Bệnh mắt thường gặp
Mất thị lực thoáng qua: khi nào cần đi khám ngay?
Mất thị lực thoáng qua là tình trạng nhìn mờ, tối sầm, mất một phần hoặc gần như toàn bộ thị lực trong thời gian ngắn rồi tự hồi phục. Dù chỉ kéo dài vài giây đến vài phút, triệu chứng này có thể liên quan đến bệnh mắt, bệnh mạch máu hoặc thần kinh cần được đánh giá sớm.
Lưu ý y khoa: Chỉ tham khảo, không thay thế khám. Triệu chứng nặng hãy khám sớm.
Tóm tắt nhanh: dấu hiệu nào không nên chờ?
Cần đi cấp cứu hoặc khám rất sớm
Hãy tìm hỗ trợ y tế ngay nếu thị lực mất đột ngột như có màn đen che, như rèm kéo xuống, hoặc mất một vùng nhìn dù sau đó hồi phục. Đặc biệt nguy hiểm khi kèm méo miệng, yếu tay chân, tê nửa người, chóng mặt, nói khó, lú lẫn, đau ngực hoặc đau đầu dữ dội. Đây có thể là dấu hiệu liên quan thiếu máu thoáng qua, đột quỵ, tắc mạch võng mạc hoặc bệnh lý thần kinh mắt.
Cũng nên khám nếu tự hết
Việc thị lực tự sáng lại không có nghĩa là mắt bình thường. Nhiều nguyên nhân như co thắt mạch, cục máu nhỏ, migraine thị giác, rối loạn huyết áp, bệnh võng mạc hoặc tăng nhãn áp có thể diễn ra từng cơn. Khám mắt giúp bác sĩ đánh giá thị lực, đồng tử, nhãn áp, đáy mắt và quyết định có cần phối hợp chuyên khoa nội thần kinh, tim mạch hoặc xét nghiệm thêm hay không.
Mất thị lực thoáng qua là một triệu chứng, không phải một chẩn đoán. Người bệnh thường mô tả khác nhau: tối sầm vài giây khi đứng dậy, nhìn như có màn xám, mất nửa vùng nhìn, chớp sáng ngoằn ngoèo, mờ một mắt khi vận động, hoặc nhìn mờ rồi đau đầu. Mỗi kiểu mô tả gợi ý một nhóm nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, điều quan trọng không phải chỉ là triệu chứng có hết hay không, mà là cơn xảy ra như thế nào, kéo dài bao lâu, ở một mắt hay hai mắt và đi kèm dấu hiệu gì.
Bài viết này giúp bạn hiểu khi nào cần đi khám ngay, khi nào có thể đặt lịch khám sớm, và cần chuẩn bị thông tin gì trước khi gặp bác sĩ mắt. Nội dung chỉ nhằm cung cấp kiến thức phổ thông, không thay thế khám trực tiếp, chẩn đoán hoặc điều trị cá thể hóa.
Mất thị lực thoáng qua là gì?
Mất thị lực thoáng qua là tình trạng giảm hoặc mất khả năng nhìn trong thời gian ngắn, sau đó hồi phục hoàn toàn hoặc gần hoàn toàn. Cơn có thể kéo dài vài giây, vài phút, hiếm khi lâu hơn. Có người chỉ bị một lần, có người lặp lại nhiều lần trong ngày hoặc trong nhiều tuần. Triệu chứng có thể xảy ra ở một mắt, hai mắt, một vùng nhìn hoặc toàn bộ trường nhìn.
Trong thực hành khám mắt, bác sĩ thường hỏi kỹ để phân biệt giữa mờ mắt thật sự và các cảm giác dễ nhầm lẫn. Ví dụ, cảm giác choáng váng khi đứng dậy có thể làm mọi thứ tối sầm trong vài giây do huyết áp thay đổi. Cảm giác có chấm đen trôi nổi thường là ruồi bay dịch kính, không hẳn là mất thị lực. Chói sáng khi đi nắng, nhìn quầng quanh đèn, hoặc mỏi mắt sau khi dùng màn hình cũng có thể được người bệnh gọi chung là mờ mắt. Việc mô tả đúng giúp định hướng nguyên nhân nhanh hơn.
Một điểm rất quan trọng là mất thị lực thoáng qua ở một mắt có thể gợi ý vấn đề tại mắt, dây thần kinh thị giác hoặc mạch máu nuôi võng mạc. Trong khi đó, triệu chứng ở cả hai mắt hoặc mất cùng một bên vùng nhìn của cả hai mắt có thể liên quan vùng thị giác trong não. Người bệnh không phải lúc nào cũng tự phân biệt được. Một cách đơn giản là khi cơn xảy ra, nếu an toàn, hãy thử che từng mắt để xem mắt nào bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, không nên trì hoãn việc đi khám chỉ để tự kiểm tra.
Vì sao mất thị lực thoáng qua cần được xem là dấu hiệu quan trọng?
Mắt là cơ quan tiêu thụ nhiều oxy và phụ thuộc vào dòng máu liên tục. Võng mạc và dây thần kinh thị giác rất nhạy với thiếu máu. Khi dòng máu nuôi mắt bị giảm tạm thời, người bệnh có thể thấy màn đen che mắt, mờ đột ngột hoặc mất một vùng nhìn. Nếu tình trạng này do cục máu đông nhỏ, mảng xơ vữa hoặc co thắt mạch, nó có thể là tín hiệu cảnh báo cho những vấn đề toàn thân như bệnh tim mạch, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường hoặc nguy cơ đột quỵ.
Theo các nguồn y khoa uy tín như American Academy of Ophthalmology, mất thị lực đột ngột là triệu chứng cần được đánh giá khẩn vì có thể liên quan bệnh võng mạc, thần kinh thị giác hoặc mạch máu. Bạn có thể tham khảo thêm thông tin tổng quan tại AAO. Tuy nhiên, thông tin trực tuyến không thể thay thế thăm khám, đặc biệt khi triệu chứng đang diễn ra hoặc vừa xảy ra.
Không phải mọi trường hợp đều là cấp cứu nguy kịch. Một số người bị migraine thị giác có các vệt sáng lấp lánh, hình răng cưa, lan dần trong vùng nhìn rồi hết trong 20 đến 30 phút, đôi khi sau đó đau đầu. Một số người bị khô mắt, co quắp điều tiết, thay đổi đường huyết hoặc tụt huyết áp tư thế có thể thấy mờ thoáng qua. Dù vậy, việc tự kết luận là migraine hoặc mỏi mắt khi chưa khám có thể bỏ sót bệnh lý nguy hiểm, nhất là ở người trên 50 tuổi hoặc có bệnh nền tim mạch.
Cần nhấn mạnh rằng mục tiêu của bài viết không phải làm bạn lo lắng quá mức, mà là giúp bạn không xem nhẹ tín hiệu quan trọng. Khi đặt câu hỏi mất thị lực thoáng qua khi nào cần đi khám ngay, hãy ưu tiên an toàn: triệu chứng đột ngột, khác thường, kèm dấu hiệu thần kinh hoặc đau mắt nên được đánh giá sớm.
Những nguyên nhân thường gặp có thể gây mất thị lực thoáng qua
Có nhiều nhóm nguyên nhân, từ tương đối lành tính đến cần xử trí khẩn. Chỉ dựa vào cảm giác của người bệnh thường không đủ để phân biệt. Bác sĩ mắt sẽ kết hợp hỏi bệnh, đo thị lực, khám trước mắt, đo nhãn áp, soi đáy mắt và có thể đề nghị kiểm tra thêm tùy trường hợp.
Thiếu máu thoáng qua ở võng mạc hoặc thần kinh thị giác
Người bệnh có thể thấy tối sầm một mắt, như có rèm che từ trên xuống hoặc dưới lên, kéo dài vài phút rồi tự hết. Đây là kiểu triệu chứng cần đặc biệt thận trọng vì có thể liên quan hẹp động mạch cảnh, rối loạn nhịp tim, cục máu đông nhỏ hoặc bệnh mạch máu. Trường hợp này thường cần phối hợp đánh giá mắt và toàn thân.
Migraine thị giác hoặc aura migraine
Triệu chứng thường là vệt sáng, hình zigzag, điểm mù lấp lánh, lan dần trong vùng nhìn, có thể ảnh hưởng cả hai mắt theo trường nhìn. Cơn thường kéo dài 10 đến 60 phút và có thể kèm đau đầu, buồn nôn, sợ ánh sáng. Migraine là chẩn đoán cần cân nhắc sau khi loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm, nhất là nếu cơn mới xuất hiện lần đầu.
Tăng nhãn áp góc đóng hoặc cơn tăng nhãn áp
Mắt đau nhức, đỏ, nhìn mờ, thấy quầng xanh đỏ quanh đèn, buồn nôn hoặc đau đầu là dấu hiệu cần đi khám ngay. Tăng nhãn áp cấp có thể làm tổn thương thần kinh thị giác nếu chậm xử trí. Không nên tự nhỏ thuốc hoặc chờ qua đêm khi có đau mắt nhiều kèm giảm thị lực.
Bệnh võng mạc, dịch kính hoặc bong võng mạc
Chớp sáng, ruồi bay tăng đột ngột, có màn đen che một góc nhìn hoặc mất vùng nhìn có thể liên quan rách võng mạc, xuất huyết dịch kính hoặc bong võng mạc. Dù đôi khi triệu chứng ban đầu thoáng qua, người bệnh nên khám sớm, đặc biệt nếu cận thị nặng, từng chấn thương hoặc từng phẫu thuật mắt.
Viêm thần kinh thị giác và bệnh lý thần kinh mắt
Đau khi liếc mắt, giảm nhận biết màu sắc, mờ mắt tiến triển trong vài giờ đến vài ngày có thể gợi ý viêm thần kinh thị giác. Một số bệnh lý thần kinh khác cũng gây mất thị lực từng cơn khi vận động hoặc khi thân nhiệt tăng. Đây là nhóm cần đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa phù hợp.
Rối loạn toàn thân: huyết áp, đường huyết, thiếu máu
Tụt huyết áp tư thế, hạ đường huyết, mất nước, thiếu máu hoặc rối loạn nhịp tim có thể làm người bệnh thấy tối sầm, hoa mắt, nhìn mờ thoáng qua. Nếu kèm ngất, hồi hộp, đau ngực, khó thở hoặc yếu liệt, cần đi cấp cứu. Khám mắt vẫn hữu ích khi triệu chứng lặp lại hoặc khó phân biệt với mất thị lực thật sự.
Khi nào cần đi khám ngay?
Câu hỏi trọng tâm là mất thị lực thoáng qua khi nào cần đi khám ngay. Dưới đây là các tình huống nên ưu tiên đi cấp cứu hoặc khám mắt khẩn, không nên tự theo dõi tại nhà.
1. Mất thị lực đột ngột ở một mắt
Nếu bạn thấy một mắt tối sầm, như rèm che, như màn xám phủ hoặc mất một phần trường nhìn rồi tự sáng lại, hãy đi khám sớm trong ngày hoặc đến cơ sở cấp cứu nếu triệu chứng mới xảy ra. Đây có thể là dấu hiệu của thiếu máu võng mạc thoáng qua hoặc bệnh mạch máu cần đánh giá.
2. Kèm dấu hiệu thần kinh
Yếu tay chân, tê nửa người, méo miệng, nói khó, nhìn đôi, mất thăng bằng, lú lẫn, đau đầu dữ dội đột ngột là các dấu hiệu báo động. Trong tình huống này, ưu tiên cấp cứu vì có thể liên quan cơn thiếu máu não thoáng qua hoặc đột quỵ. Không nên tự lái xe đến phòng khám.
3. Đau mắt, đỏ mắt, buồn nôn hoặc nhìn quầng sáng
Mất thị lực thoáng qua kèm đau mắt nhiều, đỏ mắt, sợ ánh sáng, nhìn quầng quanh đèn, đau đầu hoặc buồn nôn cần khám ngay. Đây có thể là biểu hiện của tăng nhãn áp cấp, viêm trong mắt, viêm giác mạc hoặc nhiễm trùng mắt.
4. Chớp sáng, ruồi bay tăng đột ngột, màn đen che góc nhìn
Những dấu hiệu này gợi ý bệnh lý dịch kính võng mạc. Người cận thị cao, người lớn tuổi, người từng chấn thương mắt hoặc từng phẫu thuật mắt càng cần khám sớm để loại trừ rách hoặc bong võng mạc.
5. Cơn mới xuất hiện ở người trên 50 tuổi
Ở người lớn tuổi, mất thị lực thoáng qua có thể liên quan bệnh mạch máu. Nếu kèm đau vùng thái dương, đau khi nhai, sốt, sụt cân, đau cơ vai hông hoặc đau đầu mới xuất hiện, cần khám khẩn vì một số bệnh viêm mạch có thể đe dọa thị lực.
6. Có bệnh nền tim mạch hoặc nguy cơ cao
Người tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá, bệnh van tim, rung nhĩ, từng đột quỵ hoặc từng cơn thiếu máu não thoáng qua nên thận trọng hơn. Một cơn mất thị lực thoáng qua có thể là dấu hiệu cảnh báo cần đánh giá toàn diện.
Khi nào có thể đặt lịch khám sớm thay vì cấp cứu?
Một số tình huống không nhất thiết phải cấp cứu ngay trong đêm, nhưng vẫn nên đặt lịch khám mắt sớm, thường trong vài ngày, đặc biệt nếu triệu chứng tái diễn. Ví dụ, bạn thỉnh thoảng nhìn mờ vài giây khi chuyển từ nằm sang đứng, không đau mắt, không yếu liệt, tự hết hoàn toàn và có tiền sử huyết áp thấp. Hoặc bạn thấy mờ dao động khi đọc sách, dùng máy tính lâu, kèm khô rát, chớp mắt thì rõ hơn. Những tình huống này có thể liên quan khô mắt, rối loạn điều tiết, huyết áp tư thế hoặc mỏi mắt, nhưng vẫn cần khám nếu lặp lại.
Nếu bạn có tật khúc xạ, đeo kính không đúng độ cũng có thể gây nhìn mờ, nhức đầu, khó tập trung, nhất là khi làm việc gần. Tuy nhiên, đeo kính sai độ thường gây mờ kéo dài hoặc dao động theo hoạt động, ít khi gây mất thị lực như màn đen che mắt. Khi nghi ngờ liên quan khúc xạ, bạn có thể tham khảo dịch vụ đo khúc xạ để kiểm tra độ kính, thị lực và nhu cầu điều chỉnh phù hợp.
Ở trẻ em, việc mô tả mất thị lực thoáng qua thường không rõ ràng. Trẻ có thể nói nhìn mờ, chớp sáng, đau đầu, không nhìn rõ bảng hoặc hay nheo mắt. Cha mẹ không nên tự kết luận trẻ giả vờ hoặc chỉ do cận thị. Trẻ cần được khám mắt, đo khúc xạ, đánh giá hai mắt, đáy mắt khi có chỉ định và theo dõi cá thể hóa theo tuổi, độ khúc xạ, trục nhãn cầu, giác mạc, thói quen học tập, thời gian ngoài trời và tiền sử gia đình. Các phương án như kính kiểm soát cận thị, Ortho-K hoặc atropine nếu được cân nhắc đều cần bác sĩ đánh giá, không có phương pháp nào cam kết ngừng tăng độ hay chữa khỏi cận thị vĩnh viễn.
Đặt lịch khám
Nếu bạn từng có cơn mất thị lực thoáng qua, nhìn mờ đột ngột, chớp sáng hoặc không chắc triệu chứng có nguy hiểm hay không, hãy đặt lịch khám mắt để được đánh giá trực tiếp.
Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám. Nếu có yếu liệt, nói khó, đau đầu dữ dội, đau mắt nhiều hoặc thị lực chưa hồi phục, hãy đi cấp cứu.
Bác sĩ sẽ hỏi gì khi bạn đi khám?
Chuẩn bị thông tin trước khi đi khám giúp quá trình đánh giá chính xác hơn. Bạn không cần tự chẩn đoán, nhưng nên ghi lại càng cụ thể càng tốt. Một câu mô tả như tôi bị mờ mắt có thể chưa đủ. Bác sĩ cần biết cơn bắt đầu đột ngột hay từ từ, kéo dài bao lâu, một mắt hay hai mắt, mất toàn bộ hay một vùng nhìn, có đau không, có chớp sáng hay không, có yếu liệt hoặc nói khó hay không.
Những thông tin nên ghi lại
- Thời điểm cơn xảy ra, kéo dài bao lâu, tự hết hay còn dư mờ.
- Bị ở mắt phải, mắt trái, cả hai mắt hay không xác định được.
- Cảm giác như màn đen, màn xám, rèm che, chớp sáng, hình zigzag, điểm mù hay nhìn đôi.
- Có đau mắt, đỏ mắt, nhức đầu, buồn nôn, chóng mặt, tê yếu, nói khó hoặc đau ngực không.
- Cơn xảy ra khi đứng dậy, cúi người, tập thể dục, đọc sách, dùng máy tính, sau thiếu ngủ hay sau căng thẳng.
- Tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu, bệnh tim, migraine, cận thị nặng, chấn thương mắt hoặc phẫu thuật mắt.
- Thuốc đang dùng, kể cả thuốc tim mạch, nội tiết, thuốc chống đông, thuốc nhỏ mắt hoặc thực phẩm bổ sung.
Nếu cơn đang xảy ra, ưu tiên an toàn hơn là ghi chép. Sau khi ổn định, bạn có thể nhờ người nhà mô tả lại những gì họ quan sát thấy, ví dụ mặt có lệch không, nói có rõ không, dáng đi có loạng choạng không. Những thông tin này rất có giá trị khi bác sĩ đánh giá nguy cơ thần kinh mạch máu.
Quy trình khám mắt thường gồm những bước nào?
Quy trình có thể thay đổi tùy triệu chứng và mức độ khẩn. Tại phòng khám mắt, bác sĩ thường bắt đầu bằng hỏi bệnh chi tiết, sau đó kiểm tra chức năng thị giác và cấu trúc mắt. Nếu phát hiện dấu hiệu nghi ngờ bệnh toàn thân hoặc thần kinh, bác sĩ có thể khuyên người bệnh đến bệnh viện có chuyên khoa phù hợp để làm thêm xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh.
Bước 1: Đo thị lực và đánh giá khúc xạ
Đo thị lực giúp xác định mức nhìn hiện tại, so sánh hai mắt và xem thị lực có cải thiện với kính thử hay không. Đánh giá khúc xạ hữu ích khi người bệnh có cận, viễn, loạn thị hoặc nghi đeo kính chưa phù hợp. Tuy nhiên, nếu mất thị lực đột ngột, bác sĩ sẽ không chỉ dừng ở việc đo độ kính.
Bước 2: Khám trước mắt và đo nhãn áp
Bác sĩ quan sát giác mạc, kết mạc, tiền phòng, đồng tử và thủy tinh thể. Đo nhãn áp giúp sàng lọc tăng nhãn áp, đặc biệt khi người bệnh đau mắt, đỏ mắt, nhìn quầng sáng. Một số trường hợp cần soi góc tiền phòng hoặc đánh giá sâu hơn.
Bước 3: Khám đáy mắt khi cần
Soi đáy mắt giúp đánh giá võng mạc, mạch máu võng mạc, gai thị và dịch kính. Đây là bước quan trọng khi có chớp sáng, ruồi bay, màn che, mất vùng nhìn, đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc nghi bệnh mạch máu. Có trường hợp cần nhỏ giãn đồng tử, sau đó người bệnh sẽ nhìn mờ và chói tạm thời trong vài giờ.
Bước 4: Chỉ định xét nghiệm hoặc chuyển chuyên khoa nếu cần
Nếu triệu chứng gợi ý thiếu máu thoáng qua, viêm mạch, bệnh thần kinh hoặc bệnh tim mạch, bác sĩ có thể đề nghị người bệnh đến cơ sở có chuyên khoa nội thần kinh, tim mạch hoặc cấp cứu. Mục tiêu là không bỏ sót nguyên nhân có nguy cơ ảnh hưởng tính mạng hoặc thị lực.
Tại Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh – Bến Tre, người bệnh có thể được khám mắt, đo khúc xạ và tư vấn bước tiếp theo tùy triệu chứng. Phòng khám ở 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre, hotline 079 860 86 86. Các thiết bị và quy trình như hệ thống khúc xạ, cắt kính, tròng kính Essilor hoặc ZEISS được sử dụng theo nhu cầu phù hợp, nhưng chẩn đoán vẫn cần dựa trên thăm khám trực tiếp và tình trạng từng người.
Các yếu tố làm tăng nguy cơ cần đi khám sớm
Không phải ai bị mất thị lực thoáng qua cũng có cùng mức nguy cơ. Một người trẻ, có tiền sử migraine điển hình nhiều năm, cơn giống hệt trước đây và khám mắt bình thường có thể được theo dõi khác với người lớn tuổi mới có cơn mất thị lực một mắt lần đầu. Dưới đây là những yếu tố khiến bác sĩ thường thận trọng hơn.
Tuổi và bệnh nền
Người trên 50 tuổi, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá, béo phì, bệnh tim hoặc tiền sử đột quỵ có nguy cơ bệnh mạch máu cao hơn. Mất thị lực thoáng qua trong nhóm này cần được đánh giá sớm, ngay cả khi cơn đã hết.
Đặc điểm cơn
Cơn kéo dài vài phút, xảy ra một mắt, cảm giác rèm che, mất vùng nhìn hoặc lặp lại nhiều lần là những mô tả đáng chú ý. Cơn xảy ra khi gắng sức, sau thay đổi tư thế hoặc kèm ngất cũng cần đánh giá toàn thân.
Triệu chứng đi kèm ở mắt
Đau mắt, đỏ mắt, sợ ánh sáng, chảy nước mắt nhiều, nhìn quầng sáng, chớp sáng hoặc ruồi bay tăng đột ngột gợi ý bệnh mắt cần khám. Nếu có giảm thị lực kéo dài sau cơn, không nên chờ tự hồi phục.
Triệu chứng thần kinh toàn thân
Nói khó, yếu tay chân, tê mặt, nhìn đôi, mất thăng bằng, lú lẫn hoặc đau đầu dữ dội đột ngột là các dấu hiệu cấp cứu. Trong tình huống này, cần ưu tiên đánh giá nguy cơ đột quỵ hơn là chỉ khám mắt thông thường.
Những sai lầm thường gặp khi tự xử trí
Nhiều người chần chừ vì cơn đã hết, vì bận việc hoặc vì nghĩ mắt mờ là do tuổi tác. Sự chủ quan này có thể làm chậm thời điểm phát hiện bệnh. Ngược lại, cũng có người quá lo lắng, tự mua nhiều loại thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc uống không rõ nguồn gốc. Cả hai thái độ đều không phù hợp.
Sai lầm 1: Nghĩ tự hết là không nguy hiểm
Một số bệnh mạch máu có thể gây triệu chứng thoáng qua rồi hồi phục. Chính tính chất thoáng qua khiến người bệnh dễ bỏ qua. Nếu cơn có dạng màn đen, rèm che hoặc kèm dấu hiệu thần kinh, cần khám ngay dù hiện tại nhìn lại bình thường.
Sai lầm 2: Tự nhỏ thuốc theo cảm giác
Thuốc nhỏ mắt không phù hợp có thể che lấp triệu chứng, gây kích ứng hoặc làm chậm điều trị. Đặc biệt, không nên tự dùng thuốc chứa corticoid khi chưa được bác sĩ chỉ định vì có nguy cơ làm nặng nhiễm trùng hoặc tăng nhãn áp ở một số người.
Sai lầm 3: Chỉ đi đo kính mà bỏ qua khám bệnh mắt
Đo kính rất cần thiết khi nghi tật khúc xạ, nhưng mất thị lực thoáng qua không nên được xem đơn giản là thiếu độ kính. Người bệnh cần được hỏi bệnh, khám mắt và đánh giá đáy mắt khi có chỉ định.
Sai lầm 4: Tự lái xe khi đang nhìn mờ
Khi thị lực không ổn định, chóng mặt hoặc có dấu hiệu thần kinh, tự lái xe rất nguy hiểm. Hãy nhờ người thân đưa đi hoặc gọi hỗ trợ y tế. Nếu nghi đột quỵ, nên đến cơ sở cấp cứu càng sớm càng tốt.
Lời khuyên thực tế từ góc nhìn bác sĩ mắt
Khi người bệnh đến khám vì mất thị lực thoáng qua, bác sĩ không chỉ quan tâm mắt có sáng lại hay không. Điều quan trọng là tìm xem cơn đó có phải dấu hiệu cảnh báo của bệnh cần xử trí sớm. Vì vậy, bạn nên mô tả thật cụ thể, không cố gắng tự gán nhãn triệu chứng là migraine, thiếu máu não hay khô mắt nếu chưa được khám.
Nếu bạn đang ở nhà và vừa trải qua cơn mờ mắt, hãy ngồi hoặc nằm ở nơi an toàn, tránh té ngã. Nếu có máy đo huyết áp và đường huyết, có thể ghi nhận chỉ số nếu bạn đã được hướng dẫn sử dụng, nhưng không nên để việc đo đạc làm trì hoãn cấp cứu khi có dấu hiệu nặng. Không tự uống thuốc chống đông, thuốc huyết áp, thuốc đau đầu liều cao hoặc thuốc nhỏ mắt không rõ loại.
Người có bệnh nền nên kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và tái khám định kỳ theo chuyên khoa đang theo dõi. Bảo vệ mắt cũng bao gồm khám mắt định kỳ, đặc biệt ở người đái tháo đường, tăng huyết áp, cận thị cao, glaucoma hoặc có tiền sử bệnh võng mạc. Việc phát hiện sớm tổn thương đáy mắt có thể giúp bác sĩ tư vấn hướng theo dõi phù hợp, dù không thể cam kết ngăn mọi biến cố.
Với người làm việc nhiều với màn hình, hãy duy trì thói quen nghỉ mắt, chớp mắt đầy đủ, điều chỉnh ánh sáng và khoảng cách nhìn. Những biện pháp này có thể giúp giảm mỏi mắt, khô mắt và mờ dao động do điều tiết, nhưng không thay thế khám khi có mất thị lực đột ngột. Nếu bạn cần kiểm tra tổng thể, có thể đặt lịch khám mắt tổng quát để bác sĩ đánh giá thị lực, khúc xạ và các dấu hiệu bệnh mắt liên quan.
Khi nào nên đến Phòng khám mắt bác sĩ Minh tại Bến Tre?
Nếu bạn ở Bến Tre hoặc khu vực lân cận và có triệu chứng mờ mắt, mất thị lực thoáng qua đã hồi phục, chớp sáng, ruồi bay, nhìn mờ kéo dài, nghi đeo kính không phù hợp hoặc cần kiểm tra mắt định kỳ, bạn có thể liên hệ Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh. Phòng khám định vị ở các dịch vụ khám mắt, khúc xạ, kiểm soát cận thị trẻ em, Ortho-K và tư vấn tròng kính Essilor/ZEISS theo nhu cầu cá thể hóa.
Trong bối cảnh mất thị lực thoáng qua, phòng khám có thể giúp đánh giá ban đầu về mắt và tư vấn hướng xử trí phù hợp. Tuy nhiên, nếu bạn đang có dấu hiệu cấp cứu như yếu liệt, nói khó, đau đầu dữ dội, đau mắt dữ dội, đỏ mắt nhiều, chấn thương, nghi nhiễm trùng nặng hoặc thị lực chưa hồi phục, hãy đến cơ sở cấp cứu ngay thay vì chờ lịch khám thông thường.
Địa chỉ phòng khám: 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre. Hotline: 079 860 86 86. Khi gọi đặt lịch, bạn nên nói rõ triệu chứng là mất thị lực thoáng qua, thời điểm xảy ra, một mắt hay hai mắt và có dấu hiệu đi kèm hay không để được hướng dẫn phù hợp.
Đặt lịch khám
Mất thị lực thoáng qua có thể là dấu hiệu của bệnh mắt hoặc bệnh toàn thân cần được đánh giá. Nếu triệu chứng không thuộc tình huống cấp cứu, bạn có thể đặt lịch khám để bác sĩ tư vấn trực tiếp.
Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám. Không tự dùng thuốc hoặc trì hoãn cấp cứu khi có triệu chứng nặng.
Câu hỏi thường gặp
1. Mất thị lực thoáng qua vài giây có nguy hiểm không?
Có thể không nguy hiểm, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cần đánh giá, nhất là nếu xảy ra đột ngột ở một mắt, giống màn đen che, lặp lại nhiều lần hoặc kèm yếu liệt, nói khó, đau đầu, đau mắt. Nếu không chắc nguyên nhân, bạn nên khám sớm để được đánh giá trực tiếp.
2. Mất thị lực thoáng qua khi nào cần đi khám ngay?
Cần đi khám ngay hoặc cấp cứu nếu thị lực mất đột ngột, chưa hồi phục, chỉ xảy ra một mắt, kèm đau mắt đỏ mắt, chớp sáng, màn che, đau đầu dữ dội, tê yếu, nói khó, nhìn đôi, chóng mặt nặng hoặc sau chấn thương. Người trên 50 tuổi và người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường cũng nên thận trọng.
3. Mất thị lực thoáng qua có phải do migraine không?
Migraine thị giác có thể gây vệt sáng, điểm mù hoặc hình zigzag lan dần rồi hết, đôi khi kèm đau đầu. Tuy nhiên, không nên tự kết luận là migraine nếu cơn mới xuất hiện lần đầu, khác với trước đây, xảy ra một mắt hoặc có dấu hiệu thần kinh. Khám mắt và đánh giá y khoa giúp loại trừ nguyên nhân nguy hiểm.
4. Tôi nên làm gì trong lúc đang bị mờ mắt đột ngột?
Hãy dừng hoạt động, ngồi hoặc nằm ở nơi an toàn, không tự lái xe. Nếu có yếu liệt, nói khó, đau đầu dữ dội, đau mắt nhiều, đỏ mắt, chấn thương hoặc thị lực không hồi phục nhanh, hãy gọi người hỗ trợ và đến cấp cứu. Không tự nhỏ thuốc hoặc uống thuốc không được chỉ định.
5. Khám mắt có tìm được nguyên nhân mất thị lực thoáng qua không?
Khám mắt giúp đánh giá thị lực, khúc xạ, nhãn áp, phần trước mắt, võng mạc và thần kinh thị giác. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể định hướng nguyên nhân và quyết định có cần chuyển chuyên khoa nội thần kinh, tim mạch hoặc làm xét nghiệm thêm. Không phải mọi nguyên nhân đều được xác định chỉ bằng một lần khám, nên cần theo dõi theo hướng dẫn.