Hướng dẫn sử dụng kính tại nhà
Hướng dẫn dùng kính đơn tròng gần tại nhà
Kính đơn tròng gần là loại kính được thiết kế chủ yếu để nhìn rõ ở khoảng cách gần như đọc sách, xem điện thoại, viết, khâu vá, xem toa thuốc, làm sổ sách hoặc làm các công việc cần quan sát chi tiết trước mắt. Để kính phát huy hiệu quả tốt, người dùng cần hiểu đúng: kính này không phải kính đi đường, không phải kính nhìn xa và cũng không phải kính dùng cho mọi khoảng cách.
Video hướng dẫn
Hướng dẫn sử dụng kính nhìn gần
Kính nhìn gần thường dùng khi đọc sách, xem điện thoại, làm việc giấy tờ hoặc nhìn các vật ở khoảng cách gần. Video dưới đây hướng dẫn cách dùng kính đúng khoảng cách, khi nào nên đeo kính và vì sao không nên dùng kính gần để nhìn xa hoặc đi lại.
Mục lục
Kính đơn tròng gần là gì?
Kính đơn tròng gần là kính có một vùng nhìn chính, được tính toán để hỗ trợ mắt nhìn rõ ở cự ly gần. Trong thực tế, nhiều người gọi loại kính này là kính đọc sách, kính nhìn gần, kính lão đơn tròng hoặc kính làm việc gần. Điểm quan trọng nhất là toàn bộ tròng kính chỉ phục vụ một khoảng nhìn nhất định, thường là khoảng đọc sách hoặc làm việc trước mặt.
Khác với kính đa tròng hoặc kính hai tròng, kính đơn tròng gần không có vùng nhìn xa riêng ở phần trên tròng. Vì vậy, khi đang đeo kính này, người dùng có thể đọc chữ nhỏ rõ hơn, nhìn điện thoại dễ hơn, xem hóa đơn hoặc toa thuốc thuận tiện hơn, nhưng khi ngước lên nhìn xa, hình ảnh có thể bị mờ. Đây là đặc điểm bình thường của kính đơn tròng gần, không phải lúc nào cũng là dấu hiệu kính bị làm sai.
Kính đơn tròng gần thường được chỉ định cho người bắt đầu có lão thị, người làm việc gần nhiều, người đã có kính nhìn xa riêng nhưng cần thêm một kính chuyên cho đọc sách, hoặc người không quen kính đa tròng. Một số trường hợp có tật khúc xạ kèm theo như cận thị, viễn thị, loạn thị cũng có thể dùng kính đơn tròng gần, nhưng số kính cần được tính dựa trên đơn kính và khoảng cách làm việc thật sự của từng người.
Hiểu ngắn gọn
Kính đơn tròng gần giống như một “kính chuyên dụng cho việc gần”. Kính giúp mắt đỡ phải gồng điều tiết khi đọc, viết hoặc nhìn chi tiết nhỏ. Tuy nhiên, vì kính chỉ tối ưu cho khoảng gần, người dùng cần tháo kính hoặc đổi kính khác khi đi lại, lái xe, nhìn bảng hiệu, xem tivi ở xa hoặc bước xuống cầu thang.
- Dùng tốt cho đọc sách, điện thoại, toa thuốc, giấy tờ, may vá, làm việc chi tiết.
- Không dùng để đi đường, lái xe, nhìn xa hoặc quan sát không gian rộng.
- Nên đeo đúng khoảng cách được bác sĩ hoặc kỹ thuật viên hướng dẫn.
- Nếu phải nhìn nhiều cự ly khác nhau, có thể cần kính văn phòng, kính hai tròng hoặc kính đa tròng.
Khi nào nên đeo kính đơn tròng gần?
Người dùng nên đeo kính đơn tròng gần khi thực hiện các hoạt động cần nhìn rõ ở khoảng cách gần. Đây là những hoạt động mà mắt phải tập trung vào chữ nhỏ, chi tiết nhỏ hoặc màn hình nhỏ trong một thời gian nhất định. Nếu không đeo kính đúng lúc, người bị lão thị hoặc thiếu hỗ trợ nhìn gần có thể phải nheo mắt, đưa vật ra xa, cúi sát vào chữ, tăng ánh sáng quá mức hoặc cảm thấy mỏi mắt sau một thời gian ngắn.
1. Đọc sách, đọc báo, đọc toa thuốc
Đây là tình huống điển hình nhất. Khi đọc chữ nhỏ trên sách, báo, toa thuốc, nhãn thuốc, hướng dẫn sử dụng hoặc giấy tờ, kính đơn tròng gần giúp chữ rõ hơn và giảm cảm giác phải “căng mắt”. Người dùng nên giữ tài liệu ở khoảng cách thoải mái, không quá sát mặt và không quá xa đến mức phải duỗi tay hết cỡ.
2. Xem điện thoại hoặc máy tính bảng
Khi xem điện thoại, nhiều người có thói quen đưa màn hình rất gần mắt, đặc biệt khi chữ nhỏ hoặc ánh sáng yếu. Kính đơn tròng gần giúp nhìn màn hình rõ hơn ở khoảng cách hợp lý. Tuy nhiên, người dùng vẫn nên tăng cỡ chữ, giữ màn hình đủ xa và tránh xem liên tục quá lâu trong bóng tối.
3. Viết, ký giấy tờ, làm sổ sách
Khi viết tay, ký giấy tờ, kiểm tra hóa đơn, ghi chép sổ sách hoặc đọc thông tin trên phiếu khám, kính gần giúp chữ và đường nét sắc hơn. Người dùng nên ngồi thẳng, đặt giấy trên mặt bàn, tránh cúi sát mặt xuống giấy vì tư thế này có thể gây mỏi cổ, mỏi vai và làm mắt nhanh mệt hơn.
4. Làm việc thủ công, khâu vá, sửa đồ nhỏ
Với các công việc cần nhìn chi tiết như xỏ kim, khâu vá, sửa đồng hồ, sửa linh kiện, cắt móng tay, chăm sóc cây cảnh nhỏ hoặc phân loại vật dụng, kính đơn tròng gần có thể hỗ trợ rất tốt. Nếu chi tiết quá nhỏ hoặc cần nhìn ở khoảng cách rất gần, người dùng có thể cần loại kính có khoảng làm việc riêng, không nên tự tăng độ kính quá mạnh khi chưa kiểm tra mắt.
Nguyên tắc đơn giản là: khi công việc ở gần và chữ hoặc chi tiết bắt đầu mờ, hãy đeo kính gần. Khi công việc kết thúc hoặc cần nhìn ra xa, hãy tháo kính. Việc đeo đúng lúc giúp mắt làm việc thoải mái hơn và giúp người dùng nhận ra chính xác kính có phù hợp với nhu cầu hằng ngày hay không.
Khi nào cần tháo kính?
Kính đơn tròng gần không nên đeo liên tục trong mọi hoạt động. Vì kính được thiết kế cho khoảng gần, hình ảnh ở khoảng xa hoặc trung gian có thể bị mờ khi người dùng vẫn giữ kính trên mắt. Nếu cố đeo kính gần để đi lại, nhìn xa hoặc xuống cầu thang, người dùng có thể cảm thấy choáng, mất cảm giác khoảng cách, nhìn nền nhà không rõ hoặc bước hụt.
Người dùng nên tháo kính khi đứng dậy đi lại, ra ngoài đường, lái xe, chạy xe máy, nấu ăn cần quan sát xa gần liên tục, nhìn tivi ở xa, nói chuyện với người đối diện ở khoảng cách vài mét hoặc làm bất kỳ việc nào cần quan sát không gian rộng. Nếu đã có kính nhìn xa riêng, hãy đổi sang kính nhìn xa khi cần di chuyển hoặc nhìn xa.
Quy tắc an toàn dễ nhớ
“Ngồi xuống làm việc gần thì đeo. Đứng dậy đi lại thì tháo.”
Đây là quy tắc đặc biệt quan trọng với người lớn tuổi, người có tiền sử té ngã, người đi cầu thang nhiều, người có chóng mặt, rối loạn tiền đình, bệnh lý thần kinh, bệnh võng mạc hoặc đang dùng thuốc có thể ảnh hưởng thăng bằng.
Không nên đeo kính đơn tròng gần trong các tình huống sau
- Đi bộ ngoài đường, qua đường, lái xe máy, lái ô tô hoặc đạp xe.
- Bước lên xuống cầu thang, đi trên nền trơn, nền dốc hoặc nơi thiếu sáng.
- Đứng nấu ăn, bưng nước nóng, cắt gọt thực phẩm khi phải nhìn xa gần liên tục.
- Xem tivi ở xa, nhìn bảng hiệu, nhìn người đối diện ở khoảng cách xa.
- Đi trong nhà vào ban đêm khi ánh sáng yếu.
Nếu người dùng thường xuyên phải chuyển qua lại giữa nhìn gần và nhìn xa, ví dụ vừa đọc giấy tờ vừa tiếp khách, vừa nhìn máy tính vừa quan sát người đối diện, hoặc vừa làm bếp vừa đọc công thức, kính đơn tròng gần có thể không phải lựa chọn thuận tiện nhất. Trong những trường hợp này, người dùng nên trao đổi lại với phòng khám để được tư vấn loại kính phù hợp hơn như kính văn phòng, kính hai tròng hoặc kính đa tròng.
Khoảng cách sử dụng kính đơn tròng gần
Một cặp kính đơn tròng gần không thể rõ hoàn hảo ở mọi khoảng cách. Mỗi đơn kính thường được tính theo một khoảng làm việc chính. Với người đọc sách hoặc xem điện thoại, khoảng này thường quanh 35–45 cm. Với người làm máy tính để bàn, khoảng nhìn thường xa hơn, có thể khoảng 50–70 cm hoặc hơn tùy chiều sâu bàn làm việc, kích thước màn hình và tư thế ngồi. Với người làm thủ công rất gần, khoảng làm việc có thể ngắn hơn.
Vì vậy, khi nhận kính, người dùng nên nhớ kính của mình được làm để ưu tiên hoạt động nào. Nếu kính được làm để đọc sách ở khoảng 40 cm nhưng lại dùng để nhìn màn hình máy tính cách 70 cm, chữ trên màn hình có thể không rõ như mong muốn. Ngược lại, nếu kính được làm cho máy tính nhưng dùng để đọc chữ rất nhỏ ở khoảng quá gần, người dùng cũng có thể thấy chưa đủ rõ.
Khoảng gần thường gặp
- Đọc sách, đọc báo: khoảng 35–45 cm.
- Xem điện thoại: thường 30–45 cm, nên tránh đưa quá sát mắt.
- Viết, ký giấy tờ: khoảng 35–50 cm.
- Máy tính xách tay: khoảng 45–60 cm.
- Màn hình máy tính để bàn: khoảng 50–75 cm hoặc hơn.
Cách tự kiểm tra tại nhà
Hãy ngồi ở tư thế thường dùng nhất, đeo kính và đặt vật cần nhìn ở khoảng cách tự nhiên. Nếu chữ rõ khi giữ đúng tư thế nhưng mờ khi đưa quá gần hoặc quá xa, kính có thể đang hoạt động đúng khoảng thiết kế. Nếu chữ vẫn mờ ngay ở khoảng cách được hướng dẫn, hoặc phải nghiêng đầu, nheo mắt, đưa vật ra xa bất thường mới rõ, người dùng nên quay lại kiểm tra.
Một lỗi rất thường gặp là người dùng thử kính bằng cách nhìn ra xa ngay sau khi đeo, sau đó kết luận kính bị mờ. Với kính đơn tròng gần, cách thử đúng là nhìn vào vật ở gần, đúng khoảng cách sử dụng chính. Nếu muốn kiểm tra kính đọc sách, hãy dùng một đoạn chữ có kích thước tương tự sách báo thường đọc. Nếu muốn kiểm tra kính làm việc máy tính, hãy thử trên đúng màn hình, đúng ghế, đúng khoảng cách làm việc hằng ngày.
Hướng dẫn dùng kính theo từng tình huống tại nhà
Cách dùng kính đơn tròng gần có thể khác nhau tùy thói quen sinh hoạt. Người đọc sách nhiều sẽ cần ưu tiên tư thế đọc và ánh sáng. Người dùng điện thoại nhiều cần chú ý khoảng cách, cỡ chữ và thời gian nhìn màn hình. Người làm việc với máy tính cần xác định lại xem kính hiện tại có phải kính đọc gần hay kính cho khoảng máy tính. Dưới đây là các hướng dẫn thực tế để người dùng dễ áp dụng tại nhà.
1. Khi đọc sách, đọc báo
Ngồi ở nơi đủ sáng, lưng tựa thoải mái, giữ sách cách mắt khoảng 35–45 cm. Không nên nằm nghiêng đọc sách quá lâu vì khoảng cách hai mắt đến trang giấy có thể không đều, dễ gây mỏi mắt và mỏi cổ. Nếu đọc buổi tối, nên dùng đèn bàn hoặc ánh sáng phòng đủ dịu, tránh để ánh sáng chiếu trực tiếp gây chói vào mắt.
Nếu chữ nhỏ vẫn chưa rõ, trước tiên hãy tăng ánh sáng và điều chỉnh khoảng cách. Không nên vội kết luận kính thiếu độ chỉ vì đọc trong môi trường quá tối. Ánh sáng yếu làm đồng tử giãn, giảm độ tương phản và khiến việc đọc chữ nhỏ khó hơn, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc, khô mắt.
2. Khi xem điện thoại
Đeo kính khi đọc tin nhắn, xem hình, đọc báo mạng hoặc kiểm tra thông tin nhỏ trên điện thoại. Nên tăng cỡ chữ trong phần cài đặt điện thoại thay vì cố đưa màn hình sát mắt. Khi xem lâu, hãy chớp mắt chủ động, nghỉ từng đợt và tránh xem liên tục trong phòng tối. Nếu màn hình quá sáng trong môi trường tối, mắt có thể nhanh mỏi, chảy nước mắt hoặc cảm giác cộm rát.
Người dùng không nên vừa đeo kính gần vừa đi bộ xem điện thoại. Tình huống này làm giảm khả năng quan sát nền nhà, vật cản và người xung quanh. Nếu cần đi lại, hãy dừng xem điện thoại, tháo kính gần, sau đó mới đứng dậy di chuyển.
3. Khi làm việc với máy tính
Đây là tình huống cần phân biệt kỹ. Kính đơn tròng gần dùng để đọc sách có thể không phù hợp hoàn toàn với màn hình máy tính để bàn, vì màn hình thường đặt xa hơn sách. Nếu đeo kính đọc sách mà nhìn màn hình phải cúi sát, ngửa cổ hoặc kéo màn hình lại gần mới rõ, có thể kính chưa đúng khoảng làm việc máy tính. Khi đó, người dùng nên mang kính và mô tả khoảng cách làm việc thực tế để được kiểm tra lại.
Với người làm văn phòng nhiều giờ mỗi ngày, đôi khi cần kính chuyên cho máy tính hoặc kính văn phòng thay vì chỉ dùng kính đọc gần thông thường. Kính văn phòng có thể cho vùng nhìn trung gian rộng hơn, thuận tiện hơn khi nhìn màn hình, bàn phím, tài liệu và người đối diện trong phòng. Tuy nhiên, loại kính phù hợp cần dựa trên công việc thực tế, độ tuổi, độ khúc xạ, khoảng cách màn hình và nhu cầu nhìn xa.
4. Khi nấu ăn, đọc công thức, xem nhãn thực phẩm
Có thể đeo kính gần khi đứng yên đọc công thức, xem nhãn gia vị, xem hạn dùng hoặc đọc chữ nhỏ trên bao bì. Tuy nhiên, sau khi đọc xong và bắt đầu di chuyển, cắt gọt, bưng nước nóng hoặc thao tác nhanh trong bếp, nên tháo kính nếu kính làm nền nhà hoặc vật ở xa bị mờ. An toàn trong bếp quan trọng hơn việc giữ kính liên tục trên mắt.
5. Khi may vá, sửa đồ nhỏ, chăm sóc móng
Những công việc này thường cần nhìn rất gần và rất chính xác. Người dùng nên ngồi vững, có đèn chiếu tốt, giữ vật cần nhìn ổn định và tránh làm việc trong thời gian quá dài liên tục. Nếu phải đưa vật quá sát mới rõ, hoặc cần nhìn chi tiết cực nhỏ, nên trao đổi với phòng khám vì có thể cần điều chỉnh khoảng làm việc hoặc dùng giải pháp phóng đại phù hợp hơn.
Cần bao lâu để quen kính đơn tròng gần?
Phần lớn người dùng có thể quen kính đơn tròng gần khá nhanh, nhất là khi kính được đo đúng, lắp đúng và người dùng đeo đúng mục đích. Tuy nhiên, trong vài ngày đầu, một số người có thể cảm thấy hơi lạ vì trước đây mắt đã quen với việc tự gồng để nhìn gần, đưa vật ra xa hoặc dùng ánh sáng mạnh để bù lại. Khi bắt đầu đeo kính, mắt được hỗ trợ tốt hơn nhưng não và thói quen nhìn vẫn cần thời gian điều chỉnh.
Trong giai đoạn đầu, nên dùng kính cho các hoạt động gần đơn giản trước, ví dụ đọc vài đoạn ngắn, xem tin nhắn, ký giấy tờ, đọc nhãn thuốc. Sau đó tăng dần thời gian sử dụng. Không nên thử kính bằng cách đeo liên tục cả ngày, vừa đọc sách vừa đi lại, vừa nhìn xa vừa nhìn gần, vì cách dùng này dễ tạo cảm giác khó chịu và khiến người dùng đánh giá sai về kính.
Nếu kính chỉ hơi lạ trong một vài ngày đầu nhưng nhìn gần rõ, không đau nhức, không chóng mặt nhiều và không gây song thị, người dùng có thể tiếp tục làm quen. Nếu cảm giác khó chịu rõ rệt, đau đầu tăng dần, buồn nôn, nhìn méo, nhìn hai hình, một mắt rõ một mắt mờ nhiều, hoặc phải nghiêng đầu mới đọc được, cần quay lại phòng khám để kiểm tra độ kính, tâm kính, khoảng cách đồng tử, độ loạn, chất lượng tròng và độ cân chỉnh gọng.
Những lỗi thường gặp khi dùng kính đơn tròng gần
Nhiều khó chịu khi dùng kính gần không xuất phát từ bản thân tròng kính, mà đến từ cách dùng chưa đúng. Nếu hiểu đúng các lỗi thường gặp, người dùng có thể điều chỉnh tại nhà trước khi quay lại kiểm tra. Tuy nhiên, nếu đã điều chỉnh tư thế, ánh sáng và khoảng cách mà vẫn khó chịu, không nên cố chịu đựng quá lâu.
Lỗi 1: Đeo kính gần để nhìn xa
Đây là lỗi phổ biến nhất. Người dùng đeo kính đọc sách, sau đó ngước lên nhìn tivi, nhìn người đối diện hoặc đi lại trong nhà và thấy mờ. Với kính đơn tròng gần, hiện tượng nhìn xa mờ là điều có thể xảy ra. Cách xử lý là tháo kính khi không làm việc gần hoặc đổi sang kính nhìn xa nếu có chỉ định.
Lỗi 2: Dùng sai khoảng cách
Một kính được làm để đọc ở 40 cm có thể không rõ tốt ở 70 cm. Ngược lại, kính cho máy tính có thể không đủ mạnh để đọc chữ rất nhỏ ở khoảng quá gần. Người dùng nên thử kính ở đúng hoạt động đã được tư vấn ban đầu và ghi lại khoảng cách thực tế nếu cần kiểm tra lại.
Lỗi 3: Đọc trong môi trường thiếu sáng
Ánh sáng yếu làm giảm chất lượng nhìn gần. Người dùng có thể cảm thấy kính không đủ rõ, trong khi vấn đề chính là môi trường đọc chưa phù hợp. Hãy tăng ánh sáng phòng hoặc dùng đèn đọc sách dịu, đặt đèn sao cho không gây chói trực tiếp vào mắt hoặc phản quang mạnh trên mặt giấy.
Lỗi 4: Cúi quá sát hoặc ngửa cổ khi đọc
Tư thế không đúng có thể gây mỏi cổ, đau vai, đau đầu vùng trán và cảm giác mắt nhanh mệt. Người dùng nên điều chỉnh ghế, bàn, chiều cao màn hình và khoảng cách tài liệu. Nếu cứ phải cúi sát mới rõ, nên kiểm tra lại xem kính có đúng khoảng làm việc không.
Lỗi 5: Dùng chung kính với người khác
Kính đơn tròng gần không chỉ có “độ cộng” mà còn liên quan đến độ cận, viễn, loạn, khoảng cách đồng tử, cân bằng hai mắt và nhu cầu sử dụng. Dùng chung kính có thể gây mỏi mắt, đau đầu hoặc nhìn không thoải mái, đặc biệt khi hai người có độ loạn hoặc khoảng cách đồng tử khác nhau.
Lỗi 6: Tự mua kính mạnh hơn khi thấy chưa rõ
Kính mạnh hơn không phải lúc nào cũng tốt hơn. Nếu tăng độ quá mức, khoảng nhìn rõ có thể bị kéo lại quá gần, làm người dùng khó nhìn ở khoảng làm việc thật sự. Độ kính quá mạnh cũng có thể gây mỏi mắt, nhức đầu hoặc cảm giác khó chịu khi đọc lâu.
Cách bảo quản và vệ sinh kính tại nhà
Kính gần thường được tháo ra đeo vào nhiều lần trong ngày, vì vậy rất dễ trầy xước, cong gọng hoặc bám bẩn. Khi không dùng, nên đặt kính vào hộp. Không nên bỏ kính trực tiếp trong túi xách cùng chìa khóa, tiền xu, mỹ phẩm hoặc các vật cứng. Không đặt mặt tròng úp xuống bàn vì bề mặt tròng có thể bị xước, làm giảm độ trong và gây chói khi đọc.
Khi lau kính, nên rửa bụi bằng nước sạch trước nếu tròng có nhiều bụi. Sau đó dùng khăn lau kính mềm, sạch. Không nên lau khô khi tròng đang dính cát bụi vì có thể tạo vết xước nhỏ. Hạn chế dùng áo, khăn giấy thô hoặc các loại dung dịch không rõ thành phần. Không để kính gần nguồn nhiệt cao như trong cốp xe nóng, cạnh bếp, dưới nắng gắt trong thời gian dài.
Checklist nhanh
- Cất kính vào hộp khi không dùng.
- Không úp mặt tròng xuống bàn.
- Không lau kính bằng áo hoặc khăn giấy thô.
- Không để kính trong cốp xe nóng quá lâu.
- Đem kính đến phòng khám nếu gọng bị lệch, lỏng ốc, tuột ve mũi hoặc đeo bị nghiêng.
Khi nào cần quay lại kiểm tra kính hoặc khám mắt?
Sau khi nhận kính, nếu dùng đúng mục đích và đúng khoảng cách mà vẫn không thoải mái, người dùng nên quay lại để kiểm tra. Việc kiểm tra lại không chỉ nhằm xem độ kính có phù hợp hay không, mà còn đánh giá gọng có cân không, tâm kính có đúng không, ve mũi có làm kính trượt không, tròng có trầy hoặc bẩn không, và hai mắt có phối hợp tốt khi nhìn gần hay không.
Nên kiểm tra lại sớm nếu có các dấu hiệu sau
- Đọc gần vẫn mờ dù đã dùng đúng khoảng cách và đủ ánh sáng.
- Phải nheo mắt, nghiêng đầu, nâng kính hoặc kéo kính xuống mới rõ.
- Đau đầu, nhức mắt, chóng mặt hoặc buồn nôn khi đeo kính.
- Nhìn chữ méo, nhảy dòng, chồng bóng hoặc nhìn hai hình.
- Một mắt rõ, một mắt mờ nhiều, hoặc che từng mắt thấy khác biệt rõ.
- Kính hay trượt xuống mũi, gọng bị lệch, đeo bên cao bên thấp.
Cần khám mắt nếu có triệu chứng bất thường
Nếu nhìn mờ xuất hiện đột ngột, đau mắt, đỏ mắt, chói sáng nhiều, thấy ruồi bay mới xuất hiện, thấy chớp sáng, méo hình, nhìn một vùng bị che khuất, hoặc giảm thị lực không cải thiện khi thay đổi kính, người dùng không nên chỉ nghĩ là do kính. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý mắt cần được bác sĩ kiểm tra.
Người trên 40 tuổi nên kiểm tra mắt định kỳ, nhất là khi có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, tiền sử glaucoma, đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc hoặc gia đình có bệnh mắt. Kính nhìn gần giúp cải thiện triệu chứng nhìn gần, nhưng không thay thế cho khám mắt toàn diện khi có dấu hiệu bệnh lý.
Kính đơn tròng gần có phải lựa chọn phù hợp nhất cho mọi người?
Không phải lúc nào kính đơn tròng gần cũng là lựa chọn thuận tiện nhất. Loại kính này phù hợp với người có nhu cầu nhìn gần rõ trong một khoảng cách tương đối cố định và chấp nhận tháo kính khi nhìn xa. Nếu công việc của người dùng chủ yếu là đọc sách, đọc điện thoại, ghi chép hoặc làm việc chi tiết tại bàn, kính đơn tròng gần thường đơn giản, dễ dùng và dễ thích nghi.
Tuy nhiên, nếu người dùng cần nhìn nhiều khoảng cách trong cùng một lúc, kính đơn tròng gần có thể gây bất tiện. Ví dụ nhân viên văn phòng cần nhìn màn hình, bàn phím, giấy tờ và khách hàng; giáo viên cần nhìn giáo án và nhìn lớp; người bán hàng cần nhìn hóa đơn và nhìn khách; bác sĩ, dược sĩ, kế toán, thợ kỹ thuật hoặc người làm dịch vụ thường phải đổi liên tục giữa gần, trung gian và xa. Khi đó, kính văn phòng, kính hai tròng hoặc kính đa tròng có thể đáng cân nhắc hơn.
Kính đơn tròng gần phù hợp khi
- Chủ yếu đọc sách, xem điện thoại, làm việc gần tại một vị trí cố định.
- Muốn kính đơn giản, dễ dùng, ít cần thời gian thích nghi.
- Đã có kính nhìn xa riêng và chỉ cần thêm kính đọc gần.
- Không cần nhìn xa trong lúc đang đeo kính gần.
Có thể cần loại kính khác khi
- Vừa nhìn máy tính, vừa đọc giấy, vừa nhìn người đối diện.
- Muốn đeo một kính cho nhiều khoảng cách hơn.
- Hay quên tháo kính khi đi lại hoặc cảm thấy bất tiện khi đổi kính.
- Làm việc văn phòng nhiều giờ mỗi ngày.
Gợi ý cách làm quen kính trong 7 ngày đầu
Với người lần đầu dùng kính đọc gần, việc có một kế hoạch làm quen đơn giản sẽ giúp giảm bối rối. Kế hoạch này không bắt buộc cho tất cả mọi người, nhưng có thể hữu ích với người nhạy cảm, người dễ chóng mặt, người từng đeo kính không quen hoặc người đã có thói quen đọc sách không đúng tư thế trong nhiều năm.
Ngày 1–2: Dùng trong các việc gần ngắn
Đeo kính khi đọc tin nhắn, đọc vài đoạn ngắn, xem toa thuốc hoặc ký giấy tờ. Mỗi lần dùng khoảng vài phút đến 15 phút. Tập thói quen tháo kính trước khi đứng dậy. Chú ý xem kính rõ nhất ở khoảng cách nào.
Ngày 3–4: Tăng thời gian đọc
Dùng kính để đọc sách, đọc báo hoặc làm sổ sách lâu hơn. Điều chỉnh ánh sáng và tư thế. Nếu thấy mỏi, nghỉ ngắn, chớp mắt, nhìn ra xa sau đó đọc tiếp. Không nên đọc trong bóng tối để thử “độ mạnh” của kính.
Ngày 5–7: Thử đúng các công việc hằng ngày
Dùng kính cho những việc gần thường gặp nhất của bản thân: điện thoại, giấy tờ, máy tính xách tay, đọc nhãn thuốc, may vá hoặc làm việc chi tiết. Ghi lại tình huống nào rõ, tình huống nào chưa rõ và khoảng cách lúc đó. Nếu cần quay lại kiểm tra, những thông tin này giúp kỹ thuật viên và bác sĩ đánh giá chính xác hơn.
Nếu sau một tuần dùng đúng cách mà kính vẫn gây khó chịu rõ, người dùng không nên tự chịu đựng hoặc tự mua kính khác mạnh hơn. Hãy mang kính hiện tại đến phòng khám để được kiểm tra lại toàn bộ: độ kính, tròng kính, gọng kính, khoảng cách đồng tử, tư thế sử dụng và nhu cầu nhìn gần thực tế.
Câu hỏi thường gặp
1. Đeo kính đơn tròng gần có làm mắt yếu hơn không?
Không nên hiểu rằng đeo kính gần làm mắt yếu đi. Ở tuổi lão thị, khả năng điều tiết gần giảm dần theo tuổi. Kính gần giúp bù phần điều tiết bị thiếu để nhìn gần thoải mái hơn. Nếu không đeo kính khi cần, người dùng có thể mỏi mắt, nhức đầu, nheo mắt hoặc phải đưa vật ra xa, nhưng điều đó không làm quá trình lão thị biến mất.
2. Vì sao đeo kính gần nhìn xa bị mờ?
Vì kính đơn tròng gần được thiết kế cho khoảng gần. Khi nhìn xa qua kính này, tiêu điểm không còn phù hợp cho khoảng xa nên hình ảnh có thể mờ. Đây là đặc điểm thường gặp của kính đọc gần. Khi cần nhìn xa hoặc đi lại, người dùng nên tháo kính hoặc đổi sang kính nhìn xa nếu đã được kê đơn.
3. Có nên đeo kính gần cả ngày không?
Không nên đeo cả ngày nếu trong ngày có nhiều hoạt động nhìn xa hoặc đi lại. Kính nên được dùng khi làm việc gần. Khi đứng dậy, đi lại, xuống cầu thang, lái xe hoặc nhìn xa, nên tháo kính. Nếu muốn đeo một kính tiện hơn cho nhiều khoảng cách, người dùng nên được tư vấn kính hai tròng, kính đa tròng hoặc kính văn phòng.
4. Kính đọc sách có dùng được cho máy tính không?
Có thể dùng trong một số trường hợp, đặc biệt với máy tính xách tay đặt gần. Tuy nhiên, màn hình máy tính để bàn thường xa hơn sách. Nếu kính đọc sách làm màn hình mờ hoặc buộc phải cúi sát mới rõ, có thể cần kính cho khoảng trung gian hoặc kính văn phòng. Nên đo khoảng cách từ mắt đến màn hình khi đi kiểm tra lại.
5. Vì sao mới cắt kính gần nhưng đọc vẫn nhanh mỏi?
Nguyên nhân có thể do dùng sai khoảng cách, ánh sáng yếu, khô mắt, màn hình quá sáng, tư thế đọc chưa đúng, gọng bị lệch, độ loạn chưa phù hợp, hai mắt phối hợp chưa tốt hoặc có bệnh lý mắt đi kèm. Nếu đã điều chỉnh cách dùng mà vẫn mỏi, nên quay lại phòng khám để kiểm tra.
6. Có thể dùng kính đọc gần mua sẵn ngoài tiệm không?
Kính đọc gần mua sẵn có thể tạm dùng cho một số người có hai mắt tương đối giống nhau và không có độ loạn đáng kể. Tuy nhiên, nhiều người cần đơn kính riêng cho từng mắt, có loạn thị, lệch độ hai mắt hoặc khoảng cách đồng tử khác nhau. Kính đo theo đơn thường phù hợp hơn khi người dùng muốn nhìn rõ, thoải mái và dùng lâu dài.
7. Bao lâu nên kiểm tra lại kính gần?
Người dùng nên kiểm tra lại khi thấy kính không còn rõ, phải đưa sách ra xa hơn, đọc nhanh mỏi, đau đầu khi làm việc gần hoặc có triệu chứng bất thường. Với người trên 40 tuổi, việc khám mắt định kỳ cũng quan trọng để phát hiện sớm các vấn đề như khô mắt, đục thủy tinh thể, glaucoma, bệnh võng mạc hoặc biến chứng do bệnh toàn thân.
Tóm tắt: dùng kính đơn tròng gần sao cho đúng?
Kính đơn tròng gần là giải pháp đơn giản và hiệu quả cho nhu cầu đọc sách, xem điện thoại, làm giấy tờ và các công việc gần tại nhà. Điều quan trọng là dùng kính đúng mục đích, đúng khoảng cách và đúng tình huống. Hãy đeo kính khi ngồi làm việc gần, tháo kính khi đứng dậy đi lại, không dùng kính gần để lái xe hoặc nhìn xa, và quay lại kiểm tra nếu kính gây mờ, đau đầu, chóng mặt hoặc khó chịu kéo dài.
Tại Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính Bác sĩ Minh – Bến Tre, người dùng được đo khúc xạ, tư vấn khoảng cách sử dụng và cân chỉnh kính theo nhu cầu thực tế. Nếu đã nhận kính nhưng chưa rõ cách dùng, hãy mang kính đến phòng khám để được kiểm tra lại và hướng dẫn cụ thể hơn.
Tài liệu tham khảo
Nội dung bài viết được biên soạn theo hướng giáo dục sức khỏe, kết hợp kinh nghiệm tư vấn kính tại phòng khám và các thông tin tham khảo từ những tổ chức y khoa/nhãn khoa uy tín.