Mắt cứ ngứa, đỏ, chảy nước mỗi khi tiếp xúc phấn hoa hoặc dọn nơi nhiều bụi? Viêm kết mạc dị ứng là một khả năng, nhất là khi kèm hắt hơi, ngứa mũi. Tuy vậy, chỉ nhìn mắt đỏ chưa đủ để chọn thuốc: nhiễm trùng và kích ứng cũng có thể gây biểu hiện tương tự. AAO giải thích về dị ứng mắt.

Ngứa là dấu hiệu nổi bật, thường xuất hiện ở cả hai mắt
Kết mạc là lớp mô mỏng phủ lòng trắng và lót mặt trong mi mắt. Khi tiếp xúc chất gây dị ứng, lớp mô này có thể đỏ, phù, khiến mắt ngứa và chảy nước. Dị ứng kết mạc không phải nhiễm trùng và không lây từ người này sang người khác. Tài liệu về viêm kết mạc dị ứng của AAPOS.
Những biểu hiện thường gặp gồm ngứa nhiều, đỏ mắt, sưng mi và chảy nước mắt; có thể kèm ngứa mũi hoặc hắt hơi. Cả hai mắt thường cùng bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, ngứa không phải dấu hiệu riêng của dị ứng nên không thể dùng một triệu chứng để tự chẩn đoán. CDC mô tả triệu chứng theo nguyên nhân viêm kết mạc.
Vì sao bệnh lặp lại theo mùa hoặc kéo dài quanh năm?
Phấn hoa có thể gây những đợt dị ứng theo mùa. Trong khi đó, mạt bụi nhà, nấm mốc và vảy da thú nuôi có thể khiến triệu chứng xuất hiện quanh năm. Thời điểm phát bệnh còn phụ thuộc môi trường tiếp xúc, không chỉ tên mùa trên lịch. AAPOS trình bày các tác nhân thường gặp.
Anh chị có thể ghi lại lúc mắt bắt đầu ngứa, nơi vừa đến và hoạt động trước đó. Thông tin này giúp bác sĩ đối chiếu với tiền sử dị ứng. Người có hen, chàm hoặc viêm mũi dị ứng cũng nên báo khi khám mắt. SNEC lưu ý mối liên quan với bệnh dị ứng toàn thân.
Giảm ngứa mà không dụi mắt
Chườm mát bằng khăn sạch trên mi nhắm và dùng nước mắt nhân tạo có thể làm dịu khó chịu. Nước mắt nhân tạo giúp pha loãng, rửa bớt chất gây dị ứng trên bề mặt mắt. Tránh dụi vì thao tác này có thể làm mắt kích ứng và sưng thêm. CDC hướng dẫn chăm sóc triệu chứng; AAPOS hướng dẫn hạn chế dụi mắt.
Việc giảm tiếp xúc nên nhắm vào tác nhân đã nhận thấy: giặt vỏ gối, chăn ga thường xuyên; vệ sinh nơi tích bụi; đeo kính khi ra ngoài nếu phấn hoa dễ gây ngứa. Nếu đang đeo kính áp tròng, hãy tạm ngừng khi mắt đỏ và hỏi bác sĩ thời điểm đeo lại. Biện pháp tránh dị nguyên của AAPOS; lưu ý về kính áp tròng của CDC.
Ba kiểu tự nhỏ thuốc dễ gây vấn đề
Chọn thuốc chỉ vì làm mắt hết đỏ nhanh
Một số thuốc làm trắng mắt chứa chất co mạch, giúp giảm đỏ tạm thời nhưng có thể gây đỏ trở lại khi dùng kéo dài. Thuốc chống dị ứng như kháng histamine hoặc phối hợp ổn định dưỡng bào có vai trò khác; bác sĩ lựa chọn theo biểu hiện và mức độ tái diễn. AAO phân biệt các nhóm thuốc nhỏ điều trị dị ứng.
Tự mua kháng sinh cho mọi lần ngứa đỏ
Kháng sinh điều trị một số nhiễm khuẩn, không điều trị phản ứng dị ứng. Khi chưa rõ nguyên nhân, thêm thuốc kháng sinh không thay thế việc khám mắt. CDC trình bày điều trị theo từng nguyên nhân.
Dùng lại thuốc chứa corticoid vì lần trước thấy đỡ
Corticoid có thể được kê cho dị ứng mắt nặng, nhưng không thích hợp để tự dùng lại mỗi đợt ngứa. Dùng không đúng hoặc kéo dài có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và nhiễm trùng mắt. Không tự mua, tăng liều hay kéo dài thuốc; nếu đang dùng theo đơn, hãy trao đổi với bác sĩ trước khi đổi cách dùng. AAO lưu ý rủi ro của thuốc nhỏ corticoid.
Khi nào nên khám sớm thay vì chờ hết dị ứng?
Đau mắt, sợ ánh sáng, nhìn mờ hoặc đỏ dữ dội là những dấu hiệu nên đi khám ngay trong ngày, không tiếp tục tự xử trí như một đợt dị ứng thông thường. Các dấu hiệu cảnh báo theo CDC.
Nếu ngứa đỏ cứ tái diễn hoặc không cải thiện, bác sĩ sẽ hỏi diễn tiến và khám để phân biệt các dạng viêm kết mạc. Đừng chỉ đo kính nhanh khi có nhìn mờ. Mang theo những chai thuốc đã dùng giúp buổi khám có thêm thông tin để lựa chọn hướng điều trị. SNEC khuyến nghị khám khi viêm kết mạc kéo dài hoặc tái diễn.
Điểm đáng nhớ: ngứa đỏ lặp lại có thể gợi ý dị ứng, nhưng thuốc làm mắt trắng nhanh chưa chắc giải quyết đúng nguyên nhân. Giảm tiếp xúc tác nhân và chọn thuốc sau khi xác định bệnh sẽ an toàn hơn việc dùng lại đơn cũ cho mọi lần đỏ mắt.


