Triệu chứng mắt
Chói mắt khi đi nắng: nên khám hay đổi tròng kính?
Chói mắt khi đi nắng là than phiền rất thường gặp, nhất là ở người lái xe, làm việc ngoài trời, người có tật khúc xạ hoặc đang dùng kính lâu ngày. Vấn đề là không phải trường hợp nào cũng chỉ cần đổi tròng kính tối hơn; đôi khi chói sáng là dấu hiệu mắt cần được kiểm tra.
Lưu ý y khoa: Chỉ tham khảo, không thay thế khám. Triệu chứng nặng hãy khám sớm.
Tóm tắt nhanh: nên khám hay đổi tròng kính?
Nếu bạn đang băn khoăn chói mắt khi đi nắng nên khám hay đổi tròng kính, câu trả lời thực tế là: hãy nhìn vào tính chất triệu chứng. Chói nhẹ, chỉ xuất hiện khi nắng gắt, kính đã cũ hoặc không có chống tia UV, không kèm đau đỏ hay giảm thị lực thì có thể cần đánh giá lại tròng kính. Ngược lại, nếu chói tăng nhanh, nhìn mờ, đau mắt, đỏ mắt, chảy nước mắt nhiều, nhìn quầng sáng quanh đèn, sợ ánh sáng cả trong nhà hoặc mới chấn thương mắt, bạn nên đi khám mắt sớm.
Ở nhiều người, nguyên nhân nằm ở cả hai phía: mắt có khô, viêm bờ mi, loạn thị chưa chỉnh đúng hoặc đục thủy tinh thể sớm; đồng thời tròng kính hiện tại lại trầy xước, sai độ, thiếu lớp phủ chống phản quang hoặc không có khả năng lọc tia UV đạt chuẩn. Vì vậy, cách tiếp cận an toàn là khám mắt và đo khúc xạ trước, sau đó mới quyết định loại tròng kính phù hợp.
Có thể theo dõi và kiểm tra kính khi
- Chói chỉ xuất hiện khi nắng gắt hoặc khi đi ngoài trời lâu.
- Kính đang dùng đã trầy, ố vàng, bong lớp phủ hoặc dùng nhiều năm.
- Không đau mắt, không đỏ mắt, không nhìn mờ đột ngột.
- Thị lực vẫn ổn trong sinh hoạt hằng ngày.
- Triệu chứng giảm rõ khi đội nón, đeo kính râm đạt chuẩn hoặc nghỉ trong bóng râm.
Nên khám sớm khi
- Chói sáng kèm đau, đỏ, cộm xốn hoặc chảy nước mắt nhiều.
- Nhìn mờ, giảm thị lực, nhìn quầng sáng quanh đèn.
- Sợ ánh sáng cả trong nhà hoặc nơi ánh sáng bình thường.
- Chói xuất hiện sau chấn thương, dị vật, hóa chất bắn vào mắt.
- Triệu chứng xảy ra ở trẻ em, người lớn tuổi, người bệnh đái tháo đường hoặc đang dùng thuốc đặc biệt.
Chói mắt khi đi nắng là gì?
Chói mắt là cảm giác khó chịu khi tiếp xúc với ánh sáng. Người bệnh có thể nheo mắt, chảy nước mắt, đau nhức nhẹ, không mở mắt lâu được, nhìn lóa, nhìn mất tương phản hoặc thấy ánh sáng tán xạ nhiều hơn bình thường. Khi đi nắng, ánh sáng mặt trời rất mạnh, có tia cực tím, ánh sáng xanh tím năng lượng cao, phản xạ từ mặt đường, nước, kính xe, tường trắng và các bề mặt kim loại. Vì vậy ngay cả mắt khỏe cũng có thể khó chịu nếu không được bảo vệ phù hợp.
Tuy nhiên, chói mắt quá mức không nên xem nhẹ. Bề mặt giác mạc và phim nước mắt có vai trò như lớp kính trong suốt đầu tiên của mắt. Nếu lớp này bị khô, viêm, trầy xước hoặc không đều, ánh sáng sẽ tán xạ nhiều, gây lóa và mờ. Bên trong mắt, thủy tinh thể, dịch kính, võng mạc và thần kinh thị giác cũng tham gia xử lý ánh sáng. Một số bệnh lý ở các cấu trúc này có thể làm người bệnh nhạy sáng hơn.
Trong thực hành khám mắt, bác sĩ thường không chỉ hỏi “có chói không” mà sẽ hỏi chói trong hoàn cảnh nào, kéo dài bao lâu, có kèm đỏ đau hay nhìn mờ không, đang dùng kính gì, có tật khúc xạ không, đã từng phẫu thuật mắt chưa, có dùng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc toàn thân không. Những thông tin này giúp phân biệt tình huống cần đổi tròng kính với tình huống cần xử trí y khoa.
Vì sao không nên vội đổi tròng kính khi chưa kiểm tra mắt?
Nhiều người khi bị chói mắt ngoài nắng thường nghĩ ngay đến việc mua kính râm đậm màu hơn. Điều này có thể hữu ích trong một số trường hợp, nhưng không phải lúc nào cũng đúng. Tròng kính quá tối nhưng không có khả năng chống tia UV đạt chuẩn có thể làm đồng tử giãn hơn, khiến nhiều tia có hại đi vào mắt hơn. Ngoài ra, kính tối màu không giải quyết được các nguyên nhân như sai độ kính, khô mắt, viêm giác mạc, viêm kết mạc, đục thủy tinh thể hoặc bệnh võng mạc.
Một lý do khác là tật khúc xạ chưa chỉnh đúng có thể làm tăng cảm giác lóa. Cận thị, viễn thị, loạn thị hoặc lão thị nếu không được đo lại định kỳ có thể khiến mắt phải điều tiết nhiều, hình ảnh kém nét và giảm tương phản khi ra nắng. Đặc biệt, loạn thị chưa chỉnh đúng thường làm người bệnh thấy tia sáng kéo dài, đèn xe bị nhòe, chữ bị bóng hoặc lóa nhiều khi lái xe.
Tròng kính cũng có tuổi thọ. Lớp phủ chống phản quang, chống trầy, lọc tia UV hoặc đổi màu có thể giảm hiệu quả theo thời gian tùy chất lượng, cách dùng và cách vệ sinh. Kính trầy xước nhỏ nhưng dày đặc có thể tán xạ ánh sáng, làm bạn thấy chói hơn dù độ kính vẫn đúng. Vì vậy, khi đặt câu hỏi chói mắt khi đi nắng nên khám hay đổi tròng kính, câu trả lời hợp lý là cần xác định nguồn gây chói trước: mắt, độ kính, chất lượng tròng kính, môi trường hay phối hợp nhiều yếu tố.
Các tổ chức nhãn khoa như American Academy of Ophthalmology khuyến cáo người dân nên bảo vệ mắt khỏi tia cực tím và khám khi có triệu chứng bất thường. Bạn có thể tham khảo thêm thông tin giáo dục sức khỏe mắt tại AAO Eye Health, nhưng quyết định chăm sóc cụ thể vẫn cần dựa trên thăm khám của bác sĩ.
Những nguyên nhân thường gặp gây chói mắt khi đi nắng
1. Tròng kính không phù hợp
Tròng kính không có chống tia UV, lớp phủ chống phản quang kém, bề mặt trầy nhiều hoặc màu tròng không phù hợp có thể làm mắt lóa khi ra nắng. Một số người dùng kính thời trang giá rẻ thấy kính rất tối nhưng vẫn mỏi và chói vì tròng không đạt chất lượng quang học, gây méo hình hoặc tán xạ ánh sáng.
2. Sai độ hoặc độ kính đã thay đổi
Khi độ cận, viễn, loạn hoặc lão thị thay đổi, mắt có thể nhìn không rõ, dễ mỏi và nhạy với ánh sáng. Người làm việc máy tính nhiều, trẻ em đang tăng trưởng, người trên 40 tuổi hoặc người lâu không đo lại khúc xạ nên được kiểm tra lại khi có triệu chứng.
3. Khô mắt và rối loạn phim nước mắt
Khô mắt là nguyên nhân rất phổ biến gây cộm, xốn, chảy nước mắt sống, nhìn mờ dao động và chói sáng. Khi lớp nước mắt không đều, ánh sáng bị tán xạ trước khi đi vào mắt. Người dùng máy tính lâu, ở phòng máy lạnh, ít chớp mắt, viêm bờ mi hoặc dùng kính áp tròng dễ gặp tình trạng này.
4. Viêm kết mạc, viêm giác mạc hoặc dị ứng
Đỏ mắt, ngứa, ghèn, cộm xốn, sợ ánh sáng có thể liên quan đến viêm hoặc dị ứng. Nếu có đau, giảm thị lực, nhìn mờ hoặc nghi nhiễm trùng, không nên tự mua thuốc nhỏ mắt kéo dài, đặc biệt là thuốc có corticoid khi chưa được bác sĩ chỉ định.
5. Đục thủy tinh thể
Ở người lớn tuổi, đục thủy tinh thể có thể gây lóa nắng, chói đèn xe ban đêm, nhìn mờ như có màn sương và giảm độ tương phản. Một số người thấy thị lực ban ngày ngoài nắng khó chịu hơn trong bóng râm. Việc khám mắt giúp đánh giá mức độ đục và ảnh hưởng đến sinh hoạt.
6. Đồng tử lớn, màu mắt sáng hoặc sau phẫu thuật
Một số người bẩm sinh nhạy sáng hơn do đồng tử lớn, màu mống mắt sáng hoặc đặc điểm quang học của mắt. Sau một số phẫu thuật mắt, cảm giác lóa cũng có thể xuất hiện trong giai đoạn hồi phục. Cần trao đổi với bác sĩ nếu triệu chứng kéo dài hoặc tăng lên.
Ngoài ra, chói mắt có thể liên quan đến đau nửa đầu, tác dụng phụ của thuốc, bệnh lý võng mạc, glôcôm góc đóng cấp hoặc các tình trạng thần kinh hiếm gặp. Vì vậy, nếu triệu chứng không giống những lần chói nắng thông thường, bạn nên thận trọng.
Khi nào chói mắt là dấu hiệu cần khám sớm?
Không phải mọi trường hợp chói mắt đều nguy hiểm, nhưng có những dấu hiệu cảnh báo không nên chờ đợi. Nếu chói mắt kèm đau nhức nhiều, đỏ mắt, nhìn mờ đột ngột, buồn nôn, nhức đầu dữ dội, nhìn quầng xanh đỏ quanh đèn, chấn thương mắt, hóa chất bắn vào mắt hoặc có dị vật, bạn cần đi khám sớm. Những tình huống này có thể liên quan đến tổn thương giác mạc, viêm nhiễm, tăng nhãn áp cấp, viêm màng bồ đào hoặc vấn đề khác cần xử trí kịp thời.
Trẻ em bị sợ ánh sáng cũng cần được lưu ý. Trẻ có thể không mô tả được triệu chứng rõ ràng, chỉ biểu hiện nheo mắt, dụi mắt, né sáng, chảy nước mắt, hay than nhức đầu hoặc học tập giảm tập trung. Ở trẻ cận thị, viễn thị, loạn thị hoặc nghi nhược thị, việc đo khúc xạ và khám mắt định kỳ rất quan trọng. Nếu đang cân nhắc kính kiểm soát cận thị, Ortho-K hoặc atropine nồng độ thấp, bác sĩ cần cá thể hóa theo tuổi, độ cận, khúc xạ, giác mạc, trục nhãn cầu, thói quen sinh hoạt và khả năng tái khám. Các phương pháp này không có nghĩa là chữa khỏi cận thị vĩnh viễn hay đảm bảo ngừng tăng độ.
Người lớn tuổi, người đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tự miễn, đang dùng corticoid hoặc từng phẫu thuật mắt cũng nên khám khi cảm giác chói thay đổi rõ. Với nhóm này, chói sáng có thể chỉ là biểu hiện bề mặt, nhưng khám mắt giúp phát hiện sớm các vấn đề như đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc, tăng nhãn áp hoặc khô mắt nặng.
Khi nào có thể nghĩ nhiều đến việc đổi tròng kính?
Bạn có thể nghĩ đến việc kiểm tra và đổi tròng kính nếu kính đã dùng lâu, bề mặt trầy nhiều, lớp phủ bong, tròng bị ố vàng, kính dễ bám bẩn hoặc thường xuyên lóa khi đi đường nhưng mắt không đỏ đau và thị lực không giảm đột ngột. Người lái xe nhiều vào ban ngày, đi đường nông thôn nhiều bụi, làm việc ngoài trời ở Bến Tre hoặc thường xuyên qua cầu, mặt nước, đường bê tông sáng màu có thể cần loại tròng có khả năng giảm chói phù hợp hơn.
Loại tròng thường được cân nhắc gồm tròng chống tia UV, tròng đổi màu, tròng phân cực, tròng chống phản quang, tròng màu chuyên dụng hoặc kính mát có độ. Mỗi loại có ưu và nhược điểm. Tròng đổi màu tiện lợi khi ra vào môi trường trong nhà và ngoài trời, nhưng mức độ đổi màu phụ thuộc tia UV, nhiệt độ và thiết kế từng hãng. Tròng phân cực giúp giảm chói do ánh sáng phản xạ từ mặt nước, mặt đường, kính xe, nhưng có thể ảnh hưởng khi nhìn một số màn hình. Tròng chống phản quang giúp giảm phản xạ trên bề mặt kính, hỗ trợ nhìn rõ hơn trong nhiều bối cảnh.
Điều quan trọng là tròng kính cần đúng độ, đúng tâm, đúng thông số lắp kính và phù hợp gọng. Nếu tâm kính lệch, độ loạn sai trục hoặc khoảng cách đồng tử đo không chính xác, người đeo có thể mỏi mắt, nhức đầu, chóng mặt hoặc thấy lóa. Tại các cơ sở có quy trình đo khúc xạ và lắp kính chuyên nghiệp, việc đánh giá này thường bao gồm đo độ khách quan, thử kính chủ quan, kiểm tra thị lực và tư vấn loại tròng theo nhu cầu sử dụng.
Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh tại Bến Tre định vị ở mảng khám mắt, khúc xạ và kính thuốc. Khi cần, phòng khám có thể phối hợp kiểm tra khúc xạ với tư vấn tròng kính Essilor hoặc ZEISS, sử dụng hệ thống hỗ trợ lắp kính như Nidek LE 1200, Essilor Neksia 600. Thông tin này chỉ nhằm giúp bạn hiểu quy trình, không thay thế chỉ định cá thể hóa sau khám.
Quy trình kiểm tra khi bạn bị chói mắt khi đi nắng
Một lần khám vì chói mắt không chỉ là đọc bảng thị lực. Tùy triệu chứng, bác sĩ hoặc chuyên viên khúc xạ có thể thực hiện nhiều bước để xác định nguyên nhân. Mục tiêu là trả lời ba câu hỏi: mắt có bệnh lý cần điều trị không, độ kính hiện tại có phù hợp không, và tròng kính nào phù hợp với nhu cầu sinh hoạt.
Bước 1: Khai thác triệu chứng
Bác sĩ hỏi thời điểm xuất hiện, mức độ chói, có đau đỏ hay nhìn mờ không, chói một mắt hay hai mắt, có dùng kính áp tròng, thuốc nhỏ mắt, từng chấn thương hoặc phẫu thuật mắt không. Thói quen lái xe, làm việc ngoài trời, dùng máy tính và thời gian đeo kính cũng được ghi nhận.
Bước 2: Kiểm tra thị lực và khúc xạ
Người bệnh được đo thị lực không kính, có kính và đo khúc xạ khi cần. Việc thử kính giúp phát hiện độ cận, viễn, loạn, lão thị thay đổi hoặc độ kính cũ không còn phù hợp. Với trẻ em, tùy tình huống có thể cần đánh giá kỹ hơn theo chỉ định bác sĩ.
Bước 3: Khám bề mặt nhãn cầu
Bác sĩ kiểm tra mi mắt, kết mạc, giác mạc, phim nước mắt, dấu hiệu khô mắt, viêm bờ mi, dị vật hoặc trầy xước. Đây là bước quan trọng vì nhiều trường hợp chói sáng do bề mặt mắt không ổn định chứ không phải do thiếu kính râm.
Bước 4: Đánh giá thủy tinh thể, đáy mắt khi cần
Nếu nghi ngờ đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc, tăng nhãn áp hoặc vấn đề sâu trong mắt, bác sĩ sẽ chỉ định kiểm tra thêm như soi đáy mắt, đo nhãn áp hoặc các khảo sát phù hợp. Không phải ai cũng cần mọi xét nghiệm, quyết định phụ thuộc triệu chứng và tuổi.
Bước 5: Tư vấn điều trị hoặc tròng kính
Sau khi có kết quả, bác sĩ tư vấn hướng xử trí: chăm sóc khô mắt, điều trị viêm nếu có, theo dõi bệnh lý, thay đổi thói quen hoặc đổi tròng kính. Nếu cần cắt kính, thông số lắp kính cần được thực hiện cẩn thận để hạn chế mỏi và lóa.
Đặt lịch khám
Nếu bạn bị chói mắt khi đi nắng lặp lại, đặc biệt kèm mỏi mắt, nhìn mờ hoặc kính đã lâu chưa kiểm tra, bạn có thể đặt lịch khám mắt và đo khúc xạ tại Bến Tre để được đánh giá cụ thể.
Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám.
Các yếu tố làm chói mắt nặng hơn ngoài trời
Không chỉ tình trạng mắt, môi trường và thói quen cũng ảnh hưởng nhiều đến cảm giác chói. Ở miền Tây, ánh nắng mạnh, mặt nước, ruộng vườn, đường bê tông và thời gian di chuyển bằng xe máy có thể làm mắt tiếp xúc ánh sáng cường độ cao trong thời gian dài. Người đội nón bảo hiểm không có kính chắn phù hợp hoặc dùng kính chắn đã trầy cũng dễ thấy lóa.
Thói quen vệ sinh kính cũng quan trọng. Lau kính bằng áo, khăn khô thô ráp hoặc giấy không phù hợp có thể tạo vết xước nhỏ. Dùng hóa chất tẩy rửa mạnh có thể làm hỏng lớp phủ. Khi lớp phủ bị tổn thương, ánh sáng tán xạ nhiều hơn, gây cảm giác mờ sương hoặc lóa ở vùng sáng. Bạn nên rửa kính bằng nước sạch, dung dịch phù hợp và khăn microfiber, đồng thời cất kính trong hộp khi không dùng.
Người dùng máy tính nhiều thường ít chớp mắt, dẫn đến khô mắt. Sau nhiều giờ nhìn màn hình, khi bước ra nắng, mắt có thể rất nhạy sáng vì bề mặt giác mạc chưa được bôi trơn tốt. Nghỉ mắt theo chu kỳ, chớp mắt chủ động, điều chỉnh độ sáng màn hình và tránh luồng gió trực tiếp có thể giúp giảm khó chịu. Tuy vậy, nếu khô mắt kéo dài, bạn nên khám để xác định mức độ và nguyên nhân.
Giấc ngủ, thuốc và bệnh toàn thân cũng ảnh hưởng. Thiếu ngủ, đau nửa đầu, viêm xoang, dị ứng, một số thuốc làm khô mắt hoặc tăng nhạy cảm ánh sáng có thể góp phần gây chói. Khi đi khám, bạn nên mang theo danh sách thuốc đang dùng và mô tả rõ thời điểm triệu chứng xuất hiện.
Những sai lầm thường gặp khi xử lý chói mắt
Sai lầm 1: Chỉ chọn kính thật tối
Kính tối không đồng nghĩa bảo vệ tốt. Điều cần quan tâm là chất lượng quang học, khả năng lọc tia UV, độ phù hợp với tật khúc xạ và hoàn cảnh sử dụng. Kính quá tối có thể bất tiện khi đi vào nơi thiếu sáng hoặc khi lái xe trong điều kiện thay đổi.
Sai lầm 2: Mua kính râm không rõ nguồn gốc
Kính râm không rõ tiêu chuẩn có thể gây méo hình, đau đầu, chóng mặt hoặc không lọc UV đúng mức. Với người có tật khúc xạ, kính mát không độ có thể khiến nhìn không rõ, tăng nguy cơ khi lái xe.
Sai lầm 3: Tự nhỏ thuốc kéo dài
Nhiều loại thuốc nhỏ mắt làm giảm đỏ nhanh nhưng không giải quyết nguyên nhân và có thể gây hại nếu dùng sai. Khi có đau, đỏ, sợ ánh sáng hoặc giảm thị lực, nên khám thay vì tự điều trị.
Sai lầm 4: Không đo lại độ kính trong nhiều năm
Độ kính có thể thay đổi theo tuổi, thói quen nhìn gần, bệnh lý mắt hoặc sau một số can thiệp. Đeo kính sai độ lâu ngày có thể gây mỏi, nhức đầu, nhìn kém và tăng cảm giác lóa.
Một sai lầm khác là bỏ qua triệu chứng một mắt. Nếu chỉ một mắt chói rõ hơn, nhìn mờ hơn hoặc đau hơn, khả năng có vấn đề tại mắt đó cao hơn. Bạn có thể tự che từng mắt để so sánh, nhưng không nên tự kết luận. Kết quả so sánh tại nhà chỉ giúp bạn biết cần đi khám sớm hơn.
Lời khuyên của bác sĩ: cách giảm chói an toàn trong sinh hoạt
Trong khi chờ khám hoặc với trường hợp chói nhẹ đã được kiểm tra, bạn có thể áp dụng một số biện pháp an toàn. Khi ra nắng, nên đội nón rộng vành hoặc dùng kính chắn nắng đạt chuẩn. Nếu có tật khúc xạ, hãy dùng kính đúng độ thay vì chỉ đeo kính râm không độ khiến hình ảnh mờ. Người phải lái xe nhiều nên ưu tiên tầm nhìn rõ, giảm lóa nhưng vẫn đủ sáng để quan sát an toàn.
Hãy giữ kính sạch và thay tròng khi bề mặt trầy nhiều hoặc lớp phủ hư. Khi chọn tròng, nên trao đổi rõ nhu cầu: đi xe máy, lái ô tô, làm ngoài trời, câu cá, làm văn phòng, dùng màn hình nhiều hay cần kính đổi màu. Không có một loại tròng phù hợp cho tất cả mọi người. Với người thường xuyên đi nắng, tròng chống UV là yếu tố nền tảng; tròng đổi màu, phân cực hoặc chống phản quang sẽ được cân nhắc thêm theo tình huống.
Nếu có khô mắt, hãy điều chỉnh môi trường làm việc: tránh gió quạt thổi trực tiếp vào mắt, nghỉ mắt khi dùng màn hình, chớp mắt chủ động, uống đủ nước và ngủ đủ. Tuy nhiên, việc dùng nước mắt nhân tạo loại nào, tần suất ra sao hoặc có cần điều trị viêm bờ mi, dị ứng hay không cần dựa trên khám cụ thể. Bài viết không đưa toa thuốc vì mỗi người có tình trạng mắt và bệnh nền khác nhau.
Với trẻ em, phụ huynh không nên chỉ mua kính râm khi thấy trẻ nheo mắt ngoài nắng. Nheo mắt có thể do cận thị, loạn thị, viễn thị, nhược thị, khô mắt, dị ứng hoặc thói quen nhìn. Trẻ cần được đo khúc xạ và khám mắt phù hợp lứa tuổi. Nếu trẻ cận thị tiến triển, các phương án kiểm soát cận thị như kính gọng chuyên biệt, Ortho-K hoặc atropine cần được bác sĩ theo dõi, giải thích lợi ích, giới hạn và rủi ro. Ortho-K không chữa khỏi cận vĩnh viễn; hiệu quả và độ an toàn phụ thuộc chọn đúng đối tượng, vệ sinh, giác mạc và tái khám.
Ở Bến Tre, khi nào nên đến phòng khám mắt?
Nếu bạn ở Bến Tre và thường xuyên bị lóa nắng khi đi xe máy, làm việc ngoài trời hoặc lái ô tô, việc khám mắt định kỳ có thể giúp phát hiện sớm nguyên nhân. Bạn nên đến phòng khám khi kính đang dùng không còn thoải mái, phải nheo mắt nhiều, hay đau đầu, nhìn đèn bị kéo tia, nhìn mờ lúc chiều tối, chảy nước mắt khi ra nắng hoặc sợ ánh sáng hơn trước.
Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh tọa lạc tại 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre. Phòng khám tiếp nhận khám mắt, đo khúc xạ, kiểm soát cận thị trẻ em, Ortho-K và tư vấn tròng kính Essilor/ZEISS theo nhu cầu. Khi cần cắt kính, việc phối hợp giữa khám mắt và khúc xạ giúp hạn chế tình trạng chỉ đổi tròng theo cảm giác mà bỏ sót nguyên nhân y khoa.
Trong buổi khám, bạn nên mang theo kính đang dùng, toa kính cũ nếu có, thuốc nhỏ mắt đang sử dụng và mô tả rõ công việc hằng ngày. Nếu triệu chứng xảy ra khi lái xe, hãy nói rõ là ban ngày, ban đêm, trời mưa hay khi gặp đèn pha. Những chi tiết nhỏ này giúp việc tư vấn tròng kính và hướng xử trí sát thực tế hơn.
Vậy cuối cùng: khám trước hay đổi tròng trước?
Với câu hỏi chói mắt khi đi nắng nên khám hay đổi tròng kính, cách trả lời an toàn nhất là phân tầng nguy cơ. Nếu có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào như đau, đỏ, nhìn mờ, chói đột ngột, chấn thương, chảy ghèn, sợ ánh sáng trong nhà hoặc triệu chứng ở trẻ nhỏ, hãy khám trước. Nếu không có dấu hiệu cảnh báo nhưng kính đã cũ, trầy, sai độ hoặc không chống UV, bạn vẫn nên đo khúc xạ và kiểm tra mắt cơ bản trước khi đổi tròng để đảm bảo lựa chọn đúng.
Trong trường hợp bạn vừa khám mắt gần đây, thị lực ổn định, không có bệnh lý và bác sĩ xác nhận mắt khỏe, việc đổi sang tròng kính có chống UV, chống phản quang, đổi màu hoặc phân cực có thể được cân nhắc theo nhu cầu. Nhưng nếu sau khi đổi kính mà vẫn chói, mỏi, nhức hoặc nhìn mờ, bạn nên quay lại kiểm tra thay vì tiếp tục đổi kính nhiều lần theo cảm tính.
Chói mắt là triệu chứng có thể đơn giản nhưng cũng có thể là dấu hiệu của vấn đề cần điều trị. Đừng tự gây áp lực phải chọn ngay giữa khám và đổi tròng. Trong nhiều trường hợp, trình tự hợp lý là: khám mắt, đo khúc xạ, kiểm tra kính hiện tại, sau đó mới quyết định loại tròng phù hợp. Cách này thận trọng hơn và giúp bạn bảo vệ thị lực lâu dài.
Đặt lịch khám
Nếu bạn chưa rõ nguyên nhân chói mắt khi đi nắng, hãy đặt lịch để được khám mắt, đo khúc xạ và tư vấn tròng kính phù hợp với nhu cầu đi nắng, lái xe hoặc làm việc ngoài trời.
Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám.
Câu hỏi thường gặp
1. Chói mắt khi đi nắng có nguy hiểm không?
Không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Chói nhẹ khi nắng gắt có thể liên quan đến môi trường hoặc tròng kính chưa phù hợp. Tuy nhiên, nếu chói kèm đau, đỏ, nhìn mờ, chảy nước mắt nhiều, nhìn quầng sáng hoặc xuất hiện đột ngột, bạn nên khám mắt sớm để loại trừ bệnh lý.
2. Tôi nên đổi kính râm trước hay đi khám trước?
Nếu bạn có triệu chứng bất thường hoặc lâu chưa kiểm tra mắt, nên khám và đo khúc xạ trước. Sau khi biết mắt có khỏe không, độ kính có đúng không, bác sĩ hoặc chuyên viên khúc xạ mới tư vấn loại tròng phù hợp như chống UV, đổi màu, phân cực hoặc chống phản quang.
3. Tròng kính đổi màu có giúp giảm chói khi đi nắng không?
Tròng đổi màu có thể giúp nhiều người thoải mái hơn khi ra nắng, nhưng hiệu quả phụ thuộc loại tròng, điều kiện tia UV, nhiệt độ và nhu cầu sử dụng. Một số người lái xe trong ô tô hoặc cần giảm chói phản xạ mạnh có thể cần tư vấn thêm về tròng phân cực hoặc giải pháp khác.
4. Khô mắt có làm chói mắt ngoài nắng không?
Có. Khô mắt làm phim nước mắt không đều, khiến ánh sáng tán xạ nhiều hơn và gây cộm xốn, nhìn mờ dao động, chảy nước mắt sống hoặc sợ ánh sáng. Nếu khô mắt kéo dài, bạn nên khám để xác định nguyên nhân và hướng chăm sóc phù hợp.
5. Trẻ em hay nheo mắt ngoài nắng có cần đo mắt không?
Nên cho trẻ khám mắt nếu nheo mắt lặp lại, dụi mắt, than nhức đầu, nhìn bảng kém hoặc học tập giảm tập trung. Trẻ có thể bị tật khúc xạ, khô mắt, dị ứng hoặc vấn đề khác. Việc kiểm soát cận thị nếu cần phải cá thể hóa và tái khám theo hướng dẫn, không cam kết ngừng tăng độ.