Điều chỉnh gọng kính bị lệch tại nhà: khi nào nên tự chỉnh, khi nào nên mang đến tiệm kính?
Gọng kính bị lệch là tình trạng rất thường gặp: kính một bên cao một bên thấp, càng kính lỏng, kính trượt xuống mũi, gọng ép vào thái dương hoặc hai tròng không nằm cân đối trước mắt. Với một số trường hợp nhẹ, bạn có thể điều chỉnh gọng kính bị lệch tại nhà. Tuy nhiên, nếu kính thuốc bị lệch nhiều, gọng cao cấp, gọng không viền, kính đa tròng hoặc kính của trẻ em, việc tự bẻ chỉnh sai có thể làm hỏng gọng, lệch tâm tròng và gây khó chịu khi đeo.
Bài viết này hướng dẫn cách nhận biết gọng kính bị lệch, cách chỉnh các lỗi đơn giản tại nhà và những dấu hiệu nên mang kính đến nơi có kỹ thuật viên hỗ trợ. Nếu bạn đang ở Bến Tre và kính bị lệch sau va chạm, lỏng ốc, tròng không cân hoặc đeo kính thấy nhức mắt, Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh có thể kiểm tra lại gọng, tròng kính và tình trạng mắt để tư vấn phù hợp.
Vì sao không nên xem nhẹ gọng kính bị lệch?
1. Kính lệch có thể làm giảm chất lượng nhìn
Khi gọng kính bị lệch, tròng kính không còn nằm đúng vị trí trước đồng tử. Người đeo có thể thấy hình ảnh không rõ, méo nhẹ, chóng mặt, nhức đầu hoặc phải nghiêng đầu để nhìn thoải mái hơn. Tình trạng này rõ hơn ở người có độ loạn thị, độ cận cao, kính hai tròng, kính đa tròng hoặc tròng có thiết kế đặc biệt.
2. Kính lệch gây khó chịu khi đeo lâu
Gọng bị lệch có thể làm một bên càng kính tì mạnh vào tai, sống mũi bị cấn, kính trượt xuống liên tục hoặc một bên tròng nằm gần mắt hơn bên còn lại. Nếu đeo cả ngày, người dùng dễ mỏi mắt, đau vùng mũi, đau sau tai và có cảm giác kính “không đúng độ” dù tròng kính vẫn còn tốt.
3. Kính lệch làm mất thẩm mỹ
Với kính cận, kính mát hoặc kính thời trang, gọng lệch khiến gương mặt mất cân đối, hai bên tròng không đều, một bên kính cao hơn bên còn lại. Đặc biệt khi chụp ảnh hoặc giao tiếp gần, tình trạng này khá dễ nhận ra.
4. Tự chỉnh sai có thể làm hỏng gọng
Không phải loại gọng nào cũng nên tự chỉnh tại nhà. Một số chất liệu như titanium, hợp kim nhôm, gọng nhựa giòn, gọng không viền, gọng khoan ốc hoặc gọng đã nứt rất dễ hỏng nếu bẻ sai hướng. Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là biết cách chỉnh, mà còn phải biết khi nào nên dừng lại.
Cách kiểm tra gọng kính có thật sự bị lệch không
Bước 1: Đeo kính và nhìn thẳng vào gương
Đứng trước gương, nhìn thẳng, giữ đầu ở tư thế tự nhiên. Quan sát xem hai mắt có nằm tương đối giữa hai tròng không, hai bên tròng có cao thấp rõ ràng không, kính có nghiêng về một bên không.
Bước 2: Đặt kính trên mặt bàn phẳng
Gấp hai càng kính lại rồi đặt kính trên mặt bàn. Nếu một bên càng bị vênh lên, một bên tròng không chạm mặt phẳng hoặc kính nghiêng rõ, có thể gọng đã bị lệch cơ học.
Bước 3: Kiểm tra cảm giác khi đeo
Nếu kính trượt xuống mũi, ép thái dương, cấn sau tai, một bên tròng sát mắt hơn bên kia hoặc nhìn thấy khó chịu sau vài phút đeo, nên kiểm tra lại độ cân của gọng.
Bước 4: Kiểm tra lại thị giác
Nếu sau khi chỉnh gọng mà vẫn nhìn mờ, nhức mắt, chóng mặt hoặc phải nheo mắt, vấn đề có thể không chỉ nằm ở gọng. Khi đó nên kiểm tra lại độ kính và khám mắt, nhất là với trẻ em, người cận tăng nhanh hoặc người có bệnh lý mắt.
Lưu ý quan trọng trước khi điều chỉnh gọng kính bị lệch tại nhà
- Chỉ tự chỉnh khi gọng lệch nhẹ, không nứt, không gãy, không bung tròng và không biến dạng nặng.
- Không dùng lực mạnh để bẻ gọng. Nên chỉnh từng chút, thử lại nhiều lần.
- Không hơ nhiệt trực tiếp vào tròng kính, lớp phủ tròng hoặc bản lề quá lâu.
- Không tự chỉnh gọng titanium, gọng hợp kim nhôm, gọng không viền, gọng khoan ốc hoặc gọng đắt tiền nếu không có dụng cụ phù hợp.
- Không tự chỉnh kính đa tròng, kính hai tròng, kính trẻ em hoặc kính mới cắt nhưng đeo thấy khó chịu. Các loại kính này cần kiểm tra vị trí tròng, tâm kính và thông số lắp ráp cẩn thận hơn.
Nguyên nhân thường gặp làm gọng kính bị lệch
Nằm ngủ khi vẫn đeo kính
Đây là nguyên nhân rất phổ biến. Khi ngủ, cơ thể thay đổi tư thế, kính có thể bị đè lên gối, chăn hoặc mặt giường làm cong càng kính, lệch bản lề hoặc biến dạng phần viền.
Tháo kính bằng một tay
Thói quen dùng một tay kéo kính ra khỏi mặt làm một bên càng chịu lực nhiều hơn bên còn lại. Lâu ngày, bản lề dễ lỏng, càng kính bị vênh và kính bắt đầu nghiêng.
Lau kính sai cách
Nếu cầm một bên càng kính để lau mạnh tròng kính, lực xoắn có thể làm lệch gọng, nhất là với gọng mảnh, gọng kim loại mềm hoặc gọng đã dùng lâu.
Va chạm, rơi kính, để kính trong túi
Kính bị rơi, bị ngồi đè, để trong cốp xe nóng hoặc bỏ trực tiếp vào balo không có hộp bảo vệ đều có thể làm gọng biến dạng, tròng lỏng hoặc bản lề cong.
Điều chỉnh càng kính nhựa bị lệch tại nhà
Càng kính nhựa có thể mềm hơn khi gặp nhiệt ấm, vì vậy nhiều trường hợp lệch nhẹ có thể chỉnh bằng nước ấm hoặc máy sấy. Tuy nhiên, cần nhớ rằng mục tiêu là làm nhựa hơi mềm để dễ chỉnh, không phải làm nóng quá mức.
Cách 1: Dùng nước ấm để làm mềm phần đuôi càng kính
- Chuẩn bị một ly hoặc thau nhỏ với nước ấm, không dùng nước sôi.
- Chỉ nhúng phần đuôi càng kính vào nước khoảng 30–60 giây, tránh để nước nóng tác động trực tiếp lên tròng kính.
- Lấy kính ra, lau khô bằng khăn mềm.
- Dùng tay chỉnh nhẹ phần đuôi càng kính theo hướng cần thiết.
- Đeo thử, soi gương, nếu chưa cân thì chỉnh thêm từng chút.
Chỉnh hướng nào cho đúng?
- Nếu bên trái của kính cao hơn bên phải: có thể cần chỉnh phần đuôi càng bên trái xuống nhẹ.
- Nếu bên trái của kính thấp hơn bên phải: có thể cần chỉnh phần đuôi càng bên trái lên nhẹ.
- Nếu kính trượt xuống mũi: có thể cần làm cong nhẹ phần đuôi càng để ôm sau tai tốt hơn.
- Nếu kính ép thái dương: không nên bẻ mạnh ra ngoài; hãy chỉnh rất nhẹ hoặc mang đến tiệm kính để tránh gãy bản lề.
Cách 2: Dùng máy sấy tóc
Nếu không tiện dùng nước ấm, bạn có thể dùng máy sấy tóc ở mức nhiệt vừa, hơ đều phần đuôi càng kính trong thời gian ngắn. Không nên dí sát máy sấy vào gọng, không hơ trực tiếp vào tròng kính và không hơ quá lâu vì nhiệt có thể ảnh hưởng đến lớp phủ tròng hoặc làm biến dạng nhựa.
Điều chỉnh càng kính kim loại bị lệch
Gọng kim loại thường cần dụng cụ phù hợp hơn gọng nhựa. Nếu chỉ lệch nhẹ, bạn có thể kiểm tra và chỉnh rất nhẹ bằng tay hoặc kìm chỉnh kính chuyên dụng. Tuy nhiên, nếu gọng có mối hàn mảnh, bản lề yếu, càng kính quá cứng hoặc đã bị cong nhiều, không nên cố bẻ.
Cách thực hiện an toàn hơn
- Dùng khăn mềm bọc quanh phần cần chỉnh để hạn chế trầy xước.
- Giữ kính bằng tay không thuận, tay còn lại chỉnh rất nhẹ phần càng hoặc bản lề.
- Không xoắn mạnh phần viền kính vì có thể làm tròng bị lỏng hoặc lệch.
- Đeo thử sau mỗi lần chỉnh nhỏ.
- Nếu thấy gọng phát tiếng kêu, bị nứt, quá cứng hoặc biến dạng nhiều, nên dừng lại ngay.
Cách xử lý gọng kính bị lỏng ốc bản lề
Lỏng ốc bản lề làm càng kính không còn chắc, kính dễ xệ xuống, nghiêng một bên hoặc phát tiếng lỏng lẻo khi gấp mở. Đây là lỗi có thể xử lý tại nhà nếu bạn có tua vít nhỏ phù hợp.
Bước 1: Chuẩn bị tua vít nhỏ
Nên dùng tua vít chuyên cho kính, đầu vừa với rãnh ốc. Không dùng dao, kéo hoặc vật nhọn thay thế vì dễ làm trượt tay, trầy gọng hoặc hư đầu ốc.
Bước 2: Cố định kính
Đặt kính trên khăn mềm, giữ chắc phần gọng gần bản lề. Với kính không viền, cần đặc biệt cẩn thận vì lực siết có thể tác động trực tiếp lên tròng.
Bước 3: Siết ốc vừa đủ
Vặn chậm, siết đến khi càng kính chắc hơn. Không siết quá mạnh vì có thể làm lờn ren, nứt phần nhựa quanh bản lề hoặc làm cấn khi gấp mở.
Bước 4: Kiểm tra lại độ mở
Gấp mở càng kính vài lần. Nếu ốc vẫn lỏng, có thể ốc đã mòn, ren bị lờn hoặc thiếu linh kiện đệm. Khi đó nên thay ốc tại tiệm kính.
Khi nào không nên tự điều chỉnh gọng kính bị lệch tại nhà?
Không phải trường hợp nào cũng nên tự chỉnh. Nếu thuộc một trong các tình huống dưới đây, bạn nên mang kính đến nơi có kỹ thuật viên hoặc bác sĩ kiểm tra:
- Gọng bị nứt, gãy, bung bản lề hoặc tròng kính sắp rơi ra.
- Gọng không viền, gọng khoan ốc, gọng titanium, gọng hợp kim cứng hoặc gọng cao cấp.
- Kính đa tròng, kính hai tròng, kính kiểm soát cận thị hoặc kính có thiết kế tròng đặc biệt.
- Kính của trẻ em, nhất là trẻ cận thị đang theo dõi tăng độ.
- Đeo kính bị nhức đầu, chóng mặt, nhìn méo, nhìn đôi hoặc nhìn mờ dù đã chỉnh gọng.
- Kính mới cắt nhưng đeo không thoải mái, nghi ngờ sai độ, sai trục loạn, sai khoảng cách đồng tử hoặc sai chiều cao lắp tròng.
Gọng lệch có liên quan gì đến khám mắt tổng quát?
Kính lệch không phải lúc nào cũng là nguyên nhân duy nhất
Nhiều người nghĩ rằng nhìn mờ là do kính bị lệch, nhưng thực tế có thể do độ kính thay đổi, khô mắt, viêm kết mạc, loạn thị chưa chỉnh đúng, lão thị, cườm khô hoặc bệnh lý đáy mắt. Vì vậy, nếu đã chỉnh gọng mà vẫn nhìn không thoải mái, nên kiểm tra mắt đầy đủ hơn.
Khám mắt giúp đánh giá cả kính và mắt
Khi khám mắt tổng quát, bác sĩ có thể kiểm tra thị lực, đo khúc xạ, đánh giá kính cũ, xem xét bề mặt nhãn cầu và tư vấn có cần thay kính hay chỉ cần chỉnh lại gọng. Điều này đặc biệt hữu ích với người đeo kính lâu năm, trẻ em, người lớn tuổi hoặc người có bệnh lý nền.
Cách phòng tránh gọng kính bị lệch
Tháo kính bằng hai tay
Khi tháo kính, nên dùng hai tay cầm hai bên càng kính. Thói quen này giúp lực kéo cân đối, hạn chế lệch bản lề và giảm nguy cơ gọng bị vênh.
Không để kính úp mặt tròng xuống bàn
Đặt kính sai cách không chỉ làm trầy tròng mà còn dễ khiến gọng chịu lực không đều. Tốt nhất nên cất kính vào hộp khi không sử dụng.
Không để kính trong cốp xe nóng
Nhiệt độ cao có thể làm gọng nhựa biến dạng và ảnh hưởng đến lớp phủ tròng kính. Đây là lỗi thường gặp ở người đi xe máy hoặc ô tô tại thời tiết nắng nóng.
Kiểm tra gọng định kỳ
Sau vài tháng sử dụng, gọng kính có thể lỏng ốc, trượt mũi hoặc vênh nhẹ. Kiểm tra và chỉnh lại sớm giúp kính đeo ổn định hơn, nhất là với người phải dùng kính cả ngày.
Điều chỉnh gọng kính bị lệch tại Bến Tre ở đâu?
Nếu bạn đã thử điều chỉnh gọng kính bị lệch tại nhà nhưng kính vẫn không cân, hoặc bạn không chắc gọng có nên bẻ chỉnh hay không, có thể mang kính đến Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh tại Bến Tre để được kiểm tra. Tại đây, đội ngũ phòng khám có thể hỗ trợ kiểm tra gọng, tròng kính, độ kính cũ và tư vấn khi nào cần khám mắt tổng quát.
Địa chỉ: 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre. Hotline: 079 860 86 86.
Các dịch vụ liên quan
Câu hỏi thường gặp về điều chỉnh gọng kính bị lệch tại nhà
Gọng kính bị lệch có tự chỉnh tại nhà được không?
Có thể, nếu gọng chỉ lệch nhẹ, không nứt, không gãy và không phải gọng đặc biệt. Bạn nên chỉnh từng chút, không dùng lực mạnh. Nếu kính là kính đa tròng, kính trẻ em, gọng titanium, gọng không viền hoặc kính bị lệch nhiều sau va chạm, nên mang đến tiệm kính hoặc phòng khám mắt để kiểm tra.
Có nên dùng nước nóng để chỉnh gọng kính nhựa không?
Có thể dùng nước ấm để làm mềm nhẹ phần đuôi càng kính, nhưng không nên dùng nước sôi. Không để nhiệt tác động trực tiếp lên tròng kính vì có thể ảnh hưởng đến lớp phủ tròng hoặc làm biến dạng gọng.
Gọng kính kim loại bị lệch có bẻ bằng tay được không?
Chỉ nên chỉnh rất nhẹ nếu bạn hiểu rõ hướng cần chỉnh. Gọng kim loại thường cần dụng cụ chuyên dụng để tránh trầy xước, bong mối hàn hoặc gãy bản lề. Nếu thấy gọng cứng, phát tiếng kêu hoặc lệch nhiều, nên dừng lại.
Kính bị lệch có làm tăng độ cận không?
Kính lệch thường gây khó chịu, mỏi mắt, nhìn không rõ hoặc phải điều tiết nhiều hơn, nhưng không nên kết luận đơn giản rằng kính lệch trực tiếp làm tăng độ cận. Nếu trẻ em tăng độ nhanh, cần khám mắt, đo khúc xạ, kiểm tra thói quen nhìn gần và đánh giá nguy cơ tiến triển cận thị.
Vì sao chỉnh gọng rồi nhưng vẫn nhìn mờ?
Có thể do độ kính đã thay đổi, trục loạn chưa phù hợp, tròng kính trầy, khô mắt, bệnh lý mắt hoặc kính được lắp chưa đúng thông số. Khi đó nên kiểm tra lại kính và khám mắt tổng quát thay vì chỉ tiếp tục chỉnh gọng.
Ở Bến Tre, tôi có thể mang kính bị lệch đến đâu để kiểm tra?
Bạn có thể mang kính đến Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh tại 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre. Hotline: 079 860 86 86.
Tài liệu tham khảo
-
American Optometric Association – Comprehensive eye exams:
https://www.aoa.org/healthy-eyes/caring-for-your-eyes/eye-exams -
American Academy of Ophthalmology – Eyeglasses and vision correction:
https://www.aao.org/eye-health/glasses-contacts/glasses -
All About Vision – How to adjust and tighten glasses at home:
https://www.allaboutvision.com/eyewear/eyeglasses/fit/how-adjust-glasses-at-home/
Kính bị lệch, đeo khó chịu hoặc nhìn không rõ?
Nếu gọng kính chỉ lệch nhẹ, bạn có thể thử điều chỉnh tại nhà theo hướng dẫn trên. Nhưng nếu kính thuốc bị lệch nhiều, đeo nhức mắt, nhìn mờ hoặc nghi ngờ sai độ, nên kiểm tra lại cả gọng, tròng kính và mắt. Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh hỗ trợ khám mắt, đo khúc xạ, tư vấn kính và kiểm tra các vấn đề thị lực thường gặp tại Bến Tre.