Bệnh mắt thường gặp
Viêm kết mạc do virus và dị ứng khác nhau thế nào?
Đỏ mắt, cộm xốn và chảy nước mắt có thể gặp trong nhiều bệnh mắt, trong đó viêm kết mạc do virus và viêm kết mạc dị ứng là hai nguyên nhân rất thường gặp. Phân biệt đúng giúp bạn biết khi nào cần cách ly, khi nào nên tránh dị nguyên và khi nào phải đi khám mắt sớm.
Lưu ý y khoa: Chỉ tham khảo, không thay thế khám. Triệu chứng nặng hãy khám sớm.
Tóm tắt nhanh: điểm khác nhau dễ nhớ
Viêm kết mạc do virus thường gợi ý bởi
Bệnh thường bắt đầu ở một mắt rồi lan sang mắt còn lại sau vài ngày. Người bệnh hay có cảm giác cộm như có cát, chảy nước mắt trong, đỏ mắt, mi mắt hơi sưng, có thể kèm đau họng, sổ mũi, ho hoặc tiếp xúc với người đang đỏ mắt. Một số trường hợp có hạch nhỏ trước tai, đau nhẹ khi sờ.
Điểm quan trọng là viêm kết mạc do virus có khả năng lây. Virus có thể lây qua tay, khăn mặt, gối, tay nắm cửa, điện thoại hoặc dùng chung mỹ phẩm mắt. Vì vậy vệ sinh tay và tránh dùng chung vật dụng là phần rất quan trọng trong chăm sóc.
Viêm kết mạc dị ứng thường gợi ý bởi
Triệu chứng nổi bật nhất là ngứa mắt, thường ngứa cả hai mắt. Người bệnh có thể kèm hắt hơi, nghẹt mũi, chảy mũi trong, viêm mũi dị ứng, hen hoặc cơ địa dị ứng. Cơn đỏ mắt hay xuất hiện khi tiếp xúc bụi nhà, phấn hoa, lông thú, nấm mốc, khói, mỹ phẩm, nước hồ bơi hoặc thời tiết thay đổi.
Viêm kết mạc dị ứng không lây từ người này sang người khác. Tuy nhiên, bệnh có thể tái phát theo mùa hoặc kéo dài nếu dị nguyên vẫn còn. Dụi mắt nhiều có thể làm nặng thêm ngứa, sưng mi và kích thích bề mặt mắt.
Nói ngắn gọn, nếu bạn đang tự hỏi viêm kết mạc do virus và dị ứng khác nhau thế nào, hãy nhớ ba điểm: virus thường liên quan lây nhiễm và cảm lạnh, dị ứng thường ngứa dữ dội và có yếu tố kích thích; virus có thể bắt đầu một mắt rồi lan, dị ứng thường hai mắt; virus cần chú ý phòng lây, dị ứng cần kiểm soát dị nguyên và phản ứng viêm.
Viêm kết mạc là gì và vì sao dễ nhầm lẫn?
Kết mạc là lớp màng mỏng, trong suốt phủ mặt trong mi mắt và phần lòng trắng của mắt. Khi lớp này bị kích thích hoặc viêm, các mạch máu giãn ra làm mắt đỏ. Người bệnh có thể thấy cộm, rát, chảy nước mắt, ghèn, sưng mi hoặc khó chịu khi nhìn màn hình. Vì nhiều nguyên nhân khác nhau cùng gây đỏ mắt nên việc chỉ nhìn bằng mắt thường tại nhà rất dễ nhầm.
Trong thực tế, viêm kết mạc có thể do virus, vi khuẩn, dị ứng, hóa chất, khô mắt, kích ứng môi trường hoặc liên quan kính áp tròng. Một số bệnh nghiêm trọng hơn như viêm giác mạc, viêm màng bồ đào, glôcôm góc đóng cấp, trầy xước giác mạc cũng có thể biểu hiện đỏ mắt. Vì vậy, mục tiêu của bài viết không phải để bạn tự chẩn đoán chắc chắn, mà giúp nhận diện khuynh hướng và biết thời điểm cần gặp bác sĩ mắt.
Với viêm kết mạc do virus, tác nhân thường gặp là adenovirus. Theo thông tin giáo dục sức khỏe của CDC, bệnh đau mắt đỏ do virus có thể lây mạnh qua tiếp xúc gần và dịch tiết mắt, đặc biệt khi vệ sinh tay không tốt. Bạn có thể tham khảo thêm tại CDC về conjunctivitis. Với viêm kết mạc dị ứng, cơ chế chính là hệ miễn dịch phản ứng quá mức với dị nguyên, giải phóng các chất trung gian gây ngứa, đỏ và phù nề.
So sánh triệu chứng: ngứa, ghèn, nước mắt, đau và thị lực
1. Cảm giác ngứa
Ngứa là dấu hiệu rất có giá trị trong viêm kết mạc dị ứng. Người bệnh thường muốn dụi mắt liên tục, càng dụi càng ngứa và sưng. Ngứa có thể đi kèm ngứa mũi, hắt hơi, chảy mũi trong, ngứa họng hoặc ngứa da. Nếu triệu chứng ngứa xuất hiện theo mùa, khi dọn nhà, tiếp xúc thú nuôi, bụi, phấn hoa hoặc sau khi dùng một loại mỹ phẩm mới, khả năng dị ứng càng cao.
Trong viêm kết mạc do virus, người bệnh cũng có thể khó chịu, cộm, rát hoặc xốn, nhưng ngứa thường không phải triệu chứng nổi bật nhất. Cảm giác thường được mô tả như có hạt bụi trong mắt, chảy nước mắt và khó mở mắt vào buổi sáng do dịch tiết khô lại.
2. Dịch tiết và ghèn mắt
Viêm kết mạc do virus thường gây chảy nước mắt trong hoặc dịch nhầy loãng. Ghèn thường không đặc vàng xanh nhiều như viêm kết mạc do vi khuẩn. Tuy vậy, sau khi ngủ dậy, mi vẫn có thể dính nhẹ vì nước mắt và dịch tiết khô lại.
Viêm kết mạc dị ứng thường có nước mắt trong, dịch nhầy dai hoặc cảm giác nhiều chất nhầy ở khóe mắt. Một số người thấy mắt long lanh, chảy nước mắt khi ra gió hoặc tiếp xúc môi trường kích thích. Nếu ghèn đặc, vàng xanh, dính mi nhiều, đặc biệt ở trẻ nhỏ, cần được khám để phân biệt với nhiễm khuẩn hoặc tắc lệ đạo.
3. Một mắt hay hai mắt?
Viêm kết mạc do virus có thể bắt đầu ở một mắt. Sau 24 đến 72 giờ, mắt còn lại có thể đỏ theo do lây qua tay hoặc dịch tiết. Mức độ hai mắt có thể không giống nhau. Viêm kết mạc dị ứng lại thường xảy ra ở cả hai mắt ngay từ đầu, dù một bên có thể khó chịu hơn do dụi nhiều hoặc tiếp xúc dị nguyên không đều.
4. Đau, sợ ánh sáng và nhìn mờ
Viêm kết mạc đơn thuần thường gây khó chịu, cộm, rát nhẹ đến vừa, nhưng không gây đau sâu dữ dội. Thị lực có thể mờ thoáng qua do nước mắt hoặc dịch tiết, sau khi chớp mắt có thể đỡ hơn. Nếu nhìn mờ rõ rệt, sợ ánh sáng, đau nhức sâu, buồn nôn, thấy quầng xanh đỏ quanh đèn hoặc đau khi cử động mắt, đó không phải dấu hiệu nên tự theo dõi tại nhà.
Người đeo kính áp tròng cần đặc biệt thận trọng. Đỏ mắt ở người đang dùng kính áp tròng có thể liên quan viêm giác mạc, loét giác mạc hoặc nhiễm trùng nghiêm trọng. Cần ngừng đeo kính áp tròng ngay và đi khám sớm, không tự nhỏ thuốc không rõ thành phần.
Khác nhau về nguyên nhân và khả năng lây
Virus: bệnh mắt có thể lây
Viêm kết mạc do virus thường liên quan adenovirus, đôi khi đi kèm viêm họng, sốt nhẹ hoặc nhiễm siêu vi đường hô hấp. Bệnh có thể lây trước khi triệu chứng rõ và trong thời gian mắt còn đỏ, còn chảy nước mắt. Người bệnh dễ vô tình đưa virus sang người khác khi dụi mắt rồi chạm vào vật dụng chung.
Do đó, chăm sóc viêm kết mạc do virus không chỉ là làm mắt dễ chịu hơn mà còn giảm nguy cơ lây. Rửa tay bằng xà phòng, dùng khăn riêng, không dùng chung gối, không dùng chung thuốc nhỏ mắt, lau bề mặt thường chạm và hạn chế bơi lội là những việc nên thực hiện.
Dị ứng: không lây nhưng hay tái phát
Viêm kết mạc dị ứng xảy ra khi mắt tiếp xúc dị nguyên và hệ miễn dịch phản ứng quá mức. Các dị nguyên thường gặp gồm bụi nhà, mạt bụi, phấn hoa, lông chó mèo, nấm mốc, khói thuốc, hóa chất bay hơi, mỹ phẩm vùng mắt, nước hoa, thuốc nhỏ mắt có chất bảo quản hoặc nước hồ bơi.
Bệnh không lây cho người xung quanh. Tuy nhiên, nếu môi trường sống vẫn nhiều dị nguyên, triệu chứng có thể lặp lại. Người có cơ địa dị ứng, viêm mũi dị ứng, hen, chàm da hoặc tiền sử gia đình dị ứng có nguy cơ cao hơn.
Khác biệt về khả năng lây là lý do câu hỏi viêm kết mạc do virus và dị ứng khác nhau thế nào rất quan trọng trong gia đình, trường học và nơi làm việc. Nếu là virus, cần chú ý vệ sinh và hạn chế lây lan. Nếu là dị ứng, trọng tâm là nhận diện yếu tố kích hoạt, giảm tiếp xúc và kiểm soát triệu chứng phù hợp.
Vì sao phân biệt đúng lại quan trọng?
Thứ nhất, cách chăm sóc khác nhau. Viêm kết mạc do virus thường được chăm sóc hỗ trợ như vệ sinh mắt, chườm mát, nước mắt nhân tạo phù hợp và phòng lây. Kháng sinh không có tác dụng với virus, trừ khi bác sĩ nghi ngờ bội nhiễm vi khuẩn hoặc có chỉ định riêng. Ngược lại, viêm kết mạc dị ứng cần giảm dị nguyên, tránh dụi mắt, có thể cần thuốc chống dị ứng tại mắt hoặc đường toàn thân theo đánh giá của bác sĩ, đặc biệt nếu tái phát nhiều.
Thứ hai, phân biệt giúp tránh dùng thuốc sai. Một số thuốc nhỏ mắt chứa corticoid có thể làm giảm đỏ nhanh nhưng tiềm ẩn nguy cơ tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể, làm nặng nhiễm herpes hoặc che lấp nhiễm trùng giác mạc nếu dùng không đúng. Vì vậy không nên tự mua thuốc nhỏ mắt có chữ “kháng viêm mạnh” hoặc dùng lại toa cũ cho lần đỏ mắt mới.
Thứ ba, một số trường hợp cần đánh giá thị lực, giác mạc và cấu trúc mắt. Tại phòng khám, bác sĩ có thể soi đèn khe, nhuộm giác mạc khi cần, kiểm tra mi mắt, kết mạc, phản ứng đồng tử, thị lực và nhãn áp trong một số tình huống. Đây là cách để loại trừ các bệnh mắt nguy hiểm hơn, nhất là khi triệu chứng không điển hình.
Khi nào có thể theo dõi, khi nào nên khám sớm?
Có thể theo dõi ngắn nếu triệu chứng nhẹ và điển hình
Nếu mắt đỏ nhẹ, chảy nước mắt trong, không đau nhiều, không sợ ánh sáng, thị lực vẫn rõ, không đeo kính áp tròng, không có chấn thương và triệu chứng phù hợp viêm kết mạc do virus hoặc dị ứng, bạn có thể chăm sóc hỗ trợ trong thời gian ngắn. Tuy vậy, nếu sau vài ngày không cải thiện, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Nên khám sớm nếu có dấu hiệu cảnh báo
Hãy đi khám mắt sớm nếu có một trong các dấu hiệu: đau mắt nhiều, đỏ mắt dữ dội, giảm thị lực, nhìn mờ đột ngột, sợ ánh sáng, chói sáng, chảy ghèn đặc nhiều, mắt sưng nề nhanh, có dị vật hoặc chấn thương, bỏng hóa chất, đeo kính áp tròng, trẻ sơ sinh đỏ mắt, người suy giảm miễn dịch, hoặc đỏ mắt không giảm sau chăm sóc ban đầu.
Với trẻ em, người lớn tuổi, người có bệnh nền mắt, sau phẫu thuật mắt hoặc đang dùng thuốc nhỏ mắt kéo dài, ngưỡng đi khám nên thấp hơn. Đỏ mắt ở các nhóm này có thể diễn tiến nhanh hoặc khó tự đánh giá tại nhà.
Quy trình khám thường gồm những gì?
Khi đến khám vì đỏ mắt, bác sĩ không chỉ nhìn xem mắt đỏ nhiều hay ít. Mục tiêu là xác định nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng và loại trừ những bệnh cần xử trí sớm. Một quy trình khám có thể thay đổi tùy từng người, nhưng thường gồm các bước sau:
Bước 1: Hỏi bệnh sử và yếu tố tiếp xúc
Bác sĩ sẽ hỏi mắt đỏ từ khi nào, bắt đầu một hay hai mắt, có ngứa không, có đau không, có nhìn mờ không, có người xung quanh bị đỏ mắt không, có cảm lạnh gần đây không, có dị ứng theo mùa không, có dùng mỹ phẩm, thuốc nhỏ mắt, kính áp tròng hoặc bơi lội gần đây không.
Bước 2: Kiểm tra thị lực và quan sát bên ngoài
Thị lực là dấu hiệu quan trọng. Nếu mắt đỏ nhưng thị lực giảm, bác sĩ sẽ thận trọng hơn với giác mạc, viêm nội nhãn, viêm màng bồ đào hoặc các nguyên nhân khác. Mi mắt, lông mi, tuyến bờ mi và hạch trước tai cũng có thể được kiểm tra.
Bước 3: Khám kết mạc, giác mạc và bề mặt mắt
Khám bằng đèn khe giúp quan sát mức độ đỏ, phù kết mạc, nhú gai dị ứng, hột kết mạc, dịch tiết, tổn thương giác mạc hoặc dấu hiệu khô mắt. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể dùng thuốc nhuộm chuyên dụng để phát hiện trầy xước hoặc viêm giác mạc.
Bước 4: Đưa ra hướng theo dõi và điều trị cá thể hóa
Tùy nguyên nhân, bác sĩ sẽ hướng dẫn vệ sinh, phòng lây, tránh dị nguyên, lựa chọn thuốc nếu cần và lịch tái khám. Không phải ai đỏ mắt cũng cần kháng sinh; cũng không phải ai dị ứng cũng dùng cùng một loại thuốc. Việc điều trị cần phù hợp tuổi, bệnh nền, mức độ triệu chứng và tình trạng bề mặt mắt.
Yếu tố ảnh hưởng đến biểu hiện bệnh
Cùng là viêm kết mạc, mỗi người có biểu hiện khác nhau. Trẻ em có thể dụi mắt nhiều, khó mô tả đau hay nhìn mờ. Người làm việc văn phòng nhìn màn hình lâu có thể đồng thời bị khô mắt, làm cảm giác cộm xốn rõ hơn. Người sống trong môi trường nhiều bụi, máy lạnh, khói thuốc hoặc hóa chất dễ bị kích ứng kéo dài, khiến triệu chứng giống dị ứng nhưng thực chất có nhiều yếu tố phối hợp.
Người có bệnh nền dị ứng thường dễ tái phát viêm kết mạc dị ứng. Ngược lại, người làm việc trong môi trường đông người, trường học, nhà trẻ, bệnh viện hoặc gia đình có người đang đau mắt đỏ dễ gặp viêm kết mạc do virus. Dùng chung khăn mặt, dùng chung thuốc nhỏ mắt hoặc dụi mắt rồi chạm vào vật dụng chung là hành vi làm tăng nguy cơ lây.
Kính áp tròng cũng là yếu tố cần nhắc riêng. Đeo kính quá thời gian khuyến cáo, vệ sinh hộp kính không đúng, ngủ qua đêm với kính không được chỉ định, dùng nước máy rửa kính hoặc tiếp tục đeo khi mắt đỏ đều có thể làm tăng nguy cơ biến chứng giác mạc. Khi có đỏ mắt, người đeo kính áp tròng nên ngừng đeo và mang theo kính, hộp kính, dung dịch đang dùng khi đi khám để bác sĩ đánh giá.
Với trẻ có tật khúc xạ, đỏ mắt và dụi mắt nhiều đôi khi làm phụ huynh lo lắng về cận thị. Bản thân viêm kết mạc không phải nguyên nhân chính gây tăng độ cận, nhưng nhìn mờ do nước mắt, ghèn hoặc khó chịu có thể làm trẻ than mỏi mắt. Nếu trẻ nhìn xa kém, nheo mắt, ngồi sát tivi hoặc học tập khó tập trung, nên kết hợp kiểm tra khúc xạ sau khi tình trạng viêm ổn định. Việc kiểm soát cận thị, Ortho-K, atropine hoặc kính kiểm soát cận cần cá thể hóa theo tuổi, độ cận, khúc xạ, giác mạc, trục nhãn cầu, thói quen sinh hoạt và tái khám; Ortho-K không chữa khỏi cận vĩnh viễn.
Những sai lầm thường gặp khi tự xử trí đỏ mắt
Tự dùng kháng sinh hoặc corticoid
Nhiều người nghĩ mắt đỏ là cần kháng sinh. Thực tế, viêm kết mạc do virus không đáp ứng với kháng sinh, còn dị ứng cũng không phải nhiễm khuẩn. Dùng thuốc không đúng có thể gây kích ứng, dị ứng thuốc, che lấp triệu chứng hoặc làm chậm thời điểm khám. Thuốc có corticoid càng cần thận trọng và chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định, theo dõi phù hợp.
Dụi mắt liên tục
Dụi mắt làm giải phóng thêm chất trung gian gây ngứa trong dị ứng, đồng thời có thể làm trầy xước bề mặt mắt. Với viêm kết mạc do virus, dụi mắt còn làm dịch tiết dính vào tay và tăng nguy cơ lây cho mắt còn lại hoặc người xung quanh.
Dùng chung thuốc nhỏ mắt
Đầu lọ thuốc có thể chạm vào mi, lông mi hoặc bề mặt nhiễm dịch tiết. Dùng chung thuốc nhỏ mắt là cách lây bệnh thường bị xem nhẹ. Mỗi người nên có lọ riêng, không để đầu lọ chạm vào mắt và không dùng thuốc đã mở quá thời gian khuyến cáo trên nhãn.
Chườm nóng khi đang ngứa, sưng
Chườm mát thường giúp dịu ngứa và sưng trong nhiều trường hợp viêm kết mạc dị ứng hoặc virus. Chườm nóng không đúng lúc có thể làm cảm giác nóng rát tăng. Nếu có viêm bờ mi hoặc tắc tuyến Meibomius, bác sĩ có thể hướng dẫn chườm ấm riêng, nhưng không nên áp dụng máy móc cho mọi trường hợp đỏ mắt.
Đặt lịch khám
Nếu bạn khó phân biệt viêm kết mạc do virus và dị ứng, hoặc mắt đỏ kèm đau, nhìn mờ, sợ sáng, hãy khám để được đánh giá bề mặt mắt và hướng dẫn phù hợp.
Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám.
Lời khuyên chăm sóc an toàn tại nhà
Với trường hợp nghi do virus
Hãy rửa tay thường xuyên, tránh chạm tay lên mắt, dùng khăn riêng, giặt khăn và vỏ gối, không dùng chung mỹ phẩm mắt, không đi bơi khi mắt còn đỏ và hạn chế tiếp xúc gần nếu mắt đang chảy nước nhiều. Có thể lau nhẹ dịch tiết bằng gạc sạch và nước muối sinh lý dùng ngoài phù hợp, không chà mạnh. Chườm mát bằng khăn sạch có thể giúp giảm cộm rát. Nếu cần dùng nước mắt nhân tạo, nên chọn sản phẩm phù hợp và tránh dùng chung lọ.
Không tự ý nhỏ kháng sinh, corticoid hoặc thuốc “trị đỏ mắt” không rõ thành phần. Nếu triệu chứng nặng lên, kéo dài, mắt đau, nhìn mờ hoặc có mảng trắng trên giác mạc, cần khám. Theo Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ, đỏ mắt có đau, nhạy cảm ánh sáng hoặc thay đổi thị lực là những dấu hiệu nên được bác sĩ đánh giá; bạn có thể xem thêm thông tin tổng quan tại AAO về pink eye.
Với trường hợp nghi do dị ứng
Cố gắng xác định yếu tố khởi phát: bụi, phấn hoa, lông thú, nấm mốc, nước hồ bơi, mỹ phẩm, thuốc nhỏ mắt mới hoặc môi trường máy lạnh. Rửa mặt, thay quần áo sau khi đi ngoài trời nhiều bụi hoặc phấn hoa. Vệ sinh ga gối, hút bụi, giảm thú nhồi bông trong phòng ngủ, tránh khói thuốc và không dụi mắt. Chườm mát giúp giảm ngứa ở nhiều người.
Nếu dị ứng tái phát nhiều, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc nhỏ mắt chống dị ứng hoặc điều trị phối hợp với viêm mũi dị ứng, nhưng cần dựa trên tuổi, mức độ bệnh, bệnh nền, thai kỳ, thuốc đang dùng và tình trạng bề mặt mắt. Không nên dùng thuốc của người khác, đặc biệt ở trẻ em.
Vệ sinh mắt đúng cách
Luôn rửa tay trước và sau khi chạm vùng mắt. Khi lau mắt, dùng gạc sạch hoặc khăn sạch riêng cho từng bên mắt để tránh lây chéo. Lau từ vùng sạch đến vùng bẩn, không miết mạnh lên giác mạc. Nếu dùng thuốc nhỏ mắt theo chỉ định, không để đầu lọ chạm vào mắt, mi hoặc tay. Sau khi nhỏ, đậy nắp ngay và bảo quản theo hướng dẫn.
Khi nào nên đến Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh?
Người bệnh tại Bến Tre và khu vực lân cận có thể cân nhắc khám khi mắt đỏ không rõ nguyên nhân, triệu chứng kéo dài, tái phát, nghi dị ứng nhưng điều chỉnh môi trường không đủ, hoặc cần loại trừ viêm giác mạc, khô mắt, viêm bờ mi và các bệnh mắt khác. Phòng khám mắt ThS.BS.CK2 Lữ Bảo Minh – Mắt kính bác sĩ Minh – Bến Tre tiếp nhận khám mắt, khúc xạ, kiểm soát cận thị trẻ em, Ortho-K và tư vấn tròng kính phù hợp nhu cầu thị giác.
Địa chỉ phòng khám: 35C Đại lộ Đồng Khởi, Phú Khương, TP. Bến Tre. Hotline: 079 860 86 86. Khi đi khám đỏ mắt, bạn nên mang theo các thuốc nhỏ mắt đang dùng, kính đang đeo, kính áp tròng hoặc hộp kính nếu có. Nếu trẻ em đi khám, phụ huynh nên ghi lại thời điểm bắt đầu triệu chứng, người trong gia đình có bị đỏ mắt hay không, yếu tố dị ứng nghi ngờ và các thuốc trẻ đã dùng.
Trong quá trình khám, bác sĩ có thể tư vấn thêm nếu phát hiện tật khúc xạ hoặc dấu hiệu khô mắt đi kèm. Các thiết bị và quy trình tại phòng khám được định hướng phục vụ đánh giá mắt thực tế, trong đó có các điểm mạnh như ZEISS Vision Expert, Nidek LE 1200, Essilor Neksia 600 trong hoạt động khúc xạ và kính thuốc. Tuy nhiên, mọi kết luận và hướng xử trí vẫn cần dựa trên thăm khám trực tiếp, không thể chỉ dựa vào mô tả triệu chứng qua mạng.
Kết luận: phân biệt để xử trí đúng, không chủ quan
Câu trả lời cho thắc mắc viêm kết mạc do virus và dị ứng khác nhau thế nào nằm ở bốn nhóm dấu hiệu chính. Virus thường liên quan lây nhiễm, cảm lạnh, bắt đầu một mắt rồi lan, chảy nước mắt trong và cộm xốn. Dị ứng thường ngứa nổi bật, hai mắt, tái phát theo mùa hoặc sau tiếp xúc dị nguyên, không lây nhưng dễ tái đi tái lại. Dù vậy, biểu hiện thực tế có thể chồng lấp, nhất là khi người bệnh có khô mắt, viêm bờ mi, dùng kính áp tròng hoặc đã tự nhỏ thuốc trước đó.
Hãy chăm sóc mắt bằng những nguyên tắc an toàn: rửa tay, không dụi mắt, không dùng chung khăn hoặc thuốc nhỏ mắt, ngừng kính áp tròng khi mắt đỏ, tránh dị nguyên nếu nghi dị ứng và không tự dùng thuốc mạnh. Quan trọng hơn, hãy đi khám khi có dấu hiệu cảnh báo như đau nhiều, giảm thị lực, sợ ánh sáng, đỏ mắt nặng, chấn thương, nghi nhiễm trùng hoặc triệu chứng kéo dài. Khám đúng thời điểm giúp giảm nguy cơ bỏ sót những bệnh mắt cần xử trí sớm.
Đặt lịch khám
Mắt đỏ có thể là viêm kết mạc do virus, dị ứng hoặc bệnh mắt khác. Nếu bạn cần bác sĩ mắt kiểm tra trực tiếp tại Bến Tre, hãy liên hệ phòng khám để được hướng dẫn lịch phù hợp.
Lưu ý: Kết quả cá thể hóa, không thay thế khám.
Câu hỏi thường gặp
Viêm kết mạc do virus và dị ứng khác nhau thế nào dễ nhận biết nhất?
Dị ứng thường ngứa nhiều, hay bị cả hai mắt và liên quan bụi, phấn hoa, lông thú hoặc cơ địa dị ứng. Virus thường cộm xốn, chảy nước mắt trong, có thể bắt đầu một mắt rồi lan sang mắt kia, đôi khi kèm cảm lạnh hoặc có người xung quanh đang đỏ mắt.
Viêm kết mạc dị ứng có lây không?
Viêm kết mạc dị ứng không lây từ người này sang người khác vì nguyên nhân là phản ứng miễn dịch với dị nguyên. Tuy nhiên bệnh có thể tái phát nếu vẫn tiếp xúc yếu tố kích thích như bụi, phấn hoa, lông thú, nấm mốc, khói hoặc mỹ phẩm không phù hợp.
Đau mắt đỏ do virus có cần nhỏ kháng sinh không?
Kháng sinh không diệt được virus nên không phải trường hợp viêm kết mạc do virus nào cũng cần kháng sinh. Việc dùng thuốc nên theo đánh giá của bác sĩ, nhất là khi có ghèn đặc, đau, nhìn mờ, đeo kính áp tròng hoặc nghi bội nhiễm.
Khi bị đỏ mắt có nên đi học hoặc đi làm không?
Nếu nghi viêm kết mạc do virus, mắt còn đỏ nhiều và chảy nước mắt, bạn nên hạn chế tiếp xúc gần, rửa tay thường xuyên, không dùng chung vật dụng và hỏi ý kiến cơ sở y tế hoặc nhà trường, nơi làm việc. Nếu là dị ứng, bệnh không lây nhưng vẫn nên kiểm soát triệu chứng để sinh hoạt thoải mái.
Khi nào đỏ mắt cần khám bác sĩ mắt ngay?
Cần khám sớm nếu đau mắt nhiều, giảm thị lực, nhìn mờ đột ngột, sợ ánh sáng, đỏ mắt dữ dội, có chấn thương hoặc hóa chất vào mắt, đeo kính áp tròng, trẻ sơ sinh đỏ mắt, ghèn đặc nhiều hoặc triệu chứng không cải thiện sau chăm sóc ban đầu.