy nhé.”
• “Nếu con thấy đau đầu hoặc nhìn không rõ, nói với ba mẹ để mình kiểm tra lại.”

Câu nên tránh

• “Không đeo là mắt con hư luôn.”
• “Kính này mắc tiền lắm, làm hư là biết tay.”
• “Đeo kính này là chắc chắn không tăng độ nữa.”
• “Con phải tự chịu vì con xem điện thoại nhiều.”