Triệu chứng mắt khi lái xe ban đêm
Chói đèn ban đêm khi lái xe: do kính hay bệnh mắt?
Chói đèn ban đêm khi lái xe là than phiền rất thường gặp: đèn pha xe ngược chiều loá mạnh, nhìn quầng sáng, khó ước lượng khoảng cách hoặc phải nheo mắt liên tục. Nguyên nhân có thể đơn giản như kính trầy, kính sai độ, khô mắt; nhưng cũng có thể là dấu hiệu của bệnh mắt cần được kiểm tra.
Lưu ý y khoa: Chỉ tham khảo, không thay thế khám. Triệu chứng nặng hãy khám sớm.
Tóm tắt nhanh
Chói đèn ban đêm khi lái xe do kính hay bệnh mắt là câu hỏi cần được đánh giá theo từng người. Nếu triệu chứng chỉ xuất hiện khi đeo một cặp kính nhất định, tăng khi kính bẩn, trầy, lớp phủ bong hoặc vừa thay kính mới, nguyên nhân có thể nằm ở kính hoặc độ kính. Nếu chói sáng đi kèm nhìn mờ tăng dần, nhìn quầng quanh đèn, đỏ mắt, đau mắt, giảm thị lực, méo hình, ruồi bay nhiều hoặc chói cả ban ngày, cần nghĩ đến bệnh lý ở mắt và nên khám sớm.
Trong thực tế, nhiều trường hợp không chỉ có một nguyên nhân. Một người có loạn thị nhẹ chưa chỉnh đúng, đồng thời bị khô mắt do làm việc máy tính nhiều, lại dùng kính đã trầy; khi lái xe ban đêm sẽ thấy chói rõ hơn bình thường. Vì vậy, cách an toàn là kiểm tra cả kính đang dùng, đo khúc xạ, khám giác mạc, thủy tinh thể, đáy mắt khi cần.
Chói đèn ban đêm là gì?
Chói đèn không chỉ là cảm giác khó chịu khi nhìn vào nguồn sáng. Người bệnh có thể mô tả rất khác nhau: đèn pha bị tỏa tia, quầng sáng quanh bóng đèn, ánh sáng nhòe thành vệt dài, mắt cay rát sau vài phút lái xe, phải giảm tốc vì không nhìn rõ làn đường, hoặc thấy biển báo kém rõ hơn khi trời tối. Có người ban ngày nhìn vẫn tốt nhưng ban đêm lại rất khó lái, đặc biệt khi trời mưa, đường ướt hoặc có nhiều xe đối diện.
Về mặt quang học, mắt nhìn rõ khi ánh sáng đi qua giác mạc, thủy tinh thể rồi hội tụ đúng trên võng mạc. Bất kỳ yếu tố nào làm ánh sáng bị tán xạ, méo, hội tụ sai hoặc võng mạc xử lý tín hiệu kém đều có thể gây chói. Kính mắt là một phần của hệ quang học đó. Nếu tròng kính không sạch, bị xước, sai tâm, sai độ hoặc thiết kế không phù hợp, ánh sáng đèn xe có thể bị tán xạ thêm. Ngược lại, nếu chính giác mạc, phim nước mắt, thủy tinh thể hoặc võng mạc có vấn đề, thay kính đơn thuần có thể không giải quyết được.
Khi nào chói đèn có thể do kính?
Kính bẩn, trầy hoặc lớp phủ xuống cấp
Tròng kính bám dầu, bụi, hơi nước, vết lau sai cách hoặc trầy xước nhỏ có thể làm ánh sáng đèn pha tán xạ, tạo cảm giác lóa và vệt sáng. Lớp phủ chống phản quang sau thời gian sử dụng có thể bong, nứt dạng mạng hoặc bị mờ do nhiệt, hóa chất, nước biển, dung dịch lau không phù hợp. Ban ngày bạn có thể ít nhận ra, nhưng ban đêm nguồn sáng mạnh trên nền tối sẽ làm vấn đề rõ hơn.
Độ kính chưa đúng hoặc chưa cập nhật
Cận thị, viễn thị và đặc biệt là loạn thị nếu chỉnh chưa đủ có thể khiến đèn xe bị kéo tia, nhòe mép hoặc có bóng đôi. Một số người lái xe ban ngày tạm ổn nhưng ban đêm đồng tử giãn lớn hơn, các sai lệch quang học dễ bộc lộ. Nếu bạn đã lâu chưa đo khúc xạ, vừa thấy nhìn xa kém hơn, hay nheo mắt khi xem biển số xe, việc kiểm tra lại độ kính là cần thiết.
Kính mới cần thời gian thích nghi
Khi đổi độ, đổi thiết kế tròng, đổi gọng, đổi từ kính đơn tròng sang đa tròng, hoặc thay đổi độ loạn và trục loạn, người đeo có thể thấy hơi lạ trong vài ngày đầu. Tuy nhiên, nếu chóng mặt, nhức mắt, méo hình, bước hụt, chói sáng kéo dài hoặc lái xe không an toàn, không nên cố chịu. Cần kiểm tra lại thông số kính, tâm kính, khoảng cách đồng tử, độ nghiêng gọng và tình trạng mắt.
Tròng kính không phù hợp điều kiện lái xe
Một số tròng kính chất lượng quang học thấp, chống phản quang kém hoặc không phù hợp nhu cầu sử dụng có thể làm người đeo khó chịu hơn khi gặp đèn đối diện. Kính râm quá tối dùng lúc chạng vạng, kính đổi màu chưa kịp nhả màu, kính áp tròng khô hoặc bám cặn cũng có thể làm giảm tương phản. Khi chọn kính để lái xe, mục tiêu không phải làm ánh sáng biến mất hoàn toàn, mà là giúp hình ảnh rõ, tương phản tốt và giảm phản xạ không cần thiết.
Nếu bạn nghi ngờ nguyên nhân do kính, hãy thử vệ sinh tròng đúng cách, so sánh với kính cũ, ghi nhận thời điểm xuất hiện triệu chứng và mang cả kính đang dùng khi đi khám. Bác sĩ hoặc kỹ thuật viên khúc xạ cần nhìn trực tiếp kính, đo lại độ kính và đối chiếu với kết quả khúc xạ của mắt.
Khi nào cần nghĩ đến bệnh mắt?
Không ít người tự cho rằng chói đèn là do kính và liên tục đổi tròng, nhưng nguyên nhân thật sự nằm ở mắt. Các bệnh lý gây chói sáng có thể tiến triển từ từ hoặc xuất hiện sau một đợt viêm, chấn thương, phẫu thuật, dùng thuốc, làm việc màn hình kéo dài. Dưới đây là những nhóm nguyên nhân thường gặp.
1. Khô mắt và rối loạn phim nước mắt
Phim nước mắt là lớp quang học đầu tiên của mắt. Khi phim nước mắt không ổn định, bề mặt giác mạc trở nên không đều, ánh sáng dễ bị tán xạ. Người bệnh thường thấy cay, cộm, rát, chảy nước mắt sống, mỏi mắt khi lái xe máy lạnh hoặc nhìn màn hình lâu. Chớp mắt vài lần có thể thấy rõ hơn tạm thời rồi lại mờ. Khô mắt không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng nếu kéo dài có thể ảnh hưởng chất lượng nhìn và sinh hoạt.
2. Loạn thị, cận thị ban đêm và sai lệch quang học
Loạn thị làm các điểm sáng bị kéo thành vệt, tỏa tia hoặc méo. Một số người có độ loạn nhỏ nhưng rất nhạy với đèn ban đêm. Đồng tử giãn trong tối cũng làm tăng ảnh hưởng của quang sai bậc cao, khiến hình ảnh kém sắc nét dù đo thị lực ban ngày vẫn khá. Đây là lý do đo khúc xạ cẩn thận, đánh giá nhu cầu lái xe và thử kính thực tế rất quan trọng.
3. Đục thủy tinh thể
Đục thủy tinh thể thường gặp ở người lớn tuổi, nhưng cũng có thể liên quan chấn thương, bệnh toàn thân hoặc một số thuốc. Khi thủy tinh thể đục, ánh sáng bị tán xạ bên trong mắt, gây chói đèn, nhìn như có màn sương, màu sắc kém tươi, thay kính nhiều lần vẫn không rõ như trước. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể than phiền lái xe ban đêm khó hơn trước khi thị lực ban ngày giảm rõ.
4. Bệnh giác mạc
Sẹo giác mạc, viêm giác mạc, giác mạc chóp, phù giác mạc hoặc bề mặt giác mạc không đều sau chấn thương có thể gây quầng sáng và chói. Nếu có đau, đỏ, sợ ánh sáng, chảy nước mắt, tiết ghèn, từng bị dị vật hoặc đeo kính áp tròng qua đêm, bạn nên đi khám sớm. Nhiễm trùng giác mạc có thể tiến triển nhanh và không nên tự mua thuốc nhỏ mắt không rõ thành phần.
5. Bệnh võng mạc, hoàng điểm hoặc thần kinh thị
Một số bệnh lý đáy mắt làm giảm tương phản, giảm khả năng thích nghi sáng tối, nhìn mờ hoặc méo hình. Người bệnh có thể thấy chói nhưng kèm theo đọc chữ khó, đường thẳng bị cong, vùng nhìn bị tối, ruồi bay hoặc chớp sáng. Những dấu hiệu này cần được đánh giá bằng khám mắt và soi đáy mắt, nhất là ở người có đái tháo đường, tăng huyết áp, cận thị nặng hoặc tiền sử bệnh mắt.
Vì sao triệu chứng rõ hơn khi lái xe ban đêm?
Lái xe ban đêm là tình huống thị giác khó. Nền đường tối làm đồng tử giãn rộng, trong khi đèn xe ngược chiều là nguồn sáng mạnh và tập trung. Độ tương phản thay đổi liên tục: từ vùng tối sang vùng sáng, từ mặt đường khô sang mặt đường ướt, từ khu vực ít đèn sang đoạn có bảng quảng cáo hoặc đèn đường. Mắt phải điều chỉnh liên tục, còn người lái phải ra quyết định nhanh.
Khi đồng tử giãn, ánh sáng đi qua vùng ngoại vi của giác mạc và thủy tinh thể nhiều hơn. Nếu có loạn thị, khô mắt, đục thủy tinh thể sớm hoặc kính không chuẩn, chất lượng hình ảnh giảm rõ. Trời mưa, kính chắn gió bẩn, mũ bảo hiểm trầy, hơi nước trong xe, đèn pha xe đối diện chỉnh quá cao cũng làm chói tăng thêm. Vì vậy, không nên kết luận vội rằng chỉ do mắt hoặc chỉ do kính.
Điểm quan trọng là an toàn. Nếu bạn phải nheo mắt quá mức, không nhìn rõ người đi bộ, xe máy, vạch kẻ đường hoặc biển báo, hãy hạn chế lái xe ban đêm cho đến khi được kiểm tra. Việc cố lái trong tình trạng nhìn không chắc chắn có thể gây nguy hiểm cho bản thân và người khác.
Các dấu hiệu giúp phân biệt tương đối
Nghiêng về nguyên nhân do kính
Triệu chứng xuất hiện sau khi thay kính mới; chỉ bị khi đeo một cặp kính cụ thể; lau kính hoặc đổi kính khác thì đỡ; tròng có vết xước, mờ, bong lớp phủ; nhìn gần và nhìn xa thay đổi theo tư thế gọng; có cảm giác hình bị nghiêng, méo hoặc chóng mặt khi đi cầu thang. Những tình huống này nên kiểm tra kính trước, nhưng vẫn cần đo mắt nếu đã lâu chưa khám.
Nghiêng về nguyên nhân tại mắt
Chói sáng xảy ra dù không đeo kính hoặc với nhiều cặp kính khác nhau; kèm nhìn mờ tăng dần, đau, đỏ, sợ sáng, chảy nước mắt, ruồi bay, chớp sáng, méo hình; một mắt chói rõ hơn mắt kia; thay kính nhiều lần không cải thiện; người lớn tuổi thấy lái xe đêm ngày càng khó. Các dấu hiệu này nên được khám mắt đầy đủ.
Một mẹo đơn giản khi chưa đi khám: che từng mắt trong điều kiện an toàn, không thực hiện khi đang lái xe. Nếu một mắt chói hoặc mờ rõ hơn mắt còn lại, khả năng có vấn đề ở mắt đó cần được kiểm tra. Tuy nhiên, mẹo này không thay thế khám và không đủ để tự chẩn đoán.
Khi nào nên khám sớm?
Bạn nên sắp xếp khám mắt nếu chói đèn ban đêm kéo dài hơn vài ngày, tái diễn nhiều lần, làm giảm tự tin khi lái xe hoặc ảnh hưởng công việc. Đặc biệt, cần khám sớm khi có một trong các dấu hiệu: nhìn mờ đột ngột, đau mắt nhiều, đỏ mắt, sợ ánh sáng rõ, chấn thương mắt, nghi dị vật, tiết ghèn, nhìn quầng kèm nhức đầu buồn nôn, ruồi bay tăng nhanh, chớp sáng, mất một phần thị trường, méo hình, hoặc chói sáng sau phẫu thuật mắt.
Người có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tuyến giáp, bệnh tự miễn; người đang dùng thuốc có thể ảnh hưởng mắt; người cận thị nặng; người trên 40 tuổi; người lái xe ban đêm thường xuyên càng nên kiểm tra định kỳ. Ở nhóm này, một triệu chứng mắt tưởng nhỏ đôi khi là cơ hội phát hiện sớm vấn đề cần theo dõi.
Khám mắt thường kiểm tra những gì?
Để trả lời chói đèn ban đêm khi lái xe do kính hay bệnh mắt, quá trình khám không chỉ là đọc bảng chữ. Bác sĩ cần đánh giá cả hệ quang học và sức khỏe mắt. Tùy từng trường hợp, các bước có thể bao gồm:
Hỏi bệnh và hoàn cảnh xuất hiện
Bác sĩ sẽ hỏi bạn bị chói từ khi nào, một hay hai mắt, có liên quan kính mới không, có kèm khô rát hoặc đau đỏ không, lái xe ô tô hay xe máy, thường đi ban đêm bao lâu, có dùng kính áp tròng, thuốc nhỏ mắt hoặc từng phẫu thuật mắt không. Câu trả lời giúp định hướng nguyên nhân.
Kiểm tra kính đang dùng
Kính có thể được kiểm tra độ, trục loạn, tâm kính, tình trạng tròng và gọng. Những sai lệch nhỏ đôi khi tạo khó chịu lớn, nhất là với người nhạy cảm hoặc người phải lái xe ban đêm. Tại cơ sở có thiết bị mài lắp và kiểm tra tròng như Nidek LE 1200, việc đánh giá chất lượng lắp ráp kính có thể được thực hiện có hệ thống hơn.
Đo khúc xạ và thử kính
Đo khúc xạ giúp xác định cận, viễn, loạn thị và nhu cầu điều chỉnh. Kết quả máy chỉ là một phần; thử kính chủ quan và đánh giá cảm giác nhìn của người bệnh rất quan trọng. Với trẻ em hoặc trường hợp nghi điều tiết mạnh, bác sĩ có thể cần phương pháp phù hợp hơn để tránh sai lệch.
Khám bề mặt mắt và giác mạc
Bác sĩ quan sát mi mắt, kết mạc, phim nước mắt, giác mạc, dấu hiệu viêm, khô, sẹo hoặc bất thường bề mặt. Nếu nghi khô mắt, hướng xử trí sẽ phụ thuộc mức độ, nguyên nhân, thói quen làm việc và bệnh kèm theo; không nên tự dùng kéo dài thuốc có corticoid hoặc thuốc không rõ thành phần.
Đánh giá thủy tinh thể, nhãn áp và đáy mắt khi cần
Khám bằng sinh hiển vi giúp phát hiện đục thủy tinh thể, viêm trong mắt hoặc bất thường khác. Đo nhãn áp và soi đáy mắt có thể cần thiết nếu có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng gợi ý bệnh võng mạc, glaucoma, tổn thương thần kinh thị. Một số trường hợp cần chụp hoặc xét nghiệm chuyên sâu hơn.
Đặt lịch khám
Nếu chói đèn ban đêm làm bạn ngại lái xe, hãy kiểm tra cả kính và mắt để tìm nguyên nhân phù hợp. Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh tại 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre tiếp nhận khám mắt, đo khúc xạ và tư vấn kính theo nhu cầu sử dụng.
Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám.
Những yếu tố làm chói nặng hơn nhưng dễ bị bỏ qua
Kính chắn gió, mũ bảo hiểm và môi trường
Kính chắn gió bám màng dầu, cần gạt nước kém, mũ bảo hiểm trầy hoặc kính xe phủ bụi làm ánh sáng tán xạ trước khi đến mắt. Nhiều người thay kính mắt nhưng không chú ý yếu tố này nên vẫn chói. Hãy vệ sinh kính chắn gió trong và ngoài, thay cần gạt khi cần, tránh treo vật phản chiếu trên bảng điều khiển.
Mệt mỏi, thiếu ngủ và nhìn màn hình lâu
Mắt mệt làm tần suất chớp mắt giảm, khô mắt tăng và khả năng tập trung kém. Sau một ngày làm việc máy tính, lái xe ban đêm có thể khó hơn dù độ kính không thay đổi. Nghỉ mắt, uống đủ nước, điều chỉnh điều hòa, tránh luồng gió thổi trực tiếp vào mặt có thể giúp giảm khó chịu ở một số người.
Tuổi tác
Khả năng thích nghi sáng tối giảm dần theo tuổi. Thủy tinh thể cũng thay đổi theo thời gian, có thể làm tăng tán xạ ánh sáng. Vì vậy, người trung niên và lớn tuổi thường than phiền lái xe ban đêm kém hơn trước. Điều này không đồng nghĩa chắc chắn có bệnh nặng, nhưng là lý do nên khám mắt định kỳ.
Thuốc và bệnh toàn thân
Một số thuốc hoặc bệnh toàn thân có thể gây khô mắt, giãn đồng tử, thay đổi thị giác hoặc ảnh hưởng võng mạc. Nếu bạn đang điều trị bệnh mạn tính, hãy báo với bác sĩ mắt. Không tự ngưng thuốc đang dùng khi chưa trao đổi với bác sĩ điều trị.
Sai lầm thường gặp khi bị chói đèn ban đêm
Liên tục đổi kính nhưng không khám mắt
Đổi kính có thể cần thiết nếu kính sai độ hoặc tròng xuống cấp, nhưng không phải mọi trường hợp đều giải quyết bằng tròng mới. Nếu nguyên nhân là khô mắt, đục thủy tinh thể, bệnh giác mạc hoặc võng mạc, thay kính nhiều lần có thể làm mất thời gian và bỏ sót bệnh. Cách hợp lý là kiểm tra kính song song với khám mắt.
Tự mua thuốc nhỏ mắt theo lời mách
Thuốc nhỏ mắt có nhiều loại: nước mắt nhân tạo, thuốc kháng dị ứng, kháng viêm, kháng sinh, thuốc co mạch, thuốc có corticoid. Dùng sai có thể che lấp triệu chứng hoặc gây tác dụng không mong muốn. Nếu mắt đỏ, đau, sợ sáng hoặc có tiền sử đeo kính áp tròng, việc tự nhỏ thuốc càng cần thận trọng.
Dùng kính màu tối để chống chói ban đêm
Kính quá tối vào ban đêm có thể làm giảm lượng ánh sáng cần thiết để nhìn đường, giảm khả năng phát hiện vật cản và người đi bộ. Một số sản phẩm quảng cáo chống chói ban đêm có thể không phù hợp với mọi người. Nếu muốn dùng tròng chuyên dụng, nên được tư vấn dựa trên độ kính, nhu cầu lái xe và tình trạng mắt.
Cố lái khi thị giác không an toàn
Nếu bạn thấy không còn đủ tự tin quan sát, hãy giảm tốc, dừng ở nơi an toàn hoặc nhờ người khác lái. Việc trì hoãn khám vì nghĩ chói là bình thường có thể khiến nguy cơ tai nạn tăng lên, nhất là trên đường mưa, đường không có đèn hoặc khi di chuyển xa.
Lời khuyên thực tế từ góc nhìn bác sĩ
Trước hết, hãy xem chói đèn ban đêm là một triệu chứng mắt cần được lắng nghe, không phải chỉ là chuyện khó chịu thoáng qua. Bạn có thể bắt đầu bằng những việc an toàn: vệ sinh tròng kính bằng dung dịch phù hợp và khăn sạch, kiểm tra kính có trầy hoặc bong lớp phủ không, làm sạch kính chắn gió, tránh lái xe khi quá mệt, nghỉ mắt nếu làm việc màn hình lâu, không để điều hòa thổi trực tiếp vào mắt.
Tiếp theo, hãy ghi lại đặc điểm triệu chứng. Bạn chói ở một mắt hay hai mắt? Chỉ khi đeo kính mới hay cả khi tháo kính? Có nhìn quầng quanh đèn không? Có kèm khô rát, đau đỏ, nhức đầu, buồn nôn, ruồi bay, chớp sáng không? Triệu chứng tăng nhanh hay từ từ? Những thông tin này giúp buổi khám hiệu quả hơn.
Nếu cần làm kính mới, nên đo khúc xạ cẩn thận và thử kính trong điều kiện gần với nhu cầu sử dụng. Người lái xe nhiều có thể cần chú ý độ loạn, trục loạn, tâm kính, lớp phủ chống phản quang và chất lượng tròng. Tại Mắt kính bác sĩ Minh, các lựa chọn tròng kính như Essilor hoặc ZEISS có thể được tư vấn dựa trên nhu cầu và khả năng thích nghi, nhưng quyết định cuối cùng nên dựa trên khám, đo và trải nghiệm thực tế của từng người.
Với trẻ em và người trẻ bị cận thị, chói đèn cũng có thể liên quan độ kính chưa phù hợp hoặc khô mắt do học tập, màn hình. Các phương pháp kiểm soát cận thị như kính kiểm soát cận, Ortho-K hoặc thuốc nếu được cân nhắc đều cần cá thể hóa theo tuổi, độ cận, khúc xạ, giác mạc, trục nhãn cầu, thói quen sinh hoạt và lịch tái khám. Ortho-K không chữa khỏi cận vĩnh viễn và không nên tự sử dụng nếu chưa được khám, đo và hướng dẫn đầy đủ.
Thông tin tham khảo từ các tổ chức nhãn khoa như American Academy of Ophthalmology cũng nhấn mạnh rằng quầng sáng và chói quanh đèn có thể liên quan nhiều nguyên nhân, từ tật khúc xạ đến đục thủy tinh thể hoặc bệnh giác mạc. Vì vậy, khám trực tiếp vẫn là bước quan trọng khi triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng an toàn.
Khi đến phòng khám, bạn nên chuẩn bị gì?
Hãy mang tất cả kính đang dùng, kể cả kính cũ, kính lái xe, kính đọc sách, kính áp tròng và hộp thuốc nhỏ mắt nếu có. Nếu bạn có toa kính trước đây, kết quả khám mắt, bệnh án đái tháo đường hoặc thuốc đang dùng, nên mang theo. Đừng quên mô tả công việc và thói quen lái xe: bạn lái ô tô hay xe máy, đi đường thành phố hay đường quê, thường lái lúc mấy giờ, có hay gặp mưa hoặc đường tối không.
Tại Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh, địa chỉ 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre, người bệnh có thể được khám mắt, đo khúc xạ, tư vấn kính và đánh giá các vấn đề thường gặp như khô mắt, cận thị, loạn thị, đục thủy tinh thể. Phòng khám định vị theo hướng khám mắt và khúc xạ, kiểm soát cận thị trẻ em, Ortho-K, tròng kính Essilor và ZEISS. Các thiết bị và quy trình hỗ trợ như ZEISS Vision Expert, Nidek LE 1200, Essilor Neksia 600 có thể được sử dụng tùy nhu cầu, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là đánh giá lâm sàng phù hợp cho từng người.
Sau khám, bác sĩ có thể khuyên bạn thay kính, điều chỉnh thói quen, điều trị khô mắt, theo dõi đục thủy tinh thể, làm thêm xét nghiệm hoặc chuyển tuyến nếu có dấu hiệu cần chuyên sâu. Không phải ai bị chói cũng cần can thiệp lớn; nhưng cũng không nên bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo.
Đặt lịch khám
Nếu bạn đang băn khoăn chói đèn ban đêm khi lái xe do kính hay bệnh mắt, hãy đặt lịch để được kiểm tra trực tiếp. Khám đúng giúp xác định nguyên nhân, lựa chọn kính phù hợp hơn hoặc phát hiện bệnh mắt cần theo dõi.
Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám.
Kết luận
Chói đèn ban đêm khi lái xe có thể do kính, do mắt hoặc do nhiều yếu tố kết hợp. Kính trầy, bẩn, sai độ, sai tâm hoặc lớp phủ kém có thể làm ánh sáng tán xạ mạnh. Tuy nhiên, khô mắt, loạn thị, đục thủy tinh thể, bệnh giác mạc, võng mạc hoặc thần kinh thị cũng có thể gây triệu chứng tương tự. Vì liên quan trực tiếp đến an toàn giao thông, bạn không nên xem nhẹ nếu triệu chứng lặp lại hoặc tăng dần.
Cách tiếp cận thận trọng là kiểm tra cả kính và mắt, đặc biệt khi có nhìn mờ, đau đỏ, chói sáng nhiều, nhìn quầng, ruồi bay, chớp sáng hoặc giảm thị lực. Bài viết này chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay khám trực tiếp. Khi có bất thường, hãy khám mắt để được tư vấn phù hợp với tình trạng của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Chói đèn ban đêm khi lái xe có phải luôn do kính sai độ không?
Không. Kính sai độ, trầy hoặc bẩn là nguyên nhân thường gặp, nhưng chói đèn cũng có thể do khô mắt, loạn thị, đục thủy tinh thể, bệnh giác mạc hoặc võng mạc. Nếu triệu chứng kéo dài, tăng dần hoặc kèm nhìn mờ, đau đỏ, bạn nên khám mắt.
Tôi mới thay kính và bị chói đèn, có nên chờ thích nghi?
Một số người cần vài ngày để quen kính mới, nhất là khi đổi độ loạn, trục loạn hoặc thiết kế tròng. Tuy nhiên, nếu chói nhiều, chóng mặt, méo hình, nhức mắt hoặc lái xe không an toàn, nên mang kính đến kiểm tra lại và khám mắt khi cần.
Khô mắt có làm chói đèn ban đêm không?
Có. Phim nước mắt không ổn định làm bề mặt quang học của mắt kém đều, khiến ánh sáng đèn bị tán xạ. Người bị khô mắt thường kèm cay, rát, cộm, mỏi mắt hoặc nhìn lúc rõ lúc mờ. Điều trị cần dựa trên nguyên nhân và mức độ khô mắt.
Kính chống chói ban đêm có giải quyết được không?
Kính có lớp phủ chống phản quang và chất lượng tròng phù hợp có thể giúp một số người dễ chịu hơn, nhưng không giải quyết mọi nguyên nhân. Nếu chói do bệnh mắt hoặc khúc xạ chưa chỉnh đúng, cần khám và xử trí nguyên nhân trước khi chọn tròng kính.
Khi nào chói đèn cần đi khám gấp?
Nên khám sớm nếu chói sáng kèm đau mắt nhiều, đỏ mắt, nhìn mờ đột ngột, sợ ánh sáng, chấn thương, nghi nhiễm trùng, ruồi bay hoặc chớp sáng tăng nhanh, méo hình, nhìn quầng kèm nhức đầu buồn nôn. Đây có thể là dấu hiệu cần đánh giá kịp thời.