Đục thủy tinh thể
Có nên mổ đục thủy tinh thể trước khi làm kính mới không?
Khi mắt nhìn mờ, kính cũ không còn rõ và bác sĩ phát hiện đục thủy tinh thể, câu hỏi thường gặp là nên thay kính trước hay nên mổ trước. Câu trả lời phụ thuộc vào mức độ đục, thị lực còn lại, nhu cầu sinh hoạt, bệnh mắt đi kèm và kỳ vọng sau mổ.
Lưu ý y khoa: Chỉ tham khảo, không thay thế khám. Triệu chứng nặng hãy khám sớm.
Tóm tắt nhanh: khi nào nên mổ trước, khi nào nên làm kính trước?
Nếu đục thủy tinh thể đã làm thị lực giảm rõ, tăng độ kính liên tục, chói sáng nhiều, nhìn một thành hai bóng, đọc chữ hoặc lái xe khó khăn, việc chỉ làm kính mới thường không giải quyết được gốc vấn đề. Trong tình huống này, bác sĩ thường sẽ trao đổi khả năng mổ đục thủy tinh thể trước khi làm kính ổn định sau mổ.
Ngược lại, nếu đục còn nhẹ, thị lực cải thiện tốt khi đo khúc xạ, sinh hoạt chưa bị ảnh hưởng đáng kể và mắt không có dấu hiệu nguy cơ, người bệnh có thể được theo dõi và cắt kính phù hợp. Quyết định không nên dựa vào cảm giác mờ đơn thuần, mà cần khám mắt, đo thị lực, đo khúc xạ, soi sinh hiển vi, đánh giá đáy mắt khi cần và trao đổi mục tiêu thị giác của từng người.
Thường cân nhắc mổ trước
Đục thủy tinh thể trung bình đến nặng, kính mới không tăng thị lực đáng kể, bệnh nhân than phiền nhìn mờ như có màn sương, chói đèn ban đêm, màu sắc nhạt, khó đọc, khó đi lại hoặc khó làm việc. Khi thủy tinh thể đã mờ nhiều, ánh sáng không thể hội tụ rõ trên võng mạc, nên đổi kính chỉ giúp rất hạn chế.
Có thể làm kính hoặc theo dõi trước
Đục nhẹ, độ kính thay đổi ít, thị lực sau chỉnh kính vẫn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, không có chói sáng nhiều và chưa ảnh hưởng an toàn. Bác sĩ có thể hẹn tái khám định kỳ để theo dõi tiến triển, đồng thời hướng dẫn thời điểm cần quay lại sớm hơn.
Vì sao câu hỏi này rất thường gặp?
Ở người lớn tuổi, nhìn mờ có thể đến từ nhiều nguyên nhân: tật khúc xạ, lão thị, khô mắt, đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc, glôcôm, sẹo giác mạc hoặc phối hợp nhiều yếu tố. Vì vậy, khi một người thấy kính cũ không còn rõ, phản ứng tự nhiên là muốn đo kính mới. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân chính nằm ở thủy tinh thể bị đục, thay kính nhiều lần có thể tốn thời gian và chi phí mà kết quả không như mong đợi.
Thủy tinh thể bình thường trong mắt giống như một thấu kính trong suốt. Khi bị đục, ánh sáng đi vào mắt bị tán xạ, giảm độ tương phản, hình ảnh trở nên mờ, nhòe, chói hoặc ám vàng. Kính gọng chỉ điều chỉnh sai lệch hội tụ của ánh sáng do cận thị, viễn thị, loạn thị hoặc lão thị; kính không làm trong lại thủy tinh thể đã đục. Đây là lý do nhiều bệnh nhân dù đổi kính vẫn than rằng nhìn không sáng, không nét hoặc không thật.
Trong thực tế khám mắt tại Bến Tre, một số người đến vì muốn cắt kính mới nhưng sau khi đo khúc xạ, thị lực không tăng tương xứng. Khi soi đèn, bác sĩ phát hiện cườm khô, tức đục thủy tinh thể. Lúc đó, câu hỏi quan trọng không phải là có thể cắt được kính hay không, mà là cắt kính có thật sự giúp đủ cho nhu cầu của người bệnh hay chỉ là giải pháp tạm thời.
Theo Viện Hàn lâm Nhãn khoa Hoa Kỳ, phẫu thuật đục thủy tinh thể thường được cân nhắc khi đục ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày hoặc cản trở bác sĩ theo dõi, điều trị các bệnh mắt khác. Người bệnh có thể tham khảo thêm thông tin tổng quan tại AAO, nhưng quyết định cụ thể vẫn cần khám trực tiếp.
Đục thủy tinh thể làm thay đổi số kính như thế nào?
Một lý do khiến nhiều người phân vân có nên mổ đục thủy tinh thể trước khi làm kính là vì độ kính có thể thay đổi trong quá trình đục tiến triển. Ở một số trường hợp, nhân thủy tinh thể xơ cứng làm mắt có xu hướng cận hơn. Người trước đây chỉ cần kính đọc sách có thể bất ngờ thấy nhìn gần rõ hơn nhưng nhìn xa mờ đi. Một số người mô tả là tự nhiên hết lão thị, nhưng thực chất đây có thể là dấu hiệu thay đổi khúc xạ do cườm khô.
Đục thủy tinh thể cũng có thể làm tăng loạn thị không đều hoặc làm kết quả đo khúc xạ dao động. Khi kỹ thuật viên hoặc bác sĩ thử nhiều mức kính nhưng người bệnh vẫn thấy hình không trong, không sắc nét, nguyên nhân có thể không nằm ở số kính. Nếu vẫn cắt kính trong giai đoạn thủy tinh thể đang thay đổi nhanh, kính mới có thể chỉ dùng được thời gian ngắn.
Sau phẫu thuật phaco, thủy tinh thể đục được lấy ra và thay bằng thủy tinh thể nhân tạo. Công suất thủy tinh thể nhân tạo được tính toán trước mổ dựa trên sinh trắc học nhãn cầu, độ cong giác mạc, chiều dài trục nhãn cầu, độ sâu tiền phòng và các thông số khác. Sau mổ, khúc xạ của mắt có thể thay đổi so với trước mổ. Vì vậy, kính gọng trước mổ thường không còn phù hợp sau mổ, đặc biệt nếu mục tiêu khúc xạ được đặt khác so với số kính cũ.
Khi nào nên ưu tiên khám đánh giá phẫu thuật thay vì cắt kính ngay?
Không phải cứ có đục thủy tinh thể là phải mổ ngay. Tuy nhiên, có những dấu hiệu cho thấy việc chỉ đo kính mới có thể không đủ. Nếu bạn gặp một hoặc nhiều tình huống dưới đây, nên khám mắt đầy đủ để bác sĩ đánh giá có cần mổ cườm khô hay chưa.
1. Kính mới không giúp rõ hơn đáng kể
Khi đo khúc xạ, nếu thay đổi số kính nhưng thị lực chỉ tăng rất ít, hình vẫn mờ như có sương, hoặc người bệnh nói rằng sáng hơn nhưng không nét, bác sĩ sẽ nghĩ đến đục môi trường trong suốt của mắt, trong đó có đục thủy tinh thể. Đây là tình huống rất điển hình khiến cần cân nhắc mổ trước rồi mới làm kính ổn định.
2. Chói sáng, lóa đèn, nhìn đêm kém
Nhiều người vẫn đọc được bảng thị lực trong phòng khám nhưng ra ngoài nắng hoặc gặp đèn xe ban đêm lại rất chói. Đục thủy tinh thể có thể làm ánh sáng tán xạ, giảm tương phản. Nếu công việc hoặc sinh hoạt liên quan đến đi đường buổi tối, nấu ăn, leo cầu thang, chăm sóc người thân, triệu chứng này cần được xem xét nghiêm túc.
3. Hai mắt lệch nhau nhiều
Một mắt đục nhiều hơn mắt kia có thể làm người bệnh mất cân bằng thị giác, khó ước lượng khoảng cách, dễ vấp té. Nếu chỉ cắt kính, sự chênh lệch hình ảnh giữa hai mắt đôi khi vẫn gây khó chịu. Bác sĩ cần đánh giá mức độ đục, thị lực từng mắt và khả năng phối hợp hai mắt để tư vấn thứ tự điều trị.
4. Đục gây khó theo dõi bệnh đáy mắt
Ở người có đái tháo đường, thoái hóa hoàng điểm, bệnh võng mạc hoặc glôcôm, thủy tinh thể quá đục có thể cản trở việc soi đáy mắt. Khi bác sĩ không quan sát rõ võng mạc, việc theo dõi và điều trị bệnh nền khó chính xác. Trong một số trường hợp, phẫu thuật đục thủy tinh thể giúp mở đường quan sát tốt hơn, nhưng vẫn cần cân nhắc nguy cơ và lợi ích.
Khi nào có thể đo kính trước và chưa cần mổ ngay?
Nhiều người nghe đến mổ mắt thì lo lắng và muốn trì hoãn. Điều này có thể hợp lý nếu đục còn nhẹ và thị lực sau chỉnh kính vẫn đáp ứng sinh hoạt. Đục thủy tinh thể thường tiến triển từ từ, không phải mọi trường hợp cần phẫu thuật ngay khi phát hiện. Điều quan trọng là theo dõi đúng và không để tình trạng mờ ảnh hưởng an toàn.
Bạn có thể được tư vấn đo kính trước nếu bác sĩ nhận thấy thủy tinh thể chỉ đục nhẹ, đáy mắt còn quan sát tốt, thị lực tăng rõ với kính thử, mắt không có biến chứng và nhu cầu thị giác hiện tại chưa bị ảnh hưởng nhiều. Ví dụ, người ít lái xe ban đêm, chủ yếu sinh hoạt trong nhà, đọc sách vẫn ổn với kính phù hợp có thể tiếp tục theo dõi.
Tuy nhiên, cần hiểu rằng kính trong giai đoạn này có thể không dùng lâu như kính ở mắt ổn định. Nếu đục tiến triển, độ kính có thể thay đổi và thị lực lại giảm. Vì vậy, bác sĩ thường hẹn tái khám sau một khoảng thời gian phù hợp, hoặc dặn quay lại sớm khi nhìn mờ tăng, chói nhiều, té ngã, khó đọc, khó đi đường.
Đo kính trong bối cảnh có đục thủy tinh thể nên được thực hiện thận trọng. Ngoài việc xác định số kính, người khám cần đánh giá chất lượng thị giác, thị lực tối đa đạt được, sự chênh lệch giữa hai mắt, độ trong của giác mạc, tình trạng khô mắt và các bệnh mắt kèm theo. Nếu chỉ dựa vào máy đo tự động mà không thử kính chủ quan và khám sinh hiển vi, nguy cơ cắt kính không phù hợp sẽ cao hơn.
Vì sao không nên vội cắt kính mới khi đã có chỉ định mổ?
Nếu bác sĩ đã đánh giá rằng đục thủy tinh thể là nguyên nhân chính gây giảm thị lực và phẫu thuật là lựa chọn phù hợp, việc cắt kính mới ngay trước mổ thường không kinh tế. Sau mổ, hệ quang học của mắt thay đổi đáng kể vì thủy tinh thể tự nhiên được thay bằng thủy tinh thể nhân tạo. Số kính cũ hoặc kính vừa cắt có thể không còn dùng được.
Thứ hai, việc cắt kính trước mổ có thể tạo kỳ vọng sai. Người bệnh nghĩ rằng chỉ cần kính mới sẽ nhìn rõ, nhưng sau vài ngày sử dụng vẫn mờ, từ đó mất niềm tin vào quá trình đo kính. Thực ra, vấn đề không nằm ở tay nghề cắt kính mà nằm ở môi trường trong suốt của mắt đã bị đục.
Thứ ba, ở một số người, đục thủy tinh thể làm kết quả đo khúc xạ không ổn định. Hôm nay đo ra một số, vài tuần sau đã thay đổi. Nếu cộng thêm khô mắt, bệnh giác mạc hoặc đường huyết dao động, kết quả càng khó ổn định. Do đó, bác sĩ thường ưu tiên xử lý nguyên nhân chính trước, sau đó mới đo kính khi mắt đã lành và khúc xạ ổn định.
Dù vậy, vẫn có ngoại lệ. Nếu người bệnh chưa thể mổ ngay vì lý do sức khỏe toàn thân, cần sắp xếp thời gian, cần điều trị bệnh mắt khác trước hoặc cần kính tạm để sinh hoạt an toàn, bác sĩ có thể tư vấn một cặp kính tạm với kỳ vọng rõ ràng: kính này nhằm hỗ trợ phần nào, không phải giải pháp lâu dài. Quyết định này nên được cá thể hóa, tránh hiểu rằng đã có đục là tuyệt đối không được cắt kính.
Quy trình khám để quyết định mổ hay làm kính
Để trả lời câu hỏi có nên mổ đục thủy tinh thể trước khi làm kính, bác sĩ không chỉ nhìn vào tuổi hoặc lời than mờ. Một quy trình khám hợp lý giúp xác định nguyên nhân giảm thị lực và giảm khả năng bỏ sót bệnh đi kèm.
Bước 1: Hỏi bệnh và nhu cầu thị giác
Bác sĩ hỏi thời gian mờ mắt, mờ một hay hai mắt, có chói sáng hay không, có nhìn đôi một mắt, có khó lái xe ban đêm, đọc sách, xem điện thoại, đi chợ, nấu ăn hoặc làm việc hay không. Nhu cầu của từng người rất khác nhau, nên cùng một mức đục có thể dẫn đến quyết định khác nhau.
Bước 2: Đo thị lực và đo khúc xạ
Người bệnh được đo thị lực không kính, có kính cũ nếu có, sau đó đo khúc xạ và thử kính. Nếu thị lực cải thiện tốt, có thể nghĩ nhiều đến tật khúc xạ. Nếu thử kính nhiều mức nhưng thị lực vẫn kém, cần tìm nguyên nhân khác như đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc, glôcôm hoặc sẹo giác mạc.
Bước 3: Khám sinh hiển vi
Bác sĩ quan sát giác mạc, tiền phòng, mống mắt, thủy tinh thể và các cấu trúc trước của mắt. Mức độ đục, vị trí đục và loại đục đều ảnh hưởng đến triệu chứng. Đục dưới bao sau có thể gây chói nhiều dù mức đục nhìn qua không quá nặng; đục nhân có thể làm thay đổi độ cận; đục vỏ có thể gây lóa theo tia.
Bước 4: Đánh giá đáy mắt và bệnh đi kèm
Khi cần, bác sĩ soi đáy mắt để kiểm tra võng mạc, hoàng điểm, gai thị. Nếu thủy tinh thể quá đục, có thể cần siêu âm hoặc các khảo sát khác theo chỉ định. Việc này quan trọng vì phẫu thuật lấy cườm có thể làm đường nhìn trong hơn, nhưng thị lực sau mổ còn phụ thuộc vào võng mạc và thần kinh thị giác.
Bước 5: Sinh trắc học nhãn cầu nếu dự kiến mổ
Nếu đi đến kế hoạch phẫu thuật, mắt cần được đo các thông số để tính công suất thủy tinh thể nhân tạo. Kết quả phụ thuộc vào thiết bị, bề mặt giác mạc, tình trạng khô mắt, tiền sử phẫu thuật khúc xạ và khả năng cố định mắt. Người bệnh nên cung cấp thông tin về kính đang dùng, bệnh toàn thân, thuốc dùng và phẫu thuật mắt trước đây.
Bước 6: Tư vấn kỳ vọng và thời điểm làm kính sau mổ
Bác sĩ trao đổi mục tiêu nhìn xa, nhìn gần, loại thủy tinh thể nhân tạo phù hợp, khả năng còn cần kính sau mổ và thời điểm đo kính. Không nên hiểu phẫu thuật là bảo đảm bỏ kính hoàn toàn. Một số người vẫn cần kính đọc sách, kính nhìn xa, kính loạn thị nhẹ hoặc kính chuyên dụng tùy thiết kế thủy tinh thể nhân tạo và kết quả lành thương.
Đặt lịch khám
Nếu kính cũ không còn rõ và bạn được nghi ngờ đục thủy tinh thể, hãy khám để biết nên đo kính, theo dõi hay cân nhắc mổ cườm khô.
Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám.
Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mổ trước hay làm kính trước
Quyết định điều trị không nên rút gọn thành một câu trả lời cho tất cả mọi người. Bác sĩ sẽ cân nhắc nhiều yếu tố, trong đó có mức độ đục, thị lực tối đa sau chỉnh kính, nghề nghiệp, tuổi, bệnh toàn thân, bệnh mắt kèm theo và khả năng tái khám.
Mức độ ảnh hưởng sinh hoạt
Người bệnh có còn đọc được chữ thuốc, nhìn rõ bậc thang, nhận diện mặt người, đi xe an toàn, làm việc chính xác hay không là yếu tố rất thực tế. Nếu thị lực đo được không quá thấp nhưng người bệnh chói sáng nhiều và đã từng suýt té hoặc suýt va chạm, bác sĩ vẫn có thể cân nhắc phẫu thuật.
Thị lực tối đa với kính thử
Đây là thông tin then chốt. Nếu kính thử đưa thị lực lên mức tốt và người bệnh hài lòng, có thể chưa cần mổ. Nếu thị lực tối đa vẫn thấp, đổi kính khó đáp ứng. Tuy nhiên, thị lực bảng chữ không phản ánh toàn bộ chất lượng nhìn; độ tương phản và chói lóa cũng rất quan trọng.
Bệnh mắt đi kèm
Khô mắt, viêm bờ mi, bệnh giác mạc, glôcôm, bệnh võng mạc đái tháo đường, thoái hóa hoàng điểm hoặc tiền sử chấn thương có thể ảnh hưởng kết quả đo kính và kết quả sau mổ. Một số bệnh cần điều trị ổn định trước khi phẫu thuật để giảm nguy cơ và cải thiện tiên lượng.
Sức khỏe toàn thân và thuốc đang dùng
Đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh hô hấp, rối loạn đông máu hoặc thuốc chống đông cần được khai báo. Nhiều trường hợp vẫn có thể phẫu thuật an toàn khi được đánh giá và chuẩn bị phù hợp, nhưng không nên tự ý ngưng thuốc hoặc tự điều chỉnh thuốc nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ điều trị.
Mục tiêu sau mổ
Người muốn nhìn xa rõ để đi lại, người muốn đọc sách, người làm việc máy tính, người lái xe nhiều hoặc người có thói quen sinh hoạt khác nhau sẽ có mục tiêu khác nhau. Lựa chọn thủy tinh thể nhân tạo và việc còn cần kính sau mổ phụ thuộc vào mục tiêu này.
Điều kiện đo và bề mặt mắt
Khô mắt hoặc bề mặt giác mạc không ổn định có thể làm sai lệch số đo khúc xạ và sinh trắc học. Vì vậy, đôi khi bác sĩ cần điều trị khô mắt, viêm bờ mi hoặc yêu cầu ngưng kính áp tròng một thời gian trước khi đo lại, tùy tình huống.
Sau mổ đục thủy tinh thể bao lâu thì làm kính mới?
Thời điểm đo kính sau mổ phụ thuộc vào tình trạng lành thương, loại phẫu thuật, mức độ ổn định khúc xạ và hướng dẫn của bác sĩ phẫu thuật. Nhiều trường hợp mắt ổn định dần sau vài tuần, nhưng không nên tự đặt mốc cố định cho mọi người. Nếu đo kính quá sớm, số kính có thể thay đổi khi giác mạc và vết mổ tiếp tục hồi phục.
Trong giai đoạn đầu sau mổ, một số người đã nhìn xa khá rõ nhưng nhìn gần chưa rõ; một số người thấy mắt hơi cộm, chảy nước mắt, nhạy sáng hoặc thị lực dao động trong ngày. Điều này có thể gặp trong quá trình hồi phục, nhưng nếu đau nhiều, đỏ nhiều, nhìn mờ tăng, chói sáng bất thường, ra ghèn, buồn nôn hoặc thấy đốm đen nhiều, cần liên hệ bác sĩ sớm.
Khi tái khám, bác sĩ sẽ kiểm tra thị lực, nhãn áp, vết mổ, tình trạng viêm, vị trí thủy tinh thể nhân tạo và khúc xạ còn lại. Nếu mắt đã ổn định, người bệnh có thể được đo kính nhìn xa, nhìn gần hoặc kính đa tròng tùy nhu cầu. Một số người chỉ cần kính đọc sách; một số người cần kính khi lái xe ban đêm; một số khác cần kính thường xuyên vì còn loạn thị hoặc do mục tiêu khúc xạ đã chọn trước mổ.
Nếu mổ một mắt trước, việc làm kính cũng cần cân nhắc mắt còn lại. Khi hai mắt chênh lệch độ nhiều, đeo kính tạm có thể gây méo hình, nhức đầu hoặc khó chịu. Bác sĩ sẽ tư vấn phương án phù hợp trong thời gian chờ mổ mắt thứ hai hoặc chờ ổn định.
Thủy tinh thể nhân tạo có giúp bỏ kính hoàn toàn không?
Đây là câu hỏi rất quan trọng trước khi phẫu thuật. Thủy tinh thể nhân tạo giúp thay thế thủy tinh thể đã đục và có thể được tính công suất để hướng đến mục tiêu khúc xạ nhất định. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mổ đục thủy tinh thể luôn giúp bỏ kính hoàn toàn. Kết quả còn phụ thuộc vào loại thủy tinh thể nhân tạo, độ loạn thị giác mạc, chiều dài trục nhãn cầu, bệnh mắt kèm theo, độ chính xác của phép đo và quá trình lành thương.
Thủy tinh thể nhân tạo đơn tiêu thường cho chất lượng hình ảnh tốt ở một khoảng chính, thường là nhìn xa hoặc nhìn gần tùy mục tiêu. Nếu chọn ưu tiên nhìn xa, người bệnh thường vẫn cần kính đọc sách. Nếu chọn ưu tiên nhìn gần, có thể cần kính nhìn xa. Các loại thủy tinh thể nhân tạo đa tiêu, kéo dài tiêu cự hoặc chỉnh loạn thị có thể giảm phụ thuộc kính ở một số trường hợp, nhưng không phù hợp cho tất cả mọi người và có thể có hiện tượng quầng sáng, giảm tương phản hoặc yêu cầu điều kiện võng mạc tốt.
Vì vậy, trước khi mổ, người bệnh nên nói rõ thói quen: có lái xe ban đêm không, có đọc sách nhiều không, có làm việc máy tính không, có chấp nhận đeo kính đọc sau mổ không, có từng mổ laser khúc xạ không. Bác sĩ sẽ giải thích lựa chọn phù hợp thay vì chỉ dựa vào mong muốn bỏ kính.
Đối với người đang ở Bến Tre và các khu vực lân cận, việc khám, đo khúc xạ và tư vấn tại cùng một nơi giúp bác sĩ theo dõi liên tục từ trước mổ đến sau mổ. Tại Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh, các bước đánh giá được định hướng theo nhu cầu thị giác thực tế, kết hợp khám mắt, khúc xạ và tư vấn kính sau mổ khi cần. Thông tin này nhằm giúp người bệnh chuẩn bị câu hỏi tốt hơn, không thay thế chỉ định cá nhân.
Những sai lầm thường gặp khi mắt mờ vì đục thủy tinh thể
Sai lầm 1: Nghĩ mờ mắt chỉ do tăng độ
Ở người trung niên và lớn tuổi, mờ mắt không chỉ do số kính. Nếu đã thay kính nhiều lần nhưng vẫn không rõ, cần khám để tìm nguyên nhân. Tự đo kính ở nhiều nơi mà không khám mắt có thể làm chậm phát hiện bệnh.
Sai lầm 2: Chờ cườm chín mới mổ
Quan niệm phải chờ cườm thật chín mới mổ không còn phù hợp trong nhiều trường hợp hiện nay. Đục quá nặng có thể làm phẫu thuật khó hơn và ảnh hưởng sinh hoạt lâu dài. Thời điểm mổ nên dựa vào ảnh hưởng thị lực, an toàn và đánh giá của bác sĩ.
Sai lầm 3: Tin rằng mổ xong chắc chắn không cần kính
Phẫu thuật giúp lấy thủy tinh thể đục và đặt thủy tinh thể nhân tạo, nhưng nhu cầu kính sau mổ vẫn có thể còn. Việc cần hay không cần kính phụ thuộc vào mục tiêu trước mổ và nhiều yếu tố sinh học của mắt.
Sai lầm 4: Tự mua thuốc nhỏ để làm tan cườm
Hiện không nên kỳ vọng thuốc nhỏ mắt có thể làm trong lại thủy tinh thể đã đục theo cách thay thế phẫu thuật. Không tự ý dùng thuốc kéo dài, đặc biệt thuốc có corticoid, vì có thể gây tăng nhãn áp, nhiễm trùng hoặc biến chứng khác.
Sai lầm 5: Bỏ qua bệnh nền trước mổ
Đường huyết, huyết áp, bệnh tim mạch và thuốc đang dùng cần được kiểm soát, khai báo. Bệnh võng mạc đái tháo đường hoặc glôcôm cũng cần đánh giá vì có thể ảnh hưởng thị lực sau mổ.
Sai lầm 6: Không tái khám sau mổ
Dù phẫu thuật thuận lợi, tái khám vẫn quan trọng để theo dõi viêm, nhãn áp, vết mổ và thời điểm đo kính. Nếu có bất thường, phát hiện sớm giúp xử trí kịp thời hơn.
Lời khuyên thực tế từ góc nhìn bác sĩ
Nếu bạn đang phân vân giữa cắt kính mới và phẫu thuật, hãy bắt đầu bằng một lần khám mắt đầy đủ. Đừng tự quyết chỉ dựa vào việc nhìn mờ hay dựa vào số tuổi. Một số người 60 tuổi đục nhẹ vẫn dùng kính tốt; một số người trẻ hơn nhưng đục dưới bao sau lại chói nhiều và cần can thiệp sớm hơn.
Khi đi khám, nên mang theo kính đang dùng, đơn kính cũ nếu có, danh sách thuốc đang dùng, thông tin bệnh toàn thân và các kết quả khám mắt trước đây. Hãy nói rõ điều làm bạn khó chịu nhất: mờ xa, mờ gần, chói đèn, khó đọc, khó đi đường, nhức mắt hay nhìn đôi. Thông tin này giúp bác sĩ đánh giá đúng nhu cầu, không chỉ nhìn vào con số thị lực.
Nếu bác sĩ tư vấn mổ, hãy hỏi các điểm sau: mắt nào nên mổ trước, mục tiêu nhìn sau mổ là gì, loại thủy tinh thể nhân tạo nào phù hợp, có còn cần kính không, bao lâu tái khám, dấu hiệu nào cần liên hệ ngay và khi nào đo kính mới. Một cuộc trao đổi rõ ràng trước mổ giúp giảm kỳ vọng không thực tế và tăng sự hợp tác sau mổ.
Nếu bác sĩ tư vấn chưa cần mổ, bạn vẫn nên hỏi lịch tái khám và dấu hiệu cần quay lại sớm. Đục thủy tinh thể có thể tiến triển chậm, nhưng tốc độ khác nhau giữa từng người. Việc theo dõi giúp chọn thời điểm can thiệp hợp lý hơn, tránh để thị lực giảm ảnh hưởng an toàn.
Khi nào nên đến Phòng khám mắt BS Minh tại Bến Tre?
Bạn nên sắp xếp khám nếu kính cũ không còn rõ, đã đo kính nhưng vẫn mờ, có chói sáng khi ra nắng hoặc gặp đèn xe, nhìn màu sắc nhạt hơn, thấy một mắt mờ hơn mắt kia, hoặc được thông báo có cườm khô nhưng chưa biết nên theo dõi hay phẫu thuật. Việc khám giúp phân biệt mờ do tật khúc xạ với mờ do đục thủy tinh thể và các bệnh mắt khác.
Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh tọa lạc tại 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre. Phòng khám định hướng khám mắt, khúc xạ, kiểm soát cận thị trẻ em, Ortho-K và tư vấn tròng kính Essilor/ZEISS. Trong nhóm bệnh đục thủy tinh thể, bác sĩ sẽ đánh giá mức độ đục, khả năng cải thiện bằng kính, nhu cầu sinh hoạt và hướng xử trí phù hợp.
Với các trường hợp cần đo kính, quy trình khúc xạ được thực hiện cẩn thận để tránh nhầm lẫn giữa tăng độ thật và giảm thị lực do bệnh lý. Với các trường hợp cần cân nhắc mổ cườm khô, người bệnh được tư vấn về phaco, thủy tinh thể nhân tạo, kỳ vọng thị lực và kế hoạch theo dõi. Các thiết bị và quy trình hỗ trợ như hệ thống trong hệ sinh thái ZEISS Vision Expert, Nidek LE 1200 hoặc Essilor Neksia 600 có thể được nhắc đến khi phù hợp với nhu cầu kính, nhưng kết quả vẫn phụ thuộc vào tình trạng mắt từng người.
Hotline đặt lịch: 079 860 86 86. Nếu có đau mắt nhiều, đỏ mắt, nhìn mờ đột ngột, chấn thương hoặc nghi nhiễm trùng, hãy đi khám sớm thay vì chờ đến lịch đo kính định kỳ.
Đặt lịch khám
Khám đúng giúp biết mắt mờ do số kính, do cườm khô hay do bệnh mắt khác, từ đó chọn thời điểm làm kính hoặc mổ phù hợp hơn.
Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám.
Câu hỏi thường gặp
1. Có nên mổ đục thủy tinh thể trước khi làm kính mới không?
Nếu đục thủy tinh thể là nguyên nhân chính làm giảm thị lực và kính thử không cải thiện rõ, thường nên cân nhắc mổ trước rồi đo kính sau khi mắt ổn định. Nếu đục nhẹ và thị lực cải thiện tốt với kính, có thể làm kính và theo dõi. Cần khám trực tiếp để quyết định.
2. Mổ cườm khô xong có phải đeo kính nữa không?
Có thể vẫn cần kính, nhất là kính đọc sách, kính máy tính hoặc kính chỉnh loạn thị còn lại. Việc cần kính hay không phụ thuộc loại thủy tinh thể nhân tạo, mục tiêu khúc xạ trước mổ, tình trạng giác mạc, võng mạc và quá trình lành thương.
3. Sau mổ đục thủy tinh thể bao lâu thì đo kính?
Thời điểm đo kính tùy mức độ ổn định của mắt và hẹn tái khám. Nhiều người cần chờ vài tuần để khúc xạ ổn định hơn, nhưng không có mốc cố định cho tất cả. Không nên tự dùng đơn kính cũ nếu gây mờ, nhức mắt hoặc chóng mặt.
4. Nếu chưa muốn mổ thì cắt kính tạm được không?
Có thể trong một số trường hợp, nhất là khi đục còn nhẹ hoặc người bệnh chưa thể mổ ngay. Tuy nhiên, kính tạm có thể không cho hình ảnh thật rõ và có thể nhanh thay đổi nếu đục tiến triển. Nên trao đổi trước với bác sĩ về kỳ vọng khi dùng kính tạm.
5. Đục thủy tinh thể có cần chờ chín mới mổ không?
Không nên áp dụng cứng quan niệm chờ cườm chín. Thời điểm phẫu thuật nên dựa vào mức ảnh hưởng thị lực, an toàn sinh hoạt, khả năng cải thiện bằng kính, bệnh mắt đi kèm và đánh giá của bác sĩ. Đục quá nặng đôi khi làm phẫu thuật khó hơn.
Thông tin liên hệ
Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính BS Minh Bến Tre
– Địa chỉ: 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre
– Hotline: 079 860 86 86
– Fanpage: https://www.facebook.com/phongkhammatbsminh
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@phongkhammatbsminh
– Website: https://phongkhammatbsminh.com
– Giờ làm việc thường áp dụng: Thứ 2 đến thứ 7 từ 11h–12h và 17h–20h; Chủ nhật từ 7h–12h. Anh chị nên liên hệ trước để được hướng dẫn khung giờ phù hợp.